"Muta nikâhı" konusunda, sahebeler arasında ihtilaf olmuş ve bazıları muta yapmışlardır. Bunu nasıl anlayalım?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

- İlk zamanlarda muta nikahına cevaz verilmiş, daha sonra neshedilmiş olduğundan, sahabeler arasında farklı görüşler ortaya çıkmıştır. Hz. Peygamber (a.s.m)’in buna dair ruhsat verdiğini bilen, ama daha sonra neshedildiğinden haberi olamayan sahabîler, bunun cevazına hükmetmişler. Ancak, neshedilip hükmünün ortadan kaldırıldığını öğrenen sahabeler ise, bunun haram olduğu yönünde görüş beyan etmişlerdir. Nitekim Said bin Cübeyr'den şöyle rivayet edilmiştir:

"İbn Abbas bir gün bir hutbe okudu, dedi ki: Mut'a nikâhı leş, kan ve domuz eti gibidir." (bk. al-Fıkh ala'l-Mezâhib al-arba'a VI. 90-93)

- Bazı sahabilerin daha sonra bu nikahın yasaklandığını öğrenince, eski fikrinden vazgeçtiği bilinmektedir. Bunlardan biri de İbn Abbas olduğuna dair rivayetler vardır.

- Mut’a nikahına iznin verildiği yerlerin hepsinde, bir zorunluluk söz konusudur. Buharî ve Müslim’in rivayet ettiği şu hadis-i şerif de bunu göstermektedir. Abdullah b. Mesud anlatıyor:

“Biz Resulüllah (a.s.m) ile birlikte -yanımızda kadınlar olmadığı halde- gazada bulunuyorduk. Hz. Peygamber (a.s.m)’e ‘Kendimizi hadım edelim mi?’ dedik, buna izin vermedi. Sonra bir elbise karşılığında belli bir süreye kadar kadınlarla evlenmemize müsaade etti.” İbn Mesud, daha sonra “Ey iman edenler! Allah’ın size helal kıldığı tertemiz şeyleri kendinize haram kılmayın.”(Maide, 5/87) mealindeki ayeti okudu.(Neylu’l-Evtar, 6/545).

- Mut’a nikahının neshedildiğine dair birçok rivayet vardır. Buharî ve Müslim’in Hz. Ali’den yaptığı rivayet göre, “Peygamberimiz (a.s.m) Hayber’de ehlî eşeklerin etini ve mut’â nikahını yasakladı.”(Neylu’l-Evtar, 6/546). Bu neshin Mekke fethinde, Veda Haccı'nda yasaklandığına dair rivayetler de vardır.(a.g.y).

- İbn Münzir’in belirttiği gibi, ilk zamanlarda -yukarıda açıkladığımız sebeplerden ötürü- mut’a nikahının caiz olduğunu gösteren alimler olmakla beraber, daha sonra bu nikahın haram olduğu hususunda -Şialar hariç- İslam alimleri arasında icma hasıl olmuştur.(Neylu’l-Evtar, 6/548; Geniş bilgi için bk. İbn Hacer, Fethu’l-Bârî,9/166-174; Prof. Dr. İbrahim Canan’ın Kütüb-i Site, 15/541- 581)

Daha geniş bilgi için tıklayınız:

MUT'A.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun
UYGULAMALAR