Hz. Muaviye ve Hz. Amr lanetlendi mi?

Muhammed (Sallallahu aleyhi ve sellem)'in şarkı söyleyen iki kişiye lanet ettiğine dair rivayetler var bunların bazılarında isimler verilmiyor bazılarımda ise iki kişinin Amr bin As ve Muaviye bin Ebu Süfyan (Radıyallahu anhumâ) olduğu söyleniyor bu rivayetlerin sıhhatleri nedir? Peygamberimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) şarkı seslerini duyup, "Bakın, bu nedir?" dedi. Ebu Berza şöyle dedi: "Ben de gidip baktım, orada Muaviye ve Amr ibn el-As şarkı söylüyorlardı. Bunun üzerine gidip Peygamberimize (sallallahu aleyhi ve sellem) haber verdim ve o da, 'Ey Allah'ım, onları azaba sok ve ateşe at!' dedi.”

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ifade edelim ki, bu rivayet sahih kabul edilmemiştir; hatta bazı isnadlarında hadis uydurmakla itham edilen raviler bulunmaktadır.

Bu nedenle Hz. Muaviye ve Hz. Amr b. Âs'ın şarkı söyledikleri için Peygamberimiz (asm) tarafından lanetlendiği iddiası güvenilir şekilde sabit değildir.

Ayrıca rivayet sahih kabul edilse bile, olayın Uhud savaşında onların İslam'dan önceki dönemlerine ait olduğu söylenmiş; her halükârda böyle bir rivayet sahabilerin faziletini düşüren bir delil olarak görülmemiştir.

İlgili rivayet şöyledir:

Sahabeden Ebu Berze el-Eslemî bir gün Resulullah ile (asm) bir seferdeyken şarkı söyleyen birilerini işittiler. Allah resulünün yanından bir adam kalktı ve gidip şarkı söyleyenleri dinledi –bu olay içki henüz haram kılınmadan önce idi- Bir müddet sonra geldi ve şöyle dedi: “Bu şarkı söyleyenler falanca ve falancadır. Kastedilen kimseler Amr b. Âs ve Muâviye b. Ebî Süfyân idi. Bunlar birbirleriyle atışarak şarkı söylüyordu.

Resulullah (asm) haberi alınca elini kaldırarak şöyle dua etti: “Allah’ım o ikisinin fitnesini ters çevir ve onları ateşe/cehenneme at.” (1)

Heysemi, bu rivayetin senedinde geçen İsa b. Sevade en-Nahai’nin yalancı ve hadis uyduran biri olduğunu söylemiştir. (2)

İbnü’l-Cevzî de bu rivayetin sahîh olmadığını, senedde bulunan ravilerden Yezîd b. Ebî Ziyâd’ın ömrünün sonlarına doğru telkin (3) kabul ettiğini söylemektedir. (4)

Yahya b. Main ve Ali b. el-Medini de bu ravi hakkında hadisi delil olarak kullanılmaz demektedir. Abdullah b. Mübarek ise onun rivayetini dikkate almadığını belirtmektedir.

Ayrıca bu rivayet sahih olarak değerlendirilecek olsa bile yine de burada Amr b. As’ın değerini düşürecek bir durum söz konusu değildir. Çünkü aynı olayın anlatıldığı başka rivayetlerde bunun Uhud savaşındayken olmuş (5) ve her iki sahabinin de henüz Müslüman olmadığı bir zamanda gerçekleşmiştir.

Dolayısıyla, rivayet sahih olsa bile, bu iki sahabinin İslam öncesi hayatından bahseden bu rivayet bu konuda delil olmaya elverişli değildir. (6)

Kaynak:
1) Rivayet için bkz. Bezzâr, el-Müsned, 9/303, 310; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, 7/526; Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 333/24; Ebû Ya‘lâ, el-Müsned, 8/429; Taberânî, Mu‘cemü’l-kebîr, 11/38; İbnü’l-Cevzî, el-Mevzûât, 2/28.
2) bk. Heysemi, Mezmeu'z-zevaid, no: 13339.
3) Telkîn: “Râvinin, kendisine söylenen yanlış bir rivâyeti doğru zannedip onaylaması, kitabında olmayan bir hadis için: “Bu senin rivâyet ettiğin bir hadismiş?” dendiğinde, o hadisin kendi rivâyetleri arasında olup olmadığını fark etmeksizin “Evet!” deyip kabul etmesi. Böyle bir râvinin rivâyet ettiği hadis alınmaz.” (Bu konuda bkz. Aydınlı, Abdullah, Hadis Istılahları Sözlüğü, s. 316.)
4) İbnü’l-Cevzî, el-Mevzûât, 2/28.
5) bk. Heysemi, Mezmeu'z-zevaid, no: 13337.
6) Muhammed b. Kemâl es-Suyûtî, Der’ü’l-intikâs an Amr ibni’l-Âs, s. 53-54.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet