Dolandırıcılardan fidye istemek caiz mi?

Arabamızı çalmışlardı. İki seneden fazladır bizi oyalıyorlar. Başlangıçtan beri uğraşıyoruz, takip ediyoruz. Başlangıçta demiştik: "Amca, al sana 4 milyon, 5 milyon, bizi bırak' ama o zaman çok geç olacak." O zamanki değeri 45 bin dolara geliyordu. Biz yine de 100 bin dolar alacağız, bunu söyleyeyim.

Değerli kardeşimiz,

Bu konu fıkhen “hakkını geri alma” (istirdâd-ı hak) ve zulme karşı tavır açısından değerlendirilir.

1. Temel İlke nedir?

İslâm’da haksız yere mal almak haramdır (hırsızlık/gasp). Hakkını geri almak ise meşrudur.

2. Dolandırıcıdan para istemek caiz mi?

Burada iki farklı durum var:

a) Hakkını geri almak için ödeme teklif etmek. Yani “Arabamı ver, sana şu kadar para vereyim” demek. Bu caiz görülebilir, ama bu bir rüşvet değil, zorunluluktan doğan bir “kurtarma bedeli”dir.

Günah parayı alan dolandırıcıya aittir, size değil.

Fıkıhta buna benzer durumlarda “Zulümden kurtulmak için verilen para veren için caiz, alan için haramdır.”

b) Fazlasını almak (intikam / kâr amacıyla)

Sizin dediğiniz gibi “Arabamız 45 bin dolardı, biz 100 bin dolar alacağız.” demeniz caiz değildir. Çünkü İslam’da karşılıkta aşırılık yasaktır. Zira “Zarar, misliyle giderilir.” Fazlasını almak zulme karşı zulüm olur.

“Kim size saldırırsa, siz de ona yaptığı kadar karşılık verin.” (Bakara 194)

3. En doğru yol nedir?

- İlk olarak, hukuki yolları sonuna kadar kullanmak

- Bulunamıyorsa, arabanın güncel piyasa değeri kadarını talep etmek.

- Mecbur kalırsanız, malı kurtarmak için ödeme yapılabilir (günah sizde olmaz). Ama, fazlasını almak niyetiyle pazarlık yapmak caiz değildir

Şunu da unutmamak önemli:

Müslüman, zulme uğrasa bile adaleti aşmaz, hakkını alır ama haddi geçmez.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet