Osmanlı şeriatla mı yönetiliyordu?

Soru Detayı

“Osmanlı ve islam polisleri çıktı başımıza. Bu adamlar Osmanlı’yı kafalarındaki islam devleti şablonuna oturtmaya çalışıyorlar. Bugün Osmanlı’yı savunanlar, islam vasıtasıyla sahip çıkıyor, Kültür olarak sahip çıkmıyor ki. Osmanlı’da kerhane ve meyhane yönetmeliği vardı, Kanuni zamanında devlet şarap ihraç edip vergi alırdı, Bunların var olduğu devlet şeriat devleti değildir.”
-  Bu iddiaya göre, Osmanlı şeriatla yönetilmiyordu, bu doğru mu?
- Yoksa Osmanlı şeriatla mı yönetiliyordu?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

- Bir devlette anayasa ve yasaların çoğu İslam şeriatına uygun ise, o devlete şeriat devleti denir. Bazı yanlışların yapılması bu gerçeği değiştirmez.

Prensip olarak İslam’ı yaşayan fertlerin işlediği bazı günahlardan ötürü, mümin-Müslüman unvanını kaybetmediği gibi, prensip olarak toplum hayatını İslam şeriatına göre düzenleyen devletler de bazı kusurlarından ötürü bu unvanını kaybetmezler.

Nitekim, kıyamet günü Allah mutlak adaletini göstermek için günah ve sevapların çoğunluğunu esas alarak hükmünü verir. Bizim de bu ilahi ölçüye uymamız gerekir.

Bu tartışmalarda önemli bir nokta şudur:

a) Osmanlı’yı geleceklerine bir köprü olarak gören ve İslami hayatı yaşamak isteyen insanlar, Osmanlı devletini bir İslam devleti olarak kabul ederler. Kuşkusuz, daha önce Emevi, Abbasi devletlerinde olduğu gibi, Osmanlı devletinde de “Devlet”in başında “İslam” unvanı kullanılmamıştır. Fakat bu devletlerin hepsinin birer İslam devleti olduğunda şüphe yoktur. İnsan unsurunun bulunduğu her alanda olduğu gibi “Devlet” bazında da kusurların olmaması imkânsızıdır. Önemli olan, büyük çoğunlukla İslam dinini, fert ve toplum hayatında referans vermektir.

b) Buna mukabil, geleceklerini İslam dininden uzak bir seküler hayatla tanzim etmek isteyenler ise, Osmanlı’nın bir İslam devleti kabul edildiği takdirde, özellikle Türk halkının ve daha başka Müslümanların bunu örnek alacaklarından endişe ediyorlar. Bunun için “suyu kaynağında kurutmak” şeklinde bir metot kullanmaktadırlar.

Yani bu işi “Osmanlı’nın dinle, şeriatla alakasının olmadığını” söyleyerek bitirmek istiyorlar.

Bu sebeple, bütün kusurlarıyla beraber, Osmanlı devletinin bir “İslam devleti” olduğunu savunmayı elzem görüyoruz.

Aslında, Şeyhu’l-İslamlık kurumu, şer’i mahkemeler ve özellikle devletin hilafet merkezi olmasından sonra (1517-1924) bu devletin bir din devleti olmadığını söylemek mümkün değildir.

- Bu iki görüş arasında gidip gelenler de vardır. Fakat onlar şu anda konumuzun dışındadır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun
UYGULAMALAR