Allah dünyayı ve insanları yaratmasaydı daha iyi olmaz mıydı?

Allah bu dünyayı ve insanları yaratmasaydı daha iyi olmaz mıydı? Ne dert ne de acı olurdu. Bu daha makul olmaz mıydı?

Değerli kardeşimiz,

Bu soru ilk bakışta merhametli gibi görünse de, yaratılışın hikmetini ve insanın mahiyetini bilmeden verilen bir hükümdür. Çünkü “yaratmamak daha iyi olurdu” demek, dolaylı olarak Allah’ın yaratmayı tercih etmekle daha az iyi olanı seçtiğini ima eder ki bu, haşa, ilâhî hikmete ve kemâle aykırıdır.

Allah bir şeyi yaratmışsa, o şey hikmetsiz değildir, abes değildir, neticesiz değildir.

Bu hakikat, Bediüzzaman’ın “saray temsili” ile çok berrak biçimde anlaşılır.

Kâinat: İlâhî Bir Saraydır

İşte o saray, şu kâinattır. Tavanı, tebessüm eden yıldızlarla süslenmiş gökyüzü, tabanı doğudan batıya çiçeklerle bezenmiş yeryüzü, o sarayın sahibi ise Ezel ve ebed sultanı olan, gökleri ve yeri altı günde yaratan, gece ile gündüzü iki hat gibi döndüren, güneşi, ayı ve yıldızları emrine musahhar kılan Zât-ı Akdes’tir.

Bu sarayın içindeki sanatlar ilâhî kudret mucizeleri, nimetler ilâhî rahmetin semereleri, nakışlar Esmâ-i İlâhiyenin cilveleri, gizli hazineler ilâhî isimlerin manevî defineleridir.

Böyle bir saray, sahipsiz, seyircisiz ve muhatapsız olur mu?

İnsan Neden Yaratıldı?

İnsan, bu kâinat sarayında tesadüfî bir misafir değil, esmâ-i İlâhiyeye câmi bir ayna olarak yaratılmıştır.

İnsan acziyle Allah’ın kudretine, fakrıyla Allah’ın rahmetine, cüz’î ilmiyle Allah’ın ilm-i mutlakına, cüz’î malikiyetiyle Allah’ın rububiyetine, kalbiyle, aklıyla, vicdanıyla duaya ve kulluğa memurdur. Yani insan, yaratılmamakla değil, yaratılıp imtihan edilmekle değer kazanır.

O Zaman Acı ve Azap Neden Var?

Bu itirazın cevabı şudur:

Şer yaratılmakla şer olmaz; şer işlenmekle şer olur. Cehennem, mazlumlara zulüm değildir; zalime adalettir.

İmtihan olmasaydı, terakki olmazdı. Şeytan olmasaydı, insan melekten ayrılmazdı.

İmtihanın neticesinde Peygamberler, evliyalar, asfiyalar, sıddıklar ortaya çıkmıştır. Bunlar, insanlığın güneşleri ve yıldızlarıdır.

Nicelikçe az olsalar da keyfiyetçe bütün kâinata bedeldirler.

Örneğin şeytanların varlığı ve peygamberlerin gönderilmesiyle birlikte birçok insanın küfre düşmesi, ilk bakışta “çoğunluk zarar görüyor, o hâlde bu iş şerdir” şeklinde bir itiraz doğurabilir.

Ancak burada nicelik (kemiyet) değil, nitelik (keyfiyet) esas alınmalıdır.

Bir işin sonucunda sayıca az fakat çok değerli neticeler elde ediliyorsa, sayıca fazla fakat değersiz kayıplar o işi şer yapmaz. Nitekim yüz hurma çekirdeği toprak altında bırakıldığında hepsi sıradan çekirdek olarak kalır; fakat emek ve mücadeleyle bunlardan yirmisi ağaç olsa, o yirmi ağaç binlerce çekirdeğe bedeldir. Aynı şekilde yüz tavus yumurtasından sekseni zayi olsa bile, yirmi tavus kuşu elde edilirse bu zarar değil, büyük bir kazançtır.

İnsanlık da peygamberlerin gönderilmesi, imtihan sırrı ve şeytanla mücadele sayesinde; binlerce peygamber, milyonlarca veli ve sayısız salih insan gibi çok yüksek kıymetli neticeler kazanmıştır. Buna karşılık küfre düşenler, sayıca fazla olsalar bile, değer bakımından bu büyük kazanımla kıyaslanamayacak kadar ehemmiyetsizdir.

Demek ki, şeytanların varlığı ve imtihan düzeni şer değil, insanlık için büyük hayırlara vesile olan hikmetli bir sistemdir; çünkü asıl kazanç, sayıda değil, değerde ölçülür.

Yaratmamak mı Daha İyi, Yaratıp İmtihan Etmek mi?

Eğer insan yaratılmasaydı: Esmâ-i İlâhiyenin en parlak aynası olmazdı, dua eden, şükreden, seven bir muhatap bulunmazdı, ilâhî rahmet ve adalet tam manasıyla tecelli etmezdi. Yani yaratmamak bir yokluk, yaratmak ise sonsuz kemal kapılarının açılmasıdır.

Evet, imtihan vardır. Evet, düşenler vardır. Ama yükselenler, binlerce âleme bedeldir.

Özetle:

Allah yaratmıştır, hikmettir. İnsan yaratılmıştır, sorumluluktur. İmtihan vardır, adalettir. Cennet vardır, rahmettir. Cehennem vardır, haktır.

Yaratılmamak değil, yaratılıp doğruyu seçmek kazançtır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet