Dünya ve ahirette kim rezil olur?

Böyle bir hadis var mıdır? Varsa ne demek isteniyor anlatmanızı istiyorum. Hadis şu; Kimin yanında bir haksızlık yapılır da o bunu engelleyebilecekken susarsa, Allah o kişiyi dünyada da ahirette de rezil eder?

Değerli kardeşimiz,

“Kimin yanında bir haksızlık yapılır da engelleyebilecekken susarsa, Allah onu dünyada da ahirette de rezil eder.” şekliyle bir hadis bulamadık.

Ancak bu ifade, hadislerin manasından çıkarılmış bir özet / yorum cümlesidir:

لَا يَقِفَنَّ أَحَدُكُمْ مَوْقِفًا يُقْتَلُ فِيهِ رَجُلٌ ظُلْمًا، فَإِنَّ اللَّعْنَةَ تَنْزِلُ عَلَى مَنْ حَضَرَهُ حِينَ لَمْ يَدْفَعُوا عَنْهُ

وَلَا يَقِفَنَّ أَحَدٌ مِنْكُمْ مَوْقِفًا يُضْرَبُ فِيهِ رَجُلٌ ظُلْمًا، فَإِنَّ اللَّعْنَةَ تَنْزِلُ عَلَى مَنْ حَضَرَهُ حِينَ لَمْ يَدْفَعُوا عَنْهُ

“Hiçbiriniz, bir adamın haksız yere öldürüldüğü bir durumda öylece durmasın; çünkü yerde onu savunmadan bırakanların üzerine lanet iner.

Yine hiçbiriniz, bir adamın haksız yere dövüldüğü bir durumda öylece durmasın; çünkü yerde onu savunmadan bırakanların üzerine lânet iner.” (Taberani, Kebir, no: 11675)

Hadis alimlerinin çoğuna göre: hasen–li-gayrihî veya makbul manadadır.

Hadiste geçen “lanet” ne anlama gelir?

Lanet, Allah’ın rahmetinden uzak kalmak veya günah ve haram olduğunu ifade etmek için kullanılır. Mümin için ebediyen rahmette uzak kalmak anlamında kullanılmaz. Ancak bazı rahmetler uzak kalmak ve haram olduğunu bildirmek anlamındadır.

Bu da sonuç olarak Dünyada, itibar kaybı, vicdan huzursuzluğu, toplumsal çürümenin parçası olmak; Ahirette de, hesapta ağır sorgu, cehennem azabı gibi tehlikeleri içerir.

Hadis neyi emrediyor, neyi emretmiyor?

Emrettiği şeyler: Zulme seyirci kalmamak, gücü yettiği ölçüde müdahil olmak, “Ben karışmam” diyerek ahlaki sorumluluktan kaçmamak.

Emretmediği şeyler ise, kişinin kendini ölüme atması, gücü yetmediği bir şeye zorlanması, yetkisiz insanların zor kullanması.

Örneğin:

Devlet ve yetkililer güçle engeller, alimler ilim ve sözle uyarır, avam fiilen yapamıyorsa kalbiyle buğzeder.

Bu da zaten şu meşhur hadisle uyumludur:

“Sizden kim bir kötülük görürse eliyle düzeltsin; buna gücü yetmezse diliyle; buna da gücü yetmezse kalbiyle buğzetsin…” (Müslim, İman 78

O hâlde “dünya ve ahirette rezil olmak” nasıl anlaşılmalı?

Bu ifade hadisin birebir lafzı değildir, ama hadisin uyardığı akıbeti anlatan bir tefsirdir. Yani doğru anlayış şudur:

Bir insan, engelleyebileceği bir zulme bile bile sessiz kalırsa, bu tutumu onu Allah katında ağır bir vebal altına sokar. Bunun sonucu dünyada ve ahirette zillet olabilir.

Özetle:

- “Allah onu dünyada da ahirette de rezil eder” lafzıyla bir hadis bulamadık.

- Zulme sessiz kalanlara yönelik çok güçlü hadis uyarıları vardır.

- “Lanet” ifadesi, imani ve ahlaki sorumluluğun ciddiyetini anlatır.

- Sorumluluk güç ve yetki nispetindedir.

- Hadis, fedailik değil vicdan ve sorumluluk çağrısı yapar.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet