Keşke bütün insanları affet deseydi demek şirk mi?

Hallac-ı Mansur, Peygamberimiz Miraç gecesinde tüm Müslümanları affet yerine, keşke tüm insanları deseydi gibi bir şey demiş mi?

Değerli kardeşimiz,

1) “Keşke bütün insanları affet deseydi” demek şirk mi?

Hayır, tek başına şirk değildir.

Bu ifade, Allah’ın hükmüne ortak koşmak anlamına gelmediği sürece şirk sayılmaz. Ancak edep açısından problemli ve yanlış bir temennidir. Çünkü:

- Affın kime verileceğini Allah belirler.

- Hz. Peygamber (asm) Efendimiz kendi arzusuna göre değil, Allah’ın izin verdiği çerçevede talepte bulunur.

- Kuran açıkça bildirir ki, inkâr üzere ölenler için bağışlanma yoktur (bk. Nisâ 4/48, 116)

Dolayısıyla bu söz itikadî bir isyan değil, fakat ölçüsüz bir duygusal temenni olarak değerlendirilir. Söyleyen kişi tekfir edilmez; fakat söz doğru bulunmaz.

2) Böyle bir söz nasıl anlaşılmalıdır?

Bu tür ifadeler tasavvuf ehlinin vecd, cezbe ve merhamet taşkınlığı hâlinde söylediği sözler olarak yorumlanır. Hüküm cümlesi değil, duygu ifadesidir.

Şeriata arz edilir; şeriata aykırıysa kabul edilmez. Nitekim Ehl-i Sünnet’te kaide şudur: “Şeriata uymayan keşif ve söz geçersizdir.”

Ancak, manevi cezve ve coşkunluk anında söylendiği için, bir bakıma manevi sarhoşluk halinde olduğundan söyleyen de sorumlu olmaz.

Bir kimse aşk-ı ilahide, gerçekten aklını kaybeder derecede bir istiğrak ve sekr haline girerse, yaptığı yanlış davranışlardan veya sözlü şatahattan dolayı sorumlu olmaz.

Özetle, bu söz şeriata uymadığı için kabul edilmez, söyleyen de manevi sarhoş olduğundan sorumlu olmaz.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet