Dünya nasıl düz olacak?

Dünya nasıl düz olacak ve insanlar bir araya nasıl gelecek, o zaman dünyanın çekirdeği görülebilecek ve kaynıyor olacak, ayrıca hiç boşluk (uzay) olmayacak? Kıyamet veya ahiret tasvirlerinde, insanların bir araya gelmesi ve dünyanın düz hâle gelmesi anlatılıyor. Bu sırada dünyanın çekirdeğinin görülebileceği ve kaynamakta olacağı, ayrıca uzay veya boşluk olmayacağı söyleniyor. Bu nasıl mümkün olabilir?

Değerli kardeşimiz,

Ayetlerin tamamına bakıldığında dünyanın düzleşmesi konusu, şu andaki dünyamızı değil kıyamet koptuğunda mahşer meydanını anlatan bir durum olduğu anlaşılacaktır.

Taha Suresi 105–112. ayetlere bütün olarak bakıldığında, dağların yok edilmesi, yerin dümdüz yapılması, insanların çağrılıp toplanması ve ilahi huzurda hesap gibi konuların işlendiği görülecektir. Yani konu mahşer alanıyla ilgilidir, mevcut dünyanın fiziksel yapısı değildir.

Nitekim başka bir ayette, “Yer başka bir yerle değiştirilir” (İbrahim 48) buyuurlarak, burada anlatılan yer küresinin, artık bildiğimiz şu andaki yer küresi olmadığı, mahşer meydanındaki bir ahiret sahnesi olduğu açık ve net olarak anlaşılacaktır.

İlgili ayetlerin mealleri şöyledir:

Sana dağları soruyorlar. De ki:

Rabbim onları un ufak edip savuracak.

Yerlerini dümdüz, bomboş bırakacak.

Orada artık ne bir kıvrım ne de bir tümsek görürsün.

O gün herkes çağırıcıya uyar; ondan kaçıp kurtulma imkanı yoktur. Rahmanın heybetinden sesler kısılmıştır; artık çok hafif sesler dışında bir şey işitemezsin.

O gün -rahmanın izin verdiği ve sözünden hoşnut olduğu kimseler müstesna- şefaatin bir yararı olmaz.

Onların önlerinde ve arkalarında olanı O bilir. Onların bilgisi ise O’nu kuşatamaz.

Diri ve her şeyin varlığı kendine bağlı olan Allah’ın huzurunda yüzler (başlar) hicapla eğilmiştir; zulmü yüklenmiş olan ise hüsrana uğramıştır.

Mümin olarak dünya ve ahiret için yararlı iyi işler yapan kimseye gelince, o ne büsbütün, hatta ne de kısmen haksızlığa uğramaktan korkar. (Taha, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112)

İnsanlara dünya hayatının sonlu olduğunu ve kendilerini bekleyen bir hesap gününün kaçınılmazlığını anlatan Hz. Peygamber (asm) Efendimize, kıyametle ilgili sorular yöneltiliyordu.

İşte bu çerçevede Resulullah’a yöneltilmiş veya zihinleri kurcalayan bir soruya değinilip kıyamet tasviri yapılmaktadır.

Burada yeryüzünde ilk göze çarpan, en belirgin yükselti unsurları olan dağların ne olacağı sorusuna cevap verilerek, bugünkü tasavvurlarımıza sığmayacak bir değişimin söz konusu olacağı belirtilmekte, fakat ardından asıl önemli olan şeyin insanın kendi göreceği muamele olduğuna dikkat çekilmektedir.

Ayet gerçekten ne anlatıyor?

Konu, kıyamet sonrası mahşer sahnesidir. Ayetlerin özeti, dağlar yok edilir, yer haşir meydanına uygun olarak başka bir hale çevrierek dümdüz hale getirilir, insanlar çağırıcıya uyarak toplanır, kaçış yoktur, ilahi huzurda hesap vardır. Yani burada fizik dersi verilmez, hesap günü sahnesi anlatılır.

Dünya düz olacak, ifadesinin anlamı nedir?

Buradaki kritik kelimeler: “قاعًا صفصفًا” dümdüz alan ve “لَا تَرٰى فٖيهَا عِوَجاً وَلَٓا اَمْتاً” eğrilik/tümsek yok ifadeleridir. Yani, ahiret alemlerinden olan ve mahşer gününü anlatan yeni dünyada dağ yok, vadi yok, engebe yok, her yer tek parça açık sahadır. Ama bu “Dünya artık disk şeklinde olacak” demek değildir, “gezegenin geometrisi değişecek” tartışması değildir.

Bu tamamen “mahşer için hazırlanmış düz bir zemin” ifadesidir.

İnsanlar nasıl bir araya gelecek?

“O gün herkes çağırıcıya uyar…” mealindeki ayet, hadislerde daha açık olarak “İnsanlar, üzerinde dağ, taş gibi yol gösterici hiçbir alametin bulunmadığı, kepeksiz un gibi bembeyaz ve dümdüz bir alanda haşredilecektir.” şeklinde açıklanır. (Buhârî, Rikak, 44)

Bunun anlamı, saklanacak yer yok, coğrafi engel yok, herkes görünür demektir.

Demek ki, soruda geçen “toplanma nasıl olacak?” sorusuna gerek kalmaz. Çünkü engel yoksa toplanma zaten doğal sonuçtur.

“Çekirdek görünecek, kaynayacak” iddiası

Bu nokta çok önemli olmakla beraber, bu ifade Kuran’da yok. Kuran sadece şunu der: “Yer içindekileri çıkarır” (Zilzal Suresi 2)

Tefsirlerde bu, ölüler, defineler, gizli şeyler olarak açıklanır. Ama “Dünya yarılacak, çekirdek dışarı çıkacak” “lav gibi kaynayacak” şeklinde bir anlam yok. Çünkü, yer küresi, haşir meydanına uygun, başka bir yer olarak yeniden yaratılmıştır.

“Uzay olmayacak” meselesine gelince:

Kuran’da geçen ifadeler “Gök yarılır” “Gök dürülür” şeklindedir. Yani kozmik düzen bozulur, dünyamızın mevcut sistemi sona erer. HAş,r meydanına uygun bir düzen ve sisitem olur.

Bu olaylar fizik kurallarıyla açıklanır mı?

Hayır, bu olaylar, şu an dünyamızda yaşadığımız kanunlarla açıklanmaz. Zaten amaç bu değil. Ayrıca “Yer başka bir yerle değiştirilir” ayetinde de ifade edildiği üzere, bu artık bildiğimiz dünya değildir, bu bir ahiret sahnesidir. Yani “Dünya çekirdeği nasıl görünecek?” “uzay nereye gidecek?” gibi sorular, dünya fiziğiyle ilgilidir, ahiret alemlerine bunları uygulamak doğru olmaz, ahiret sahnesine uygulamak hatalı olur.

Nasıl ki, anne rahmindeki bir bebek, dünyayı kendi dar ortamına göre anlayamaz; çünkü algısı sınırlıdır. Aynı şekilde biz de dünya şartlarıyla ahiret alemini tam kavrayamayız. Kuran’daki kıyamet tasvirleri fiziksel detay vermek için değil, o günün dehşetini ve hesabın kesinliğini anlatmak içindir.

Bu yüzden ayetleri olduğu gibi kabul eder ve anlamaya çalışır, ama detayları dünya ölçülerine göre zorlamayız.

Özetle:

Ayetin anlattığı, dağlar yok edilir, yer dümdüz yapılır, insanlar toplanır, hesap başlar

Ahiret tasvirini, dünya fiziğiyle birebir açıklamaya çalışmak doğru olmaz.

Kuran’ın amacı, fiziksel mekanizma öğretmek değil, insanı hesaba hazırlamaktır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet