Namazda devamlı ihlas suresi okunur mu?

- Askerî bir bölüğe komutan tayin edilip gazaya gönderilen sahabe, bölüğe her namaz kıldırışında (ikinci rekâtta) İhlas suresini okuyarak kıraatını bitirirmiş. Dönüşte, komutanın namazı İhlas suresi ile bitirmeyi âdet edinmiş olduğu Peygamber Efendimize (asm) sorulmuş...
- Böyle bir hadis varmı, varsa nasıl anlamalıyız?

Değerli kardeşimiz,

Âişe (r.anha)’dan rivayet edildiğine göre:

وعن عائشةَ رضي اللَّهُ عنها ، أَن رسول اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم ، بعَثَ رَجُلاً عَلَى سرِيَّةٍ ، فَكَانَ يَقْرأُ لأَصْحابِهِ في صلاتِهِمْ ، فَيخْتِمُ بــ { قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ } فَلَمَّا رَجَعُوا ، ذَكَروا ذلكَ لرسولِ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم ، فقال :

« سَلُوهُ لأِيِّ شَيءٍ يَصْنَعُ ذلكَ ؟ »

فَسَأَلوه ، فَقَالَ : لأنَّهَا صِفَةُ الرَّحْمَنِ ، فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَقْرَأَ بِهَا، فقال رسولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم :

« أَخْبِرُوهُ أَنَّ اللَّه تعالى يُحبُّهُ »

Resûlullah (asm) ashâbtan bir kişiyi askerî bir bölüğe komutan tayin edip gazaya göndermişti. Bu zat bölüğe her namaz kıldırışında (ikinci rekâtta) İhlas suresini okuyarak kıraatını bitirirdi. Dönüşte, komutanın namazı İhlas suresi ile bitirmeyi âdet edinmiş olduğunu Resûlullah (asm)’e haber verdiler. O da:

“Niçin böyle yaptığını ona sorunuz!” buyurdu. Sordular.

- İhlas suresi, Rahman’ın sıfatlarını ihtiva ediyor. Bu sebeple ben onu okumayı severim, dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber:

“Allah Teâlâ’nın da onu sevdiğini kendisine müjdeleyiniz!..” buyurdu. (Buhârî, Tevhîd 1; Müslim, Salâtü’l-müsâfirîn 263).

İhlas suresi, Mekkeli müşriklerin Hz. Peygamber’e (asm) gelip “Bizi kendisine kulluk yapmaya çağırdığın Rabbini bize tanıt.” demeleri üzerine nâzil olmuştur. Meâli şöyledir:

“De ki: O Allah’dır, birdir.

Allah sameddir, (hiçbir varlığa muhtaç değildir, her şey ona muhtaçtır).

Doğurmamış ve doğurulmamıştır.

Hiçbir şey de ona denk olmamıştır (eşi ve benzeri yoktur).”

Güzel dinimizin baş inanç ilkesi olan tevhid, Allah’ın birliği esası, en özlü şekilde bu surede anlatılmaktadır. Bu sebeple bu surenin bir adı da “Tevhid suresi”dir. Allah Teâlâ, ilahlık sıfatlarıyla bu surede ve bir de Ayetü‘l–kürsî’de olduğu gibi hiçbir yerde anlatılmış değildir.

İhlas suresinin Kur’an-ı Kerîm’in üçte birine denk olduğuna dair rivayetler bulunmaktadır. Bunun yorumunda âlimlerimiz farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. Kimi “Kur’an’ın muhtevâsı üç kısımdan oluşur: Kıssalar, ahkâm ve Allah’ın sıfatları. Bu sure Allah’ın sıfatlarını ihtiva ettiği için Kur’ân-ı Kerîm’in üçte biri sayılır.” demiştir. Kimi de “Bütünüyle Kur’ân–ı Kerîm, Allah Teâlâ’nın zatını, isim ve sıfatlarını, fiil ve âdetlerini tanıtır. Bu sure ise, Allah’ı takdis ve tenzihe tahsis edilmiştir. Bu açıdan Kur’an’ın üçte biri sayılır.” görüşündedir.

Sevap bakımından üçte birine denk olup olmadığı da bu tartışmalar arasındadır.

Hadis-i şerifte ismi bildirilmeyen komutanın, kıldırdığı her namazın ikinci rekâtinde İhlas suresini okuması, şikâyet konusu yapılınca Hz. Peygamber (asm), öncelikle bu hareketinin sebebini kendisinden sormak gerektiğini belirtmiş ve sordurmuştur. Komutanın, ne namazı kısa tutmak ne başka sure bilmemek ne de daha başka herhangi bir sebepten dolayı değil, sırf surenin muhtevasına duyduğu sevgi ve muhabbetten, yani Allah bilincinden dolayı hep bu sureyi okuduğu anlaşılınca da onun bu tavrının, Allah Teâlâ tarafından sevildiğinin işareti olduğunu ilan etmiş ve “Allah Teâlâ’nın da onu sevdiğini kendisine müjdeleyin!” buyurmuştur.

Özetle

- Allah Teâlâ’nın kendi zatını tanıttığı sure veya sureleri bilinçli olarak sıkça okumak güzeldir.

- İhlas suresi, bizim Allah inancımızı en özlü şekilde tanıtan bir sure–i celîledir.

- İkinci rekâtlerde her zaman İhlas okumak suretiyle namaz kılınabilir. (bk. Riyazü’s-Sâlihîn Tercüme ve Şerhi, Peygamberimizden Hayat Ölçüleri, Erkam Yay., Hadis No: 389)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet