Neden tövbe edemiyorum?

Tarih: 10.01.2026 - 14:40 | Güncelleme: 10.01.2026 - 14:40

Benim birçok günahım var. Günah olduğunu biliyorum, yaptığımı da kabul ediyorum ama tövbe edemiyorum tam anlamıyla. Yani o hisler duygular tam anlamıyla uyanmıyor. Uyanmak istiyorum, çıkmak istiyorum içinden. Düzelmek istiyorum ama olmuyor. Ne önerirsiniz?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle şunu belirtelim ki bunu fark ediyor olmanız kalbinizin günaha aslında ne kadar üzüldüğünü ve pişman olduğunu gösteriyor. Sözlerinizden gayet açık bir şekilde anlaşılıyor ki kalbiniz ondan müteessir ve müteessiftir. Ayrıca gerçekten tövbe edememekten yakınan biri, günahlara ve tövbeye karşı umursamaz biri değildir.

1. Tövbe İçin Yoğun Duygular Hissetmek Şart Değil

Bazı vaizler veya din adamları sohbetlerinde insanları tövbe etmeye teşvik etmek için, tövbenin en zirve noktasını anlatır. Mesela “Bir kul işlediği günahlara pişman olup gözyaşı döker, boynunu büker, tövbe kapısını çalar, "Yâ Rab! Kapına geldim, kusurlarımı bildim, bir daha yapmamaya karar verdim, beni bağışla." diyerek yalvarırsa Tevvâb-ı Rahim tövbesini kabul eder.” şeklinde açıklama yaparlar.

Bu gibi ifadeleri dinleyen birçok insan oysaki ben “ağlamıyorum, içim yanmıyor, demek ki samimi değilim” diye düşünüyor.

Bu çok yaygın ama eksik bir bakış açısıdır. Çünkü insan robot değil ki sürekli yüksek heyecan ve duygulara göre ayarlansın. İnsanın duyguları da bazen donabiliyor. Kalp bazen yorgun, bazen körelmiş, bazen de savunmada olur.

Ayrıca tövbe hissinin gelmemesi, kalp katılığı değil, duygusal sistemin kendini korumaya alması da olabilir

Bu durum, Allah’a dönemeyeceğiniz, ona tövbe etmeyeceğiniz anlamına gelmez.

Neden böyle hissediyor olabilirsiniz?

Birkaç ihtimal var, hangisi size yakın geliyorsa onu alırsınız:

• Günahın sürekliliği:

Aynı günah tekrarlandıkça vicdan sesi kısılabiliyor. Bu kalbin öldüğü değil, alıştığı anlamına gelir.

• Utanç ve umutsuzluk karışımı:

Kişi şeytanın kalbine verdiği vesvesesiyle “Bu hâlimle Allah’a nasıl döneyim?” düşüncesine kapılır ve kalbi kilitler.

• Tövbe idealini çok büyütmek:

Başta da dediğimiz gibi, bazıları tövbe idealini çok büyütür. “Tam pişmanlık, tam bırakma, tam duygu” beklentisi hiç başlayamamayı doğuruyor.

• Ruhsal yorgunluk / tükenmişlik:

Bazen mesele iman değil, insanın içinin bitmiş olmasıdır.

• İnsan Olmanın Bir Gereği:

Bir insanın imanı ne kadar kuvvetli de olsa yine beşerdir, şaşar. Kusur ve günah işler.

2. Tövbe Edemiyorum Diye Üzülmek, Tövbeye Dâhildir.

İslam’da tövbe bir his patlaması değil, bir yön değişikliğidir. Hisler sonra gelir, bazen hiç gelmez. Ama Allah kulun iradesine ve niyetine bakar. Burada samimiyet esastır. Kuran-ı Kerîm'de, "Ey müminler! Kalpten tövbe ederek Allah'a dönün ki, Rabbiniz kötülüklerinizi örtsün, sizi içlerinden ırmaklar akan cennetlere koysun!" buyurulmaktadır.

Sizin gibi bir insan Allah’a yönelmiş ise ve tövbe edememeyi kendisine dert edinmiş, bu konuyu uzmanına soruyorsa, onun tövbesi samimidir, hiçbir hissi olmasa bile…

3. Günahı Günah Diye Bilmek Onun Şerrinden Kişiyi Korur

Sizin “manevî bir nedamet, gizli bir tövbe ve zımnî bir istiğfar hükmünde olan kusurunu(zu) bilmeniz onun şerrinden sizi kurtarır.” İnşallah. (Nursi, 22. Mektub)

Unutmayalım ki en büyük düşmanımız olan "şeytanın mühim bir desisesi, insana kusurunu itiraf ettirmemektir. Tâ ki, istiğfar ve istiaze yolunu kapasın”.

Oysaki siz kusurunuzun ve günahınızın farkındasınız ve yaptığınız günahlardan memnun değilsiniz

4. Duygusuz Tövbe ile Başlayın

Tövbe için hislenmek şart değil, niyetinizde samimi olun, yani “günahı günah diye kabul edip, ondan dolayı Allah’tan af dileyin”.

Burada nasıl samimi olabilirim derseniz; sadece şunu söylemeniz yeterlidir:

“Allah’ım, pişman olmam gerektiğini biliyorum ama hissedemiyorum. Bu hâlimle Sana geliyorum.”

5. Her Şeyi Değil, Bir Şeyi Bırakın

Güzel bir söz var “bir şey bütün bütün elde edilmese de bütün bütün terk edilmez”.

Bazen tüm günahlarımızdan kurtulmak ve ibadetlerimizi en mükemmel şekilde yapmak isteriz. Birini yapmıyorsam, diğerini neden yapayım gibi bir vesvese kalbe gelebiliyor. Bu durumda maalesef hedefi yükselttiğimiz için hiçbirini yapamıyoruz. Çünkü “tamamen düzeleyim” düşüncesi hedefi felç eder.

Sadece tek bir günah için: “Bunu azaltmak istiyorum” deyin ve derhal başlayın, sonra da diğerine tövbe ederek devam edin…

6. Allah’la Konuşur Gibi Dua Edin

Allah’a dua ederken, af dilerken süslü cümlelere, duygu yüklü sözlere gerek yoktur. İçinizden nasıl geçiyorsa, aklınız ve kalbiniz ne diyorsa aynen öyle dua edin. Mesela

“Allahım! İçim karışık. İstiyorum ama istemiyor gibiyim. Beni bana bırakma.”