DEHB, imtihan mı, ilaç kullanmalı mıyım?

Şimdi ben böyle bir tanı aldım. Veya bu gerçekten Rabbimin beni yaratma şekli. Onun mülkü olduğum için mülkünde istediği gibi tasarruf edebilir. Ki böyle. Ama mesela ilaç kullanmak konusunda kullanmalı mıyım bilemiyorum. İlaç kullanmak zorunda bırakılıyorum şu an. Bu ilaç kullanmam gereken bir tanı mı yoksa imtihan mı?

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle imanınızın kuvveti ve itikadınızın sağlamlığı için sizi tebrik ederiz. Gördüğümüz kadarıyla mülk sahibinin kim olduğunun şuurundasınız, sizin size hakim olmadığınızı biliyorsunuz. Bu inanç, sizin en büyük dayanağınızdır.

İmtihan dünyasında olduğumuzu ve Allah’ın peygamberler dahil herkesi imtihan için dünyaya gönderdiğini, ölünceye kadar da bu imtihanın devam ettiğini de bilenlerdensiniz.

Gerçi başımıza gelen her sıkıntı, hastalık, kaza vb. bizim bir imtihanımızdır. Çünkü o sıkıntıya karşı takınacağımız tutum, bizim dünyayı ve hayatı nasıl anladığımızı gösterir. Dünyadaki olayların başı boş, tesadüfen gerçekleştiğine mi inanıyoruz yoksa onların arkasında bir hikmet elinin var olduğuna mı inanıyoruz? Bu inanca göre sabır ve tevekkül edersek mükafat kazanırız, sitem ve isyan edersek günaha gireriz. Yani o imtihanı ya kazanır veya kayıplı olarak tamamlarız.

Bunula beraber başımıza gelen her sıkıntı mutlaka Allah’ın bizi test etmek için gönderdiği imtihan sorusu değildir. Bazı sıkıntılar dünya hayatında bizi günahlardan korumak içindir, bazı sıkıntılar Allah katında makamımızı artırmak içindir, bazı sıkıntılar dünya hayatında olgunlaşmak ve deneyim sahibi olmak içindir.

Burada bize düşen şey bir sıkıntıya maruz kaldığımızda öncelikle bunun çaresine başvurmak, konu uzmanlarının görüşleri doğrultusunda hareket etmektir.

DEHB teşhisi konulmuş ise, bunun derecesi önemlidir. Çok hafif de olabilir, çok ileri aşamada da olabilir. İleri aşama değilse ilaca gerek yoktur, ama ileri bir seviyede ise, özellikle dini bütün uzmanların dediklerini yapmakta fayda vardır.

Bunun yanında kendinizi DEHB’li olarak damgalayıp, eksik görmeyin. Günümüzde DEHB teşhisi konulup da evlilik ve iş hayatında çok başarılı olanların sayısı oldukça fazladır.

Kişiye düşen şey, uzman bir kişinin ona koyduğu teşhisten ziyade, günlük hayatında neleri yapıp neleri yapmadığını tespit etmek ve eksik tarafları varsa onlarla nasıl başa çıkacağını veya geliştirebileceğini düşünmektir.

Tedaviye başvurmak tevekküle aykırı değildir.

Nasıl ki bir insan kırılan ayağı için doktora gidiyorsa, dikkat, odaklanma ve dürtü kontrolüyle ilgili ciddi zorluklarda da tedavi görmek normaldir. Sebeplere başvurmak sünnetullahtır. Şifa veren Allah’tır; ilaç ise bir vesiledir.

DEHB günah veya iman zayıflığı değildir.

Dikkat dağınıklığı, dürtüsellik veya odaklanma problemleri kişinin kötü, tembel ya da değersiz olduğu anlamına gelmez. İnsan farklı mizaç ve özelliklerle yaratılmıştır. Önemli olan, kişinin kendini tanıyıp doğru yöntemlerle hayatını düzenlemeye çalışmasıdır.

İlaç tek çözüm değildir.

Uyku düzeni, spor, ekran süresini azaltma, planlı çalışma, dikkat egzersizleri, manevi disiplin, düzenli ibadet ve ortam düzeni de çok önemlidir. Bazen hafif düzeydeki kişiler bunlarla ciddi fayda görebilir.

İlacın fayda-zarar dengesi takip edilmelidir.

Eğer ilaç sizi tamamen uyuşturuyor, kişiliğinizi bozuyor veya ağır yan etkiler yapıyorsa bunu doktora açıkça söylemek gerekir. Doz değişebilir veya farklı yöntemler denenebilir. Tedavi süreçleri kişiye özeldir.

Kendinizi sadece tanınızla tanımlamayın.

“Ben DEHB’yim” değil, “Benim bazı dikkat ve odaklanma zorluklarım var” şeklinde düşünmek daha sağlıklıdır. Çünkü insan bir tanıdan ibaret değildir.

Sabır ile tedbir birlikte olmalıdır.

Müslüman, hem Allah’a dayanır hem de imkânlar ölçüsünde çözüm arar. Hastalığı inkâr etmek de, tamamen çaresiz görmek de doğru değildir.

Dua ve maneviyat psikolojik dayanıklılığı güçlendirir.

Zikir, dua, namaz, Kur’an, hadis ve düzenli manevi hayat insanın iç disiplinini ve stres yönetimini kuvvetlendirebilir. Bu, tıbbi desteğin alternatifi değil; tamamlayıcısıdır.

Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayın.

Her insanın imtihanı farklıdır. Kimi sağlıkla, kimi aileyle, kimi dikkat ve zihin dağınıklığıyla sınanır. Önemli olan, mevcut şartlarda en doğru mücadeleyi vermeye çalışmaktır.

Allah yar ve yardımcınız olsun.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet