İsra Suresinde, o-biz-o-biz ifadeleri neden arka arkaya gelmiş, hikmeti nedir?

Tarih: 24.05.2021 - 16:20 | Güncelleme:

Soru Detayı

- İsra suresi 1. ayette, bir ayet içinde hem üçüncü şahsa ait olan zamir (ه) hemen arkasında "biz" (نا) ve sonra yine üçüncü şahıslı zamir geri dönüp kullanıldı, hikmeti nedir?
- Ayrıca hemen bu ayetten sonraki gelen ayette de yine "biz"e dönülmüş.
- Üstad Bediüzzaman, Miraç Risalesinin başında ayette geçen "انه" hakkında açıklama yapmış. Fakat zamirlerin bu farklı durumlarını ve hikmetini açıklamamış.

Cevap

Değerli kardeşimiz,

- İsra Mucizesinden bahseden bu surenin başında “Allah’ın acizlik, zaman ve mekândan / cihetlerden ve bu konuda insanların zihnine ilişen her türlü noksan sıfatlardan münezzeh olduğuna” vurgu yapıldığı için “Subhan” kelimesi kullanılmıştır. Bu kelimeye niteleme yapılırken, konumuna uygun olarak üçüncü tekil şahsa ait “esra” fiili kullanılmıştır. Bir övgü olan tesbih ve tenzihin gıyabî olarak (üçüncü şahıs ile) yapılması üslubun makamına daha uygundur.

- İsra (ve miraç) olayında önemli bir mevkiye sahip olan “Mescid-i Aksa”nın ulviyetini göstermek ve bereketli bir çevreye sahip olduğuna dikkat çekmek için, bizzat Allah tarafından takdis edildiğini göstermek üzere birinci çoğul sığası olan “Bârekna” (biz mübarek kıldık) fiilinin kullanılması, belagat açısından son derece önemli bir vurgu olmuştur.

- Hz. Peygamberin (asm) İsra ve Miraca çıkarılmasının gerekçesinin özeti olarak “Allah’ın kendisine kainat çapındaki ayetlerini / kudret, ilim ve hikmetinin belgeleri” gösterilmiştir. Bu ayetlerin / mucizevî sanat belgelerinin, Allah’ın bütün isim ve sıfatlarının tecellileri olduğuna dikkat çekmek üzere, “biz” kelimesine işaret eden “Li nüriyehu min ayâtina” (ayetlerimizi ona gösterelim diye) ifadesi kullanılmıştır. 

- Ayrıca, belagat ve fesahat ilminde motamot bir üslup yerine “iltifat sanatı” denilen “çoğuldan tekile, tekilden çoğula, gıyaptan hitaba veya birinci tekil / çoğul şahsa” dönen değişken bir üslubun kullanılması daha uygundur.

- Keza Hz. Musa’ya indirilen vahyin ilk büyük kitap olması itibariyle büyüklüğüne işaret etmek üzere “âteyna / cealna” fiilleri birinci çoğul kipiyle kullanılmıştır.

İlave bilgi için tıklayınız:

İsra suresi 1. ayette "kendisine bir takım ayetler gösterelim diye ...
İsra suresi 1. ayetteki “kulunu” ifadesinden Hz. Muhammed'in ...
Allah Kur'an-ı Kerim'in bazı ayetlerinde "Ben" veya "Biz" yerine "o ...

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yazar:
Sorularla İslamiyet
Kategori:
Okunma sayısı : 100+
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun