Bir insanın başına neden peş peşe kötü şeyler gelir?

Bir yakınım var. Allah’a inanıyor ve inancı var. Başına aralıklı peş peşe ameliyatlar ve çeşitli kötü olaylar geliyor. “Allah merhametliyse neden bunlar oluyor?” diye soruyor. Buna rağmen yaşadığı sıkıntılara rağmen hiçbir zaman Allah’tan ümidini kesmediğini söylüyor. Acaba böyle şeylerin ardı ardına gelmesi, kişinin dikkat çeken biri olması veya nazara maruz kalmasıyla ilgili olabilir mi? Yani nedeni nedir?

Değerli kardeşimiz,

İnsanlar bazen peş peşe gelen sıkıntılar karşısında aciz kalıp "Neden ben?" diye sorarlar. İlk başta akla böyle bir sorunun gelmesi normaldir. Çünkü insanların büyük çoğunluğu bir sıkıntı ile karşılaştığında ve kendisini çaresiz hissettiğinde ya suçlayacak birisini arar ya da kendisini suçlar.

Anlaşılacağı gibi sorunuzun hem dinî hem de psikolojik boyutları var. Konuya birkaç farklı açıdan bakmamız mümkündür.

1. Dünya hayatı bir imtihan meydanıdır

Cenab-ı Hak dünyayı bir imtihan yeri olarak yaratmıştır. Kur'an Kerim’de de insanları korku, hastalık, mal ve can kayıplarıyla imtihana tabi tutacağını bildirir:

“Andolsun ki sizi biraz korku ve açlıkla; mallardan, canlardan ve ürünlerden eksiltmekle sınayacağız. Sabredenleri müjdele!” (Bakara 155)

Görüleceği gibi bir insanın başına sıkıntı gelmesi, Allah'ın onu sevmediği anlamına gelmez, sadece imtihan olunduğu anlamına gelir. Bu durum her kes için geçerlidir, çünkü amaç budur. Burada iyi insan kötü insan diye ayrım yapılmaz.

Nitekim peygamberlerin hayatlarına baktığımızda en ağır imtihanların çoğu zaman en değerli kullara geldiğini görürüz.

Bu açıdan, yakınınızın "Bunca şeye rağmen Allah'tan ümidimi kesmedim" demesi aslında çok kıymetli bir duruştur. Çünkü imtihanın önemli bir kısmı da kişinin zorluklar karşısındaki tavrıdır.

2. Her musibetin sebebi ilahi ceza değildir

Bazen insanlar ardı ardına gelen olayları mutlaka bir manevi sebebe bağlamak isterler. Oysa bazı ameliyatlar genetik yatkınlık, yaşam koşulları, sağlık sorunları veya herhangi bir ihmalkarlık gibi nedenlerle de ortaya çıkabilir.

Ayrıca bazı musibetler, kişiyi Allah’a daha fazla yakınlaştırmak içindir, bazıları kişinin makamını yüceltmek içindir. Yani her sıkıntıyı; nazar, büyü, ilahi ceza, özel bir işaret olarak yorumlamak doğru olmayabilir

3. Her kötü olayın açıklaması nazar değildir

İslam'da nazarın varlığı kabul edilir, nazar haktır. Ancak nazar, insanların bazen düşündüğü gibi her kötü olayın açıklaması değildir. Bir kişi, dikkat çeken, başarılı, insanların imrendiği biri olabilir ve nazara maruz kalabilir.

Fakat peş peşe yaşanan her ameliyatı veya her olumsuzluğu doğrudan nazarla açıklamak mümkün değildir. Bu konuda kesin bilgiye sahip olamayız.

Eğer kişi nazardan endişe ediyorsa Felak ve Nas surelerini okumak, Ayet-el Kürsi okumak, sabah-akşam dualarına devam etmek manevi bir korunma vesilesi olarak görülebilir.

4. İnsan zihninin örüntü arama eğilimi var

Psikolojik açıdan da ilginç bir durum vardır: Birkaç kötü olay peş peşe gelince insan zihni bunları tek bir sebebe bağlamak ister. Örneğin bir ameliyat olur. Sonra bir maddi sıkıntı yaşar. Sonra bir aile problemi çıkar. Bunların her biri farklı nedenlerden kaynaklanmış olsa bile kişi "Üzerimde bir uğursuzluk var" diye düşünebilir.

Oysa bazen gerçekten de birbirinden bağımsız olaylar üst üste gelmiştir.

5. Musibetin kişiyi neye dönüştürdüğü önemlidir

Tasavvuf ehli ve birçok âlim şu noktaya dikkat çeker: "Başına ne geldiğinden çok, seni neye dönüştürdüğü önemlidir." Çünkü bazı insanlar sıkıntılarla daha öfkeli, daha isyankâr olurken; bazıları daha olgun, daha sabırlı ve daha merhametli hale gelir.

Yakınınızın yaşadığı onca şeye rağmen Allah'tan ümidini kesmemesi, aslında manevi açıdan dikkat çekici bir güç göstergesidir.

Bu nedenle ona şunu söyleyebilirsiniz:

"Nedenini tam olarak bilemeyebiliriz. Belki bir imtihan, belki hayatın doğal akışı, belki bazı sebeplerin birleşimi. Ama Allah'tan ümidini kaybetmemiş olman, yaşadığın sıkıntılardan daha büyük bir anlam taşıyor olabilir."

Bazen insanın başına gelen olayların hikmeti yıllar sonra anlaşılır; bazen de bu dünyada tamamen anlaşılamaz. Ancak İslam'ın temel yaklaşımı, musibetin mutlaka Allah'ın terk ettiği veya cezalandırdığı anlamına gelmediğidir. Tam tersine, kulun Rabbine yönelişini artıran bir vesile de olabilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet