Çok çirkin olmak neden bu kadar ağır geliyor?

Fiziksel olarak çok çirkin olmak bana anne baba ölümünden bile ağır geliyor. Bunu bir türlü aşamıyorum.

Değerli kardeşimiz,

Fiziksel görünüşten dolayı üzülmek anlaşılabilir bir duygudur. İnsan elbette daha güzel görünmeyi isteyebilir, bunun için Allah'a dua edebilir; gerekli durumlarda meşru yollarla tedavi olmayı veya imkânlar ölçüsünde kendine bakım yapmayı da tercih edebilir. Bunların hiçbirinde dinen bir sakınca yoktur.

Ancak burada unutulmaması gereken önemli bir hakikat vardır:

“Hakkımızda neyin gerçekten hayırlı olduğunu her zaman bilemeyiz.”

Biz çoğu zaman sadece o anki isteğimize ve gördüğümüz kadarıyla hüküm veririz. Oysa geleceği, olayların sonunu ve bizim için en hayırlı olanı yalnızca Allah bilir.

Belki bugün eksiklik olarak gördüğümüz bir durum, bizi ileride daha büyük sıkıntılardan koruyacak bir sebep olacaktır. Belki de istediğimiz fizikî güzelliğe sahip olsaydık, bunun getireceği farklı imtihanlarla karşılaşacaktık. Çünkü “güzellik de bir imtihandır.”

İnsan, kendisine verilen güzelliği nerede ve nasıl kullanacağı, kibirden, gösterişten ve haramlardan nasıl korunacağı konusunda da hesaba çekilecektir. Aynı şekilde, istediği görünüşe sahip olmadığını düşünen bir kimse de sabır, tevekkül ve Allah'ın takdirine rıza gösterme yönüyle farklı bir imtihan yaşamaktadır.

Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

"Andolsun ki sizi biraz korku, açlık, mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltmekle imtihan edeceğiz. Sabredenleri müjdele! Onlar, kendilerine bir musibet geldiğinde: 'Şüphesiz biz Allah'a aidiz ve yine O'na döneceğiz.' derler. İşte Rablerinden bağışlanma ve rahmet onlaradır. Doğru yolda olanlar da onlardır." (Bakara, 2/155-157)

Bu ayet bize, hayatın sadece hastalık, fakirlik veya yakınlarını kaybetmek gibi musibetlerle değil; insanın hoşuna gitmeyen her türlü eksiklik ve sıkıntıyla da bir imtihan olduğunu göstermektedir.

Kimi malıyla, kimi sağlığıyla, kimi evladıyla, kimi de fiziksel özellikleriyle imtihan edilir. Önemli olan, hangi imtihanın daha ağır olduğu değil; kişinin o imtihan karşısında Allah'ın rızasını kazandıracak bir tavır sergileyebilmesidir.

Hangi imtihanın daha kolay veya daha hayırlı olduğunu ise biz bilemeyiz. Nice insanlar vardır ki sahip oldukları güzellik onları gurura, yanlış ilişkilere veya günahlara sürüklemiştir. Nice insanlar da sabrettikleri sıkıntılar sayesinde Allah katında büyük dereceler kazanmışlardır. Bu sebeple bazen sabır imtihanı, güzellik imtihanından daha hayırlı sonuçlar doğurabilir. Bunun kesin olarak böyle olduğunu söyleyemeyiz; ancak bizim göremediğimiz hikmetleri Allah bilir.

Bir başka önemli nokta da şudur: “Güzellik büyük ölçüde görecelidir.”

Bir insanın çok güzel bulduğu birini, bir başkası sıradan bulabilir. Üstelik toplumun güzellik anlayışı da zamana ve kültüre göre sürekli değişmektedir. Bu yüzden kendi değerimizi, insanların değişken ölçülerine bağlamak doğru değildir.

Bir diğer önemli husus da şudur: İnsan, çoğu zaman Allah'ın kendisine verdiği sayısız nimeti unutup, sahip olmadıklarına odaklanma eğilimindedir. Nefis ve şeytan da bu duyguyu besleyerek insanı sürekli eksik gördüğü şeylerle meşgul eder. Bunun sonucunda insan hem huzurunu kaybeder hem de farkında olmadan sürekli şikâyet eden bir hâle düşebilir.

Oysa biraz durup düşündüğümüzde, bize verilen nimetlerin verilmeyenlerden çok daha fazla olduğunu görürüz:

Hiç yaratılmayabilirdik; cansız bir varlık, bir taş veya demir olabilirdik. Bitki ya da hayvan olarak yaratılabilirdik. Fakat Allah bizi insan olarak yarattı, akıl verdi, irade verdi ve en büyük nimetlerden biri olan iman ve İslam'ı nasip etti. Bütün bunlar, şükretmemiz gereken çok büyük nimetlerdir. İnsan, sahip olmadıklarına değil de sahip olduklarına odaklandıkça kalbi daha huzurlu ve daha mutmain hâle gelir.

Bakış açımızı değiştirmek de insana huzur verebilir.

İnsan çoğu zaman kendisinden daha güzel olduğunu düşündüğü kişilere bakarak üzülür. Oysa bir de kendisinden çok daha ağır imtihanlar yaşayan insanlara bakmalıdır. Doğuştan görme engelli olanlar, ellerini veya ayaklarını kaybedenler, ağır yanıklar sebebiyle yüzü tanınmayacak hâle gelenler ya da çok ağır hastalıklarla mücadele edenler vardır. Bu, onların sıkıntısını küçümsemek için değil; Allah'ın bize verdiği nimetleri daha iyi fark edebilmek içindir. Böyle bir bakış açısı, insanın şükür duygusunu güçlendirir ve sahip olduklarının kıymetini daha iyi anlamasına yardımcı olur.

Peygamber Efendimiz (asm) de dünya nimetleri konusunda bizden daha aşağı durumda olanlara bakmayı tavsiye etmiş; bunun Allah'ın verdiği nimetleri küçümsememek için daha uygun olduğunu bildirmiştir. Bu, insanın sürekli kendisinden üstün gördükleriyle kıyas yapmasının doğurduğu mutsuzluğu da azaltan önemli bir ölçüdür.

Sonuç olarak, fiziksel görünüş sebebiyle üzülmek insani bir duygudur. Fakat hayatın anlamını ve kendi değerimizi yalnızca dış görünüşe bağlamak doğru değildir. Elbette Allah'tan sağlık, güzellik ve hayırlı bir hayat istemeli, gerekiyorsa meşru sebeplere de başvurmalıyız.

Bunun yanında, "Allah'ım! Benim hakkımda hangisi daha hayırlı ise onu nasip et." diye dua etmeyi de ihmal etmemeliyiz. Çünkü biz sadece bugünü görürüz; Allah ise geçmişi, bugünü ve geleceği birlikte bilir. O'nun takdirinde, bugün eksiklik gibi görünen bir durum, yarın bizim için büyük bir hayrın vesilesi olabilir.

Bu gerçeği hatırlamak ve bakış açımızı buna göre şekillendirmek, insanın kalbine daha fazla huzur ve teslimiyet kazandıracaktır.

İlave bilgi ve değerlendirme için tıklayınız:

Kendi bedenimde mutlu değilim ne yapmalıyım?

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet