A'raf suresi 11-18. ayetlerinde geçen, şeytanın Hz. Âdem'e secde etmeme konusu var. Şeytan, Hz. Adem (as)'in dünyaya indirileceğini ve kıyametin kopacağını nerden biliyordu?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

1. Dünya daha önce de vardır. Yalnız insanoğlu henüz orada yoktur. Dünyanın yapısı yıkılmaya / kıyametinin kopmasına uygundur. Şeytan, meleklerle bulunduğu sırada, kıyametin kopacağını öğrenmiş olabilir. Yeryüzünde insanoğlu henüz yok ise de, şeytanın da içinde bulunduğu cin taifesi aynı zamanda burada da yaşıyorlardı. Dolayısıyla, onlar için de kıyamet söz konusu idi.

Bazı alimlere göre, şeytan meleklerle birlikte mele-i alada, daha sonra cennette kaldığı için, kendisinin de cennet ehlinden olduğunu düşünüyordu. Yeryüzüne sürgün edileceğini öğrenince, idam edileceğini, yok olup gideceğini zannetmeye başladı. Bu yüzden “Ne olur, bana onların diriltileceği kıyamet gününe kadar mühlet ver.” diye yalvardı. (İbn Aşur, ilgili ayetin tefsiri).

2. En iyisini Allah bilir, herhalde cennette kıyamet kopmazdı. Çünkü orası alem-i bekadır. Kur’an’ın veciz ifadesinde yer almamış daha başka bilgiler ve konuşma sahneleri de olabilir. Şeytan o esnada insanların da dünyada yaşayacaklarını ve kıyametlerinin kopacağını öğrenmiş olabilir.

Kanaatimizce “Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım.”(Bakara, 2/30) mealindeki ayetin ifade ettiği gibi, Allah Hz. Âdem (as)’in yeryüzünde yaşayacak bir halife olduğunu bildirmesinden sonra, melekler gibi iblis de insanoğlunun hayatını süreceği yerin dünya olduğunu öğrenmiştir.

Kaldı ki, Araf suresinin ilgili ayetlerinin tertip sırasına bakarsak, iki sahneyi görürüz:

Birinci sahnede: Hz. Âdem (as)’in yaratılması, şeytanın ona secde etmekle emrolunması, şeytanın bu secdeden imtina etmesi, bulunduğu yerden (bu yer bazı alimlere göre cennet değil, mele-i aladır) yeryüzüne sürgün edilmesi, şeytanın hayatı için mühlet istemesidir. (A'raf, 7/11-18).

İkinci sahnede:  Hz. Adem (as)’in eşiyle birlikte cennete yerleşmesi, şeytanın vesvesesine kapılarak yasak ağaçtan yemesi ve şeytanla birlikte cennetten sürgün edilmesi. Ve son durak dünyaya yerleşmeleridir.(A'raf, 7/19-25)

Bundan anlaşılıyor ki, şeytan kıyametten söz ederken, Âdem (as) cennette değil, yeryüzündedir. Dolayısıyla kıyametten söz etmesi normaldir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun
UYGULAMALAR