Pişmanlık tövbedir anlamında bir hadis-i şerif var mı?

Değerli kardeşimiz,

Evet, “Pişmanlık tövbedir” anlamında sahih kabul edilen hadis-i şerifler vardır. Hz. Peygamber (asm) Efendimiz şöyle buyurmuştur:

النَّدَمُ تَوْبَةٌ Pişmanlık tövbedir. (Müsned, 1/422-423, 433; İbn Mâce, Zühd 30)

Bu hadisi Hâkim en-Nîsâbûrî de rivayet etmiş ve sahih olduğunu belirtmiştir. (bk. el-Müstedrek, 4/271)

Zehebî de bu değerlendirmeyi tasdik etmiştir. (bk. Telhîsü’l-Müstedrek)

Samimi tövbe; yapılan günahın çirkinliğini fark etmek, vicdanen bundan rahatsız olmak ve onu işlediğine gerçekten pişmanlık duymaktır. Nitekim Allah Teâlâ: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا Ey iman edenler! Allah’a samimi bir tövbe ile tövbe edin. (Tahrîm 66/8) buyurarak kullarından içten ve dürüst bir dönüş istemektedir.

İmam Maturidi “tevbe-i nasûh”u şöyle açıklamıştır:

“Kişinin yaptığı kötülüğe kalben pişman olması, bir daha işlememeye karar vermesi, organlarını günahtan çekmesi, diliyle Allah’tan bağışlanma istemesi ve daha önce günahla kullandığı bedenini itaate yönlendirmesi.” (bk. Tevîlâtü’l-Kur’ân, 5/181)

Demek ki, gerçek tövbe yalnızca dil ile “tövbe ettim” demekten ibaret değildir. Kişi, günahından pişman olmalı, o günahı terk etmeli, bir daha yapmamaya karar vermeli, mümkünse geçmiş kusurlarını salih amellerle telafi etmeye çalışmalı, zamanında yapmadığı farz ve vacipleri kaza etmeli ve varsa kul haklarıyla helalleşmelidir.

Bu şekilde yapılan bir tövbeden sonra, Allah’ın izniyle, artık o günah işlenmemiş gibi olacaktır.

Nitekim bir başka hadiste: التَّائِبُ مِنَ الذَّنْبِ كَمَنْ لَا ذَنْبَ لَهُ Günahtan tövbe eden kimse, hiç günah işlememiş gibidir, buyurulmuştur. (Mâce, Zühd 30)

Ayrıca, günah tekrar edilse bile bir insan asla ümitsizliğe düşmemeli; her defasında yeniden samimiyetle Allah’a yönelmelidir. Nitekim bir hadiste, sürekli istiğfar eden kimsenin günahında ısrar etmiş sayılmayacağı bildirilmiştir. (Ebû Dâvûd, Vitir 26)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet