Allah (cc) için "Tanrı" ifadesi kullanmak caiz midir? Allah Teala'ya hitab ederken "Tanrım" demekte bir sakınca var mıdır?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

“Allah” lafza-i celal Allah’ın ism-i hassıdır/özel ismidir. Kur’an’da -besmelelerle birlikte- 2800’den fazla “Allah” ismi geçmektedir.

İhlas suresinde yer alan,

“De ki: O Allah’tır, birdir.”

mealindeki ayet, Allah’ın kendine bu ismi taktığını açıkça beyan etmiştir.

“İster Allah diye çağırın, ister Rahman.. fark etmez,  güzel isimler onundur.”(İsra, 17/110)

mealindeki ayette de Allah lafza-i celal ile, Rahman ism-i celili arasında bir fark olmadığı, ikisinin de O’nun özel isimleri olduğuna işaret edilmiştir.

Allah isminin “ELH” veya “VLH” den müştak olduğunu söyleyenlerin yanında, İmam Şafii gibi bir çok büyük alimlere göre, bu isim mürteceldir/türetilmemiştir, sadece Allah için kullanılan bir özel isimdir.

İlah mabud manasına gelir. Bu kelime bu açıdan hem batıl ilahlar, putlar için kullanılır hem de hakikî mabud olan Allah için de kullanılır. “La ilahe illellah” sözcüğü bu iki hususu da içinde barındrımıştır.  Fakat, Yüce yaratıcıyı sadece mabut vasfıyla değil, bütün sıfatlarını çağrıştıran bir unvanla zikretmek istediğimizde bunu Allah ismiyle yaparız. Çünkü, bu isim ancak böyle kapsamlıdır.

İlah ve tanrı kelimeleri, “Allah” lafza-i celalin yerini tutamaz. Bu sebeple, “tanrı” kelimesi ile “ilah” kelimesi birbirinin yerine kullanılabilir.

Bir âyet-i kerimede,

"En güzel isimler Allah'ındır. Allah'a bu isimlerle dua ediniz" (A'raf, 7/180)

buyurulur. Bu âyet, Cenab-ı Hakk'ın birçok isimlerinin bulunduğuna işaret etmektedir. Her birisi güzel ve ulvî mânâlar ihtiva eden bu yüce isimlere "güzel isimler" mânâsında "esmâ-i hüsnâ" denilmektedir. Bu İlâhî isimlerden bazıları şunlardır:

"Vâhid, Evvel, Âhir, Zahir, Bari, Musavvir, Rahman, Rahîm, Hayy, Kayyum, Halım, Kerîm, Tevvâb, Rezzâk, Muhyî, Mümît."

Cenab-ı Hakk'ın isimlerinin tamamı kesin olarak bilinmemektedir. Bazı âlimler esmâ-i hüsnânın bin kadar olduğunu beyan ederler. Nitekim, Peygamberimiz (a.s.m.) Cevşenü'l-Kebîr isimli hususî duasında Rabbine bin bir isim ve sıfatla niyaz etmektedir. Yine bazı ulema ise bu isimlerin dört bini bulduğu kanaatindedir. Bu isimlerin ise ekserisini sadece Cenab-ı Hak bilir. Bir kısmını melekler, diğer kısmını da meleklerle birlikte peygamberler bildiği gibi; mü'minler de Peygamberimiz (asm)'den öğrendikleri kadarıyla malûmat sahibidirler.

İbnî Mâce ve Tirmizi gibi hadis kitaplarında esmâ-i hüsnâ hakkında rivayet edilen hadis-i şeriflerde Peygamberimiz (asm) bu isimleri bir bir zikretmekte ve faziletini bildirmektedir. Esmâ-i hüsnânın sayıldığı hadis-i şerifin baş kısmının meali şöyledir:

"Şüphesiz, Allah'ın doksan dokuz, yüzden bir eksik ismi vardır. Muhakkak Allah tektir, tek olanı sever. Kim o doksan dokuz ismi sayarsa veya ezberlerse Cenab-ı Hak onu Cennetle mükâfatlandırır." (İbni Mâce, Dua 10; Tirmizî, Dua 83)

Ancak, bu müjdeye mazhar olmak için sadece isimleri sayıp ezberlemek kâfi gelmez. Bu İlâhî isimlerin içinde bulunan ve taşımış oldukları ulvî mânâları düşünüp, kâinat yüzündeki tecellî ve akislerini müşahede etmeyi de unutmamalıdır. Meselâ, Allah'ın Rezzak olduğunu bilip düşünerek rızık için endişeye kapılmamalı. Rızkı helâlinden aramalı, kanaatkar olmalı. Cenab-ı Hakk'ın sadece insanın kendisini değil, en küçük mikroptan file kadar, parmak kadar balıklardan tonlarca ağırlıktaki balinalara kadar milyarlarca canlının ve bitkinin rızıklarını hiç şaşırmadan, ihmal etmeden, en güzel bir şekilde ihsan ettiğini düşünüp tefekkür etmek Rezzâk ismini okumanın bir cihetidir.
Cenab-ı Hakk'ın isimleri tevkîfîdir, yani semavîdir. Bu isimlerin büyük bir kısmı Kur'ân-ı Kerim'de zikredildiği gibi, geriye kalanlarını Peygamberimiz (asm) bildirmektedir.

Peygamberimiz (a.s.m.) de zikretmiş oldukları isimleri Rabbinden öğrenerek bildirdiğine göre, Cenab-ı Hak için bu isimlerin kullanılmasına dikkat edilmesi gerekir. Yani, Allah sadece Kur'ân'ında bildirdiği ve Habib'ine öğrettiği isimleriyle kendisine niyaz edilmesini istemektedir. Başta mealini verdiğimiz âyet-i kerime bu mânâya işaret etmektedir.

Cenab-ı Hakk'ın, söylendiği zaman kalb ve gönülleri dolduran ve kâinatı mânâlandıran "Allah" ismi-i celâli ve doksan dokuz mübarek ismi ve sıfatları bulunuyorken, Onu başka uydurma isimlerle anmak ne kadar yakışıksız bir hareket olduğu açıktır. Bunun yanında ilah kelimesine karşılık gelen farklı dillerdeki isimlerin kullanılması da caizdir. "Ya ilahi" anlamında "Tanrım" ifadesi kullanılabilir.

Buna göre "tanrı" kelimesi "Allah" lafzının yerini tutmaz. Ancak kişi isterse Allah'ı niyet ederek, bir yaratıcıyı kasdederek, İlah ya da Tanrı diyebilir.

İlave bilgi için tıklayınız:

ALLAH (C.C)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorumlar

yyigit

Öncelikle selam kendime özgü yazacağım. ... Tabi Allah dense daha iyi olur ama madem bu din evrensel bırakında inandığım illahı bari kendi dilimde tanımlama fırsatım olsun...Tanrı keliemesini söylemenin de bence bir mahsuru yok.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
egzotic

Tanrılar vardır, ama (Haşa) ALLAH'lar yoktur. Allah tektir ve bu onun ismidir. Genel manada, özellikle tarihle ilgili konularda güneş tanrısı, ateş tanrısı gibi tanrılardan bahsedilmek istendiğinde tanrı denilebilir. Ama biz müslümanların; yaradana tanrı demesi hoş olmaz. Çünkü bizim tanrımız ALLAH'tır.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
kursatkoksal

benim kanatimce ALLAH lafzının yerini diğer kelime ve kavramlar tutmaz...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
betül18

o kadar güzel isimleri varken üstüne basa basa tanrı deyeceğim diyen insanlara hayret ediyorumm

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
büş_ra26

BENCE TANRI KELİMESİNİ KULLANMAK HEM GEREKLİ DEĞİL HEMDE BU ZAMANA KADAR BEN NAMAZDAN SON RA 'TANRIM SEN BANA YARDIM ET BENİ KORU' DİYENİ PEK GÖRMEDİM.O YÜZDEN TANRI YERİNE RABBİMİZİN GÜZEL İSİMLERİNDEN BİRİNİ SÖYLEMEYİ TERCİH EDERİM

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
xeyass

allah sizden razı olsun cevaplarınız çok tatmin edici.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
dinc_3447

bazen bende tanrım dediğim anda vicdanım bunun yanlıs olduğunu hissettiriyordu bana.aydınlattiğınız için Allah razı olsun..

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
sinner_19

Allah Teala tektir başka bir Yaradan yoktur. Tanrı kelimesi Allah'tan başka tapılanlar için de söylendiğinden elbette Allah için Tanrı kelimesini kullanmak doğru olmaz..

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
kübra.890

teşekkür ederim hocam sorumun cevabını çok iyi açıklamışsınız ALLAH(CC)razı olsun

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
uzunerzehra

ALLAHIN 99 İSİMLERİNDE BÖYLE TANRI KELİMESİ GEÇİYOR MU, HAYIR. BENCE KULLANILMASI HİÇ İYİ DEĞİL DİYE DÜŞÜNÜYORUM.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ozcanantalya

Rabbimsin, Allahımsın, Yaradanımsın, Alemlerin Rabbisin. Yüce Rabbimize Tanrı kelimesi bana biraz ters geliyor. Ben Rabbime bu tür bir kelimeyi söyleyemiyorum. Allah azze ve celle.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
hadiye şeyda soyöz

Allahü teala'nın o kadar güzel isimleri varken niçin tanrı diyelim mantıklı olun...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
romantik34

çok güzel açıklama teşekkürler

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editör
(ahmet)

Bazı Tefsir ve meallerde geçen Tanrı kelimesi İlah anlamındadır. "Allah" lafzına değil "İlah" kelimesine karşılık kullanılır.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
veyssi

s.a. Elmalılı Hamdi Yazır'ın Kuran-ı Kerim mealinde bazı ayetlerde Tanrı geçiyor. bununla ilgili bi açıklama yaparmısınız?

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
olmezali1987

TANRI, ilah demek galiba, çünkü kürçe'de de QEADE diyoruz. sonuçta ALLAH c.c. kast ediyoruz.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
MuslimYounG

EsseLamuAleykum ...
Ben de bir yorum yapmak istiyorum Allah'In izniyle ...

Bilhassa TANRI demek Tapılan şey anlamına gelmektedir...

Zîra bildigimiz gibi dunya uzerinde Allah'tan başka şeylere taptığını ilan eden kişiler vardır(ŞİRK),
şimdi toplum içinde TANRI denince bu kelimenin şöyle bir soruya zemin hazırlaması son derece huzursuzluk verici bir durumdur '' HANGİ TANRI ? ''

bu yuzden ALLAH'ın ismini anarken TANRI demek akl-i selim olan bir mümine yakışmaz ...

Kaldı ki Zat-ı Zülcelâl'in Esma-ul Hûsna'sında son derece muaZZam isimleri varken TANRI demek niye ?

Yüce Râbbimiz buyuruyor ki ; Beni Güzel isimlerimle anın !

Şöyle bir örnek verecek olursak, nasıl ki bir insanın ismini bozarken , onu üzüyor,kırıyor,huzursuz ediyorsak; Allah'a TANRI demekte Yüce Râbbimizin hoşuna gitmeyecek olan bir tavır olacaktır ...

YANLIŞ İLİMDEN ALLAH'A SIĞINIRIM ...

Selam ve Dua ile
Kâlbinizin Sahibi (ALLAH'A) Emanet Olun !

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun
EN ÇOK SORULANLARDAN
UYGULAMALAR