Zalimleri kazandıran da mı Allah?

Kainatta olan her şeyi yapan yaratan Allah denilir mi? Mesela bir yaprağın kımıldaması yada suyun kaldırma kuvveti ile insanların yüzmesi gemilerin hareket etmesi ya da cahiliye devrinde yapılan putlar. Bu saydığım şeyler ile beraber kainattaki her varlığı her eylemi yaratan Allah denilebilir mi? Eğer böyleyse mesela savaşlarda vs. zalimler de kazanabiliyor. Onlara kazandıran da mı Allah?

Değerli kardeşimiz,

Bu soruya verilecek cevap, “yaratmak” ile “razı olmak / sevmek” arasındaki farkı doğru anlamaya bağlıdır. Konuyu dengeli ve açık şekilde şöyle ifade edebiliriz:

Evet, kainatta var olan her şeyin yaratıcısı Allah’tır. Kuran’da: “Allah sizi de yaptıklarınızı da yaratmıştır” (Sâffât, 96) buyrularak hem varlıkların hem de fiillerin yaratılışının Allah’a ait olduğu bildirilir.

Bir yaprağın kıpırdaması, suyun kaldırma kuvvetiyle gemilerin yüzmesi, hatta insanların yaptığı işler… Bunların hepsi yaratma yönüyle Allah’a aittir. Çünkü kâinatta O’nun iradesi dışında hiçbir şey varlık bulamaz.

Bu konu, yaratmak ile tercih etmek arasındaki farkı anlamakla açıklığa kavuşur. Allah, insana irade vermiş ve onu serbest bırakmıştır; kul neyi isterse Allah onu yaratır. Fakat Allah her yaratılan şeyden razı değildir. Haramı da yaratır ama sevmez; zulmü de yaratır ama ondan hoşnut olmaz.

Bunu somut bir örnekle şöyle düşünebiliriz:

Bir felçli, güçlü birine “Beni istediğim yere götür” der. Güçlü kişi de ona, “Seni götürürüm ama şu yer sana zararlıdır, oraya gitmeni istemem” diye uyarır. Buna rağmen felçli kişi ısrarla zararlı olan yere gitmek ister. Güçlü kişi de onu, kendi isteği doğrultusunda oraya götürür.

Sonra felçli hastalanınca, “Beni sen götürdün, bu yüzden hasta oldum” der. Güçlü kişi ise haklı olarak şöyle cevap verir: “Ben seni zorla götürmedim; sen istedin, ben de isteğini yerine getirdim.”

İşte bunun gibi, insan da iradesiyle iyiyi veya kötüyü seçer. Allah ise o seçimi yaratır. Eğer kul zulmü, haramı tercih ederse, Allah onu yaratır; fakat bu, Allah’ın o fiilden razı olduğu anlamına gelmez. Sorumluluk, tercihi yapan kula aittir.

Demek ki, Allah yaratandır, fakat kul seçendir. Zalim kazanmış gibi görünse de aslında o sonucu tercih eden kendisidir. Allah ise imtihan gereği o sonucu yaratmış, fakat zulmü asla sevmemiştir.

Zalim neden kazanır?

Zalimlerin kazanması ve yaratılış meselesine dair detaylar şöyledir:

Her Şeyi Yaratan Allah'tır: Kainattaki fiziksel kanunlar (suyun kaldırma kuvveti vb.) ve insanın cüzi iradesiyle yaptığı eylemler (put yapmaları veya savaşmaları) yaratılış bakımından Allah'a aittir. İnsan işi işler, Allah yaratır.

Zalimlerin Kazanması (İmtihan Dünyası): Dünya bir imtihan sahasıdır ve zalimlere de adalet gereği "mühlet" (süre) verilir. Onların kazanması Allah'ın rızası değil, imtihanın gereği olarak sebeplere riayet etmeleri veya mazlumun sabrının sınanmasıdır.

Zalimlerin Zulmü: İnsan, özgür iradesiyle kötülüğü seçer. Allah da o kötülüğü (yaprak düşmesi gibi) yaratır. Ateşi yaratan Allah’tır; ancak kişi elini ateşe sokarsa (kötü eylem) yanar. Suç, eylemi işleyene (zalime) aittir.

İlahi Adalet: Allah zalimleri sevmez ve onlara mühlet verir, ancak onları ihmal etmez. Büyük zulümlerin cezası, İbrahim Suresi 42. ayette belirtildiği gibi, dehşetli bir güne (ahirete) ertelenmiştir.

Sonuç

Evet, zalimin kazanması da Allah’ın yaratmasıyladır; fakat bu, Allah’ın zulmü sevdiği veya ondan razı olduğu anlamına gelmez.

Allah imtihan gereği hem hayra hem şerre imkân verir; hayrı yapanı ödüllendirir, zulmü yapanı ise er ya da geç adaletiyle hesaba çeker.

Kısaca: Allah yaratır, kul tercih eder; Allah adaletle hükmeder.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet