Cuma saatinde kazanılan para haram mı?

Cuma saatinde kazanılan para haram mı?
Tarih: 18.07.2020 - 11:44 | Güncelleme:

Soru Detayı

Cuma vakti kazanılan para birçok yerde fıkıhtaki "haram li gayrihi" kuralıyla açıklanmakta ve alışveriş yapmak haram olsa bile kazanılan para helaldir deniyor.
Konuyu mezheplere göre açıklar mısınız?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

- Cuma namazı için -genel kanaate göre- imam hutbe okumak için minbere çıktığı vakit okunan ezanla birlikte alışveriş men edilmiştir. Hanefilere göre tahrimen mekruh, diğerlerine göre haramdır. (bk. Zuhayli, el-Fıkhu’l-İslami, 2/1283)

Tahrimen mekruh amelî bakımdan yani Cuma saatinde çalışanın günah işlemiş olması ve ceza görmesi bakımından haram gibidir. Haramdan farkı ise itikadîdir; yani inkar edenin dinden çıkmaması ile ilgilidir.

- Hanefilere göre, alışveriş yasağı ilk ezanla, diğerlerine göre ikinci ezanla başlar. (Zuhayli, a.g.y)

- “Haramun li gayrihi” demek, bizzat haram olmayıp dışarıdan bir sebeple haram olan demektir. Örneğin; meşru dairede alışveriş yapmak caizdir. Fakat cuma namazı vaktinde bu alışveriş haramdır.

Demek ki aslında helal olan bir iş başka bir sebeple haram olmuşsa buna “haramun li gayrihi” denir.

- Hanefilere göre, cuma vaktinde  yapılan alışveriş tahrimen mekruhtur fakat alışveriş geçerlidir. Şafiilere göre ise, bu alışveriş haramdır ama alış-veriş geçerlidir. (Zuhayli, 4/3092)

Buna göre:

- Hanefi ve Şafii mezhebinde söz konusu cuma vaktinde yapılan alışveriş akdi sahih ve helal olduğu için kazancı da helaldir. Fakat alışveriş yaptıklarından günahkar olurlar.

- Maliki ve Hanbelilere göre, cuma vaktinde yapılan alışveriş sahih değil, fasittir, fesih edilmesi gerekir. (V. Zuhayli, a.g.e, 2/1284)

Bu iki mezhepte bu vakitte yapılan alışveriş sahih olmayıp fasittir. Fasit ve helal olmayan bir akitten elde edilen kazanç da helal değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yazar:
Sorularla İslamiyet
Okunma sayısı : 1.000+
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun