Hz. Muaviye muta nikahı yaptı mı?

Şiiler Hz. Muaviye'nin muta nikahı yaptığını iddia ediyorlar ve aşağıdaki kaynağı veriyorlar:
Abdur-Razzak es-Sanani, el-Musannaf, cilt. 7, s. 499, Sayı 14026; el-Maktabatul-İslami, Beyrut, 1403/1983; Araştırma: Habib ar-Rahman al-Azami. ‎Bu kaynaklardaki rivayetin sıhhati nedir?

Değerli kardeşimiz,

Nikah-ı Muta, belli bir ücret karşılığında, belli bir süre için şahit şart olmaksızın, cinsel yönden yararlanma ifade eden sözlerle yapılan nikaha denir. İslam'dan önce zina ve geçici bir zaman için evlenme yaygın idi. İlk Müslümanları tedricen bu adetten uzaklaştırmak ve evlenme imkanı kavuşuncaya kadar kolaylık sağlamak üzere Hz. Peygamber (asm) muta nikahına izin vermiş, sonra yasaklamıştır:

"Ey insanlar! Ben sizin kadınlarla muta nikahı yapmanıza izin vermiştim. İyi bilin ki Allah onu, kıyamet gününe kadar haram kıldı. Kimin yanında böyle nikahlı bir kadın varsa artık onu serbest bıraksın. Onlara ücret olarak verdiklerinizden herhangi bir şeyi geri almayınız.” (Müslim, Nikah, 21; İbn Mâce, Nikah, 44)

Soruda geçen konuya gelince:

Bu konuda iki önemli görüş vardır:

Araştırmacı bazı muhakkik alimlere göre bu rivayet senet bakımından münkatı ve müdellestir (içinde inkıta ve tedlis vardır), mana bakımından da metinde büyük bir nekaret vardır (münker). Çünkü, Hz. Muaviye’nin yaptığı iddia edilen bu muta nikahı Hz. Ömer’in hilafet döneminin sonlarında olmuştur. Oysa başta Hz. Ali olarak sahabenin bildirdiklerine göre, Muta nikahı Hayber veya Mekke fethinde yasaklanmıştır. Sahabelerin haram olduğuna dair icmaları bu rivayetin sahih olmadığını göstermektedir.

Bu rivayet, Hz. Muaviye’nin saygınlığını çürütmeye yönelik uydurulmuş bir bilgidir.

Diğer bazı alimlere göre, Hz. Muaviye’nin muta nikahı yaptığı dönemde bu nikaha ruhsat verilmişti. Yani muta nikahının haram kılınmasından öncesine aittir.

Nitekim Hz. Muaviye’nin halifeliği döneminde bizzat kendisinin Muta nikahını yasakladığı rivayet edilmektedir. (İbn Hacer, el-Metalib, no: 1676)

Şu halde, Hz. Muaviye’nin muta nikahı yaptığı rivayeti sahih ise, bunun Muta nikahının haram kılınmadan öncesine ait olduğu şeklinde anlaşılması gerekir. Yasaktan sonra yapması mümkün değildir. (bk. İbn Hacer, Fethu’l-Bari, 9/174)

Özetle, bütün sahabenin artık Hayber veya Mekke fethi sırasında haram kılındığına dair yaygın bilgileri varken, bunlara karşı çıkması ve yasağı çiğnemesi düşünülemez. Eğer rivayet sahih ise, bunun Muta nikahı yasaklanmadan önceki dönme ait olduğu şeklinde anlaşılması gerekir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet