Müslüman kabirde sorguya çekildiği zamanki şehadeti nasıldır?

- Bu hadis-i şerifi nası anlamalıyız?
“Müslüman kabirde sorguya çekildiği zaman, Allah’dan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın resûlü olduğuna şehâdet eder. İşte bu şehâdet, Kur’ân–ı Kerîmdeki 'Allah, kendisine iman edenleri hem dünyada hem de âhirette sağlamlaştırır.' (İbrâhim, 14/27), âyetinin delâlet ettiği mânâdır.”
- Arapçasını da yazar mısınız?

Değerli kardeşimiz,

Berâ İbni Âzib (ra)’dan rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber (asm) şöyle buyurdu:

« المُسْلِمُ إِذَا سُئِلَ في القَبرِ يَشهَدُ أَن لا إِلَهَ إِلاَّ اللَّه ، وأَنَّ مُحَمَّداً رسولُ اللَّه ، فذلك قولهُ تعالى »

{يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالقَوْل الثَّابِتِ في الحَياةِ الدُّنيَا وفي الآخِرَةِ } (إبراهيم : 27 )

“Müslüman kabirde sorguya çekildiği zaman, Allah’dan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın resûlü olduğuna şehâdet eder. İşte bu şehâdet, Kur’ân–ı Kerîm'deki 'Allah, kendisine iman edenleri hem dünyada hem de âhirette sağlamlaştırır.' (İbrâhim, 14/27) âyetinin delâlet ettiği mânâdır.” [Buhârî, Cenâiz 87, Tefsîru sûre (14), 2; Müslim, Cennet 73]

Herkesin dünyadan sadece bir kefenle dönebileceği kabir, insanlar için hesaba çekilme yeri ve neticeye göre muamele görme mahallidir. Kabir azâbının olmadığı ya da sadece kâfirler için söz konusu olabileceği konusunda, Mûtezile ve Hâricîlerden çok az sayıda kimse görüş beyan etmişse de Ehl-i sünnet ve anılan mezheplerin büyük çoğunluğu kabir azâbının varlığı hususunda görüş birliği içindedirler.

Kabir azâbına delâlet eden âyetler (bk. Tevbe, 9/101; Mümin, 40/45) yanında kabir azâbı hakkında birçok sahih hadis bulunmaktadır. Hadis-i şerifte geçen İbrahim sûresinin 27. âyetinin, kabir azâbı hakkında nâzil olduğuna dair Buhârî ve Müslim’de rivayetler bulunmaktadır (bk. Buhârî, Cenâiz 87; Müslim, Cennet 74). Bütün bunlara rağmen, “Kabir azâbının varlığını açıkça ortaya koyan âyet yoktur.” diyerek ve sünnetteki delilleri de yok sayarak kabir azâbını inkâra kalkışmak kimseye bir şey kazandırmayacaktır. Zira, bırakınız kabir azâbını, daha ölüm anında bile kula azâb edildiğini ortaya koyan âyet-i kerîmeler bulunmaktadır. Meselâ En’am sûresi’nin 93. âyeti şu mealdedir:

“O zâlimler ölümün boğucu dalgaları içinde, melekler de pençelerini uzatmış, onlara 'Haydi canlarınızı kurtarın, Allah’a karşı gerçek olmayanı söylemenizden ve onun âyetlerine karşı kibirli davranmanızdan ötürü, bugün alçaklık azâbı ile cezalandırılacaksınız.' derken onların hâlini bir görsen!”

Yine Muhammed sûresi’nin 27. âyeti de şu mealdedir:

“Melekler onların yüzlerine ve sırtlarına vurarak canlarını alırken durumları nasıl olacak?”

Bu hadis-i şerif kabir sorgusu gerçeğini tesbit etmekte, orada kelime-i şehâdet getirmenin, dünyada bu inanç içinde olan müminlere nasip olacağını bildirmekte ve bunun “Allah, kendisine iman edenleri hem dünyada hem de âhirette sağlamlaştırır” âyetinde belirtildiği gibi bir ilâhî ikrâm olduğu haberini ve müjdesini vermektedir. Hadisimiz taşıdığı bu müjdeden dolayı Nevevî merhum tarafından recâ konusunda zikredilmiştir. Görülüyor ki, mü’minler için âhiret yolculuğu demek olan hayatın her safhasında gerçekten ümitli olmak için ilâhî müjdeler bulunmaktadır.

Özetle:

- Kabir azâbı ve kabir sorgusu haktır, mutlaka vuku bulacaktır.

- Kabirdeki sorgulamada müminler, Allah Teâlâ’nın ikrâmı sonucu dünyada söyleyegeldikleri kelime-i şehâdeti okuyarak imanlarını isbat edeceklerdir.

- Bu durum kabir azâbından kurtuluş müjdesi ve bu konuda büyük bir ümit kaynağıdır.

(bk. Riyazü’s-Sâlihîn Tercüme ve Şerhi, Peygamberimizden Hayat Ölçüleri, Erkam Yay., Hadis No: 428)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet