Değerli kardeşimiz,

BİTKİLERDE CİNSİYET YASASINA GÖRE EVRİM GÖRÜŞÜNÜN KRİTİĞİ

Prof. Dr. İsmail KOCAÇALIŞKAN, Yıldız Technical University, Molecular Biology and Genetics Department, İstanbul. [email protected]

Bitkilerde çiftleşme ve döllenme olayında rol oynayan erkek ve dişi üreme hücreleri (sperm ve yumurta) gözle görülemeyecek kadar küçük olduklarından 17. Yüzyılda mikroskobun keş-fine kadar bu olay anlaşılamamıştır. Kur’an asırlar öncesinde bundan bahsetmiştir. Kur’anda “zevceyn” (iki eş) kelimesi kullanılarak meyvelerin insan ve hayvanlarda olduğu gibi erkek ve dişi hücrelerin birleşmesinden meydana geldiğine işaret edilmektedir. Bitkilerde üremenin iki eşlilikle sağlandığını izah için bu kelime yeterli iken peşinden “isneyn” (iki çift) kelimesinin gelmesi her bitki türünün başlangıçta erkek ve dişi olmak üzere çift olarak yaratıldığına işaret eder. Bu da bitkilerde bir türden diğerinin evrimleştiği fikrine karşı Kuran’ın bir cevabıdır. Dolayısıyla bu ayetten bitkilerin başlangıçta çiftler halinde yaratıldığını, ondan sonra ise ilahi tasarrufla eşeyli üreme kanununa bağlı olarak çoğaldıkları anlaşılmaktadır. Bitkilerde cinsiyetle ilgili olarak Kur’anda “…Her bitki türünden iki eş yarattık…” denilmektedir. Kuran bir fen kitabı değildir ama kainat kitabının bir tefsiri olduğundan kainattan ve ondaki olaylardan da bahseder. Kuran bir fen kitabı gibi olayların bizzat kendileri için değil Yaratanın varlığına, birliğine ve büyüklüğüne olan işaretleri açısından bahseder. Dolayısıyla Kuran’ı okuyan kimse ondan ilahi mesajları aldığı gibi aynı zamanda gizli bazı fenni olayların ipuçlarını da bulabilir. Kuran’ın mucize olduğunu yani Allah kelamı olduğunu gösteren bir husus da bizim için bir sır olan kainattaki bazı olaylara asırlarca öncesinden işaret etmesidir. Açıkça bilgi verilseydi geçmiş çağların insanları anlamakta sıkıntı çekerlerdi. Kuran kıyamete kadar bütün zamanların insanlarına hitap ettiği için bu nevi ayetlerin manası şümullüdür ve işaridir. Kuran’daki fen ile ilgili gizli işaretleri ya o fennin mütehassısları anlayabilir, ya da o fenle ilgili gelişmeler o ayetin anlaşılmasını sağlayacak seviyeye geldiğinde o işari mana anlaşılır.

Anahtar kelimeler: Bitkiler, cinsiyet, evrim görüşü, Kur’an, yaratılış.

CRTIQUE OF EVOLUTION VIEW FROM POINT OF THE GENDER LAW IN PLANTS

ABSTRACT

Since the male and female reproductive cells (sperm and eggs) that play a role in mating and fertilization in plants are too small to be seen, this phenomenon was not understood until the discovery of the microscope in 17th century. However, the muslim’s holy book Quran mentioned about it centuries ago. By using the word “two pairs” (two spouses) in the Quran, it is pointed out that fruits are formed by the combination of male and female cells as in humans and animals. While this word is sufficient to explain that plants are reproduced with two pairs, the word “isneyn” (two pairs), followed by the word “isneyn” (two pairs) indicates that each plant species was originally created as a pair, male and female. This is the answer of the Qur’an to the idea that plants evolve from one species to another. Therefore, it is understood from this verse that plants were originally created in pairs, and then reproduced in accordance with the law of sexual reproduction by divine disposition. It is mentioned in the Qoran that “…We created two pairs of each plant species…”. The Qoran is not a science book but it also gives some informations from the universe. Qoran’s messages about the universe are from point of the introducing its Creator. Thus, who read the Qoran can take both divine messages and some scientific hidden messages implie to some universal events. Some events of the universe that remain secreted a long time have been implied centuries ago in Qoran. This situation is only one of the evidence of a lot of arguments that the Qoran is a holly book sent by God (Allah). The messages of the Qoran about the universal events can be understand by the scientific experts in the branch of the event or they can be understand when the scientific and technical developments reach to its secret level.

Key words: Creation, evolutionary view, gender, Qoran, plants.

GİRİŞ

Bitkilerde cinsiyet bulunduğunun keşfi uzun bir seyir gösterir. Mikroskobun 17. Yüzyılda keşfinden önce bitkilerde erkeklik ve dişilik bulunduğuna dair bir araştırma bulunmamaktadır. Milattan önceki yüzyıllarda yaşamış olan Aristo bitkilerin kendi gayretleriyle ürediklerini ve meyve ve tohumların bitkilerin fazla beslenmesinden kaynaklanan artık ürünleri olduğunu ileri sürmüştür.

Bugünkü Irak topraklarında hüküm sürmüş olan Babilliler ile Asurluların ise bölgenin önemli bitkisi olan hurma ağaçlarının bir kısmının meyve verdiğini diğerlerinin ise vermediğini, meyve vermeyenlerin üzerindeki çiçek tozlarını meyve veren hurma ağaçlarının üzerine serptiklerinde daha çok hurma verdiklerini fark ettiler ve hurma verimini artırmak için bu usulü kullandılar. Ancak bunların hurmadaki çift cinsiyetlilik durumunu bilerek mi yoksa tecrübeler sonucu mu bu işlemi yaptıklarını kesin olarak bilmiyoruz.

Ortaçağ Avrupa’sında ise bazı bilim adamları bitkilerde cinsiyetin varlığını inkar etmekle kalmamış, bu konuyla uğraşmayı ahlak dışı bulmuşlardır. Bazıları da polen adı verilen çiçek tozlarını çiçeğin atığı olan salgı maddeleri olarak düşünmüşlerdir.

İlk mikroskobun Hollandalı araştırıcı Leuwenhoek tarafından 1650’li yıllarda icadından sonra mikroskopla canlıları inceleme devri başlamıştır. Bir taraftan mikroskopların büyütme güçleri geliştirilirken diğer taraftan canlıların yapıları hücre seviyesinde inceleniyordu. Bitkilerde cinsiyetle ilgili ilk anlamlı araştırmalar 1665-1721 yılları arasında yaşamış olan İtalyan bilim adamı Camerarius tarafından yapılmıştır. Bu araştırıcı mısır bitkisinde yaptığı mikroskobik çalışmalar sonucunda bitkinin erkek eşey organının polenleri taşıyan anter ve dişi organının da stigma, stilus ve ovaryumu (yumurtalık) taşıyan pistil olduğunu keşfetmiştir.

Bitkilerde cinsiyet konusunda yapılan araştırmaların birikimiyle “Bitki Embriyolojisi” adında bir bilim dalı doğmuştur. Buna göre bitkilerin % 20 kadarı iki evcikli yani erkek ve dişi organlar ayrı bitkiler üzerinde bulunur. Hurma, incir ve söğüt buna örnek verilebilir. Bitkilerin % 80 den fazlası ise bir evciklidir. Yani erkek ve dişi organlar aynı bitki üzerinde bulunur. Bunların bir kısmında erkek ve dişi organlar aynı çiçekte (erselik) bulunurken bir kısmında ise erkek ve dişi organlar aynı bitkide fakat farklı çiçeklerde bulunur.

Bitkilerin üremesinde rol oynayan erkek üreme hücresi sperm ile dişi üreme hücresi yumurtanın birleşmesi pistil adı verilen dişi organın ovaryumunda embriyo kesesi içinde gerçekleşir ki bu olaya döllenme denir. Döllenen yumurtaya zigot denir. Daha sonra zigot mitoz bölünmeyle embriyoya ve tohuma dönüştürülür (Şekil 1). Tohum toprağa düşerek çimlenir ve çimlenen tohumdan yeni bir bitki yaratılır. Böylece bitkilerin nesli devam eder.

Şekil 1. Çiçeğin kısımları ve döllenmeden sonra tohum ve meyva oluşumunun şematik gösterimi.

Erkek hücrelerin dişi hücre ile birleşmesi aynı çiçekte değil yine kendi türünden fakat başka bitkiler veya başka çiçekler üzerinde olabilmektedir. Çünkü aynı çiçek üzerinde önceden prog-ramlanmış self-sterilite (doku uyuşmazlığı), heterostili ve herkogami gibi kendine döllenmeyi engelleyici mekanizmalar bulunmaktadır. Her durumda bir bitkinin polenlerinin kendi türünden başka bir çiçek veya başka bir bitkideki çiçeğin dişi organına taşınması gerekmektedir. Toz-laşma adı verilen polenlerin çiçekten çiçeğe veya bitkiden bitkiye taşınması bazı bitkilerde rüzgarla, bazı bitkilerde de arı, sinek ve kelebek gibi böceklerle ve bazı kuşlarla olmaktadır.

Bitkilerde cinsiyet ve döllenme olayında rol oynayan erkek ve dişi üreme hücreleri (sperm ve yumurta) gözle görülemeyecek kadar küçük olduklarından mikroskobun keşfine kadar bitki-lerde erkeklik ve dişilik bulunduğu meselesi insan nazarında gizli kalmıştır. Halbuki Kur’an

7. Yüzyılda, yani mikroskobun ve dolayısıyla bitkilerde cinsiyetin keşfinden yaklaşık bin yıl öncesinde, bundan bahsetmiştir.

Bitkilerde cinsiyetle ilgili olarak Kur’anda “…Her bitki türünden iki eş yarattık…” denil-mektedir. Bu ayette “zevceyn” (iki eş) kelimesi kullanılarak tohumların ve meyvelerin insan ve hayvanlarda olduğu gibi erkek ve dişi hücrelerin birleşmesinden meydana geldiğine işaret edilmektedir 4. Yani hayvanlarda ve insanda olduğu gibi eşeyli üremenin bitkilerde de mevcut olduğuna dikkat çekilmektedir.

Bitkilerde üremenin “iki eşlilikle” sağlandığını izah için ayette “zevceyn” (iki eş) kelimesi yeterli iken peşinden bunu kuvvetlendiren “isneyn” (iki çift) kelimesinin gelmesi her bitki türünün başlangıçta erkek ve dişi olmak üzere çift olarak yaratıldığına işaret eder. Bu da bitkilerde ve dolayısıyla canlılarda bir türden diğerinin meydana gelmesi şeklindeki evrim fikrine karşı Kuran’ın bir cevabıdır. Dolayısıyla bu ayetten bitki türlerinin başlangıçta İlahi tasarrufla çiftler halinde bağımsız türler halinde yaratıldıklarını, ondan sonra ise yine İlahi tasarrufla eşeyli üreme kanununa bağlı olarak çoğalıp ana vatanlarından dünyanın başka yer-lerine yayıldıklarını anlayabiliriz.

Bitkilerde cari olan yukarıda bahsettiğimiz üreme kanunun nadiren görülen istisnaları vardır. Ancak bunun oranı % 1’den de azdır. Mesela, aşırı sıcak çölde yaşayan Viola mirabilis ve Oxalis acetosella gibi birkaç bitki türünde bitkiler erseliktir ve aynı çiçek üzerinde kendine döllenme olur. Çünkü bu bitkiler dünyanın en sıcak çölü olan Timbuctu’da yer sıcaklığı 80°C olduğundan bu çiçekler sürekli kapalı kalır. Kapalı olduğu için de kendi içinde tozlaşma ve döllenme olur. Bu bitkilerde döllenme engelleyici mekanizmalar da bulunmamaktadır.

İstisnalar kaideyi bozmaz tam tersine kuvvetlendirir. Esasen bu istisnaların varlığı da Cenab-ı Hakk’ın Mürid ismini yani istediğini irade edip yaratan bir zat olduğunu gösterir. Yüce Yara-tan bu istisnaları koymakla umumi kanunlarının bir sebepler perdesi olduğunu, isterse başka sebepleri kullanarak da yaratabildiğini bize göstermek istemektedir.

Nitekim bir ayette “…O (Allah) yaratmanın her çeşidini bilendir” denilmektedir. Nasıl ki İsa peygamberi bir mucize eseri olarak babasız yarattıysa, bunun örneklerini bitkilerde göstererek adeta bu yaratmayı inkar edenleri yalanlamakta ve aynı mucizeyi sürekli gös-termektedir. Zaten tabiatta mucize olmayan ne var ki? Ama görmek istemeyenden daha kör kimse de yoktur tabii ki.

Kur’anın mucize olduğunu yani Allah kelamı olduğunu gösteren birçok husus vardır. Bitkilerde cinsiyetin varlığına işaret eden bu örnekte olduğu gibi, Kur’anın mucizeliğini gösteren bir husus da bizim için sır olan kainattaki bazı olaylara asırlarca öncesinden parmak basmış olmasıdır. Bu işaretler Kur’anda biraz üstü kapalı biçimde verilmiştir. Açıkça verilseydi Kur’anın indiği çağın insanları anlamakta sıkıntı çekerlerdi. Mesela bitkilerde iki eşliliği anlatmak için ilgili ayette “bitkilerin üremesi anterde bulunan polenlerin içindeki sperm hücreleri ile pistilin yumurtalığının embriyo kesesinde bulunan yumurta hücresinin birleşmesiyle olur” deseydi bu kavramların hiçbirisi o zamanda bilinmediği için o zamanın insanları bundan hiçbir şey anlayamayacaktı.

SONUÇ

Bu bildiride açıklanmaya çalışılan bitkilerde cinsiyet ve üreme olayında olduğu gibi, Kur’an’da-ki fen ile ilgili gizli işaretleri ya o fennin mütehassısları anlayabilir, ya da o fenle ilgili geliş-meler o ayetin anlaşılmasını sağlayacak seviyeye geldiğinde anlaşılır. Çünkü Kur’an kıyamete kadar bütün zamanların insanlarına hitap ettiği için bu nevi ayetlerin manası şümullüdür ve işaridir. Kur’anın bazı ayetleri fen ve tekniğin gelişmesiyle daha iyi anlaşılmaktadır. Kuran bir fen kitabı değildir ama kainat kitabının bir tefsiri olduğundan kainattan ve ondaki olaylardan da bahseder. Kuran bir fen kitabı gibi olayların bizzat kendileri için değil Yaratanın varlığına, birliğine ve büyüklüğüne olan işaretleri açısından bahseder. Dolayısıyla Kuran’ı okuyan kimse ondan ilahi mesajları aldığı gibi aynı zamanda gizli bazı fenni olayların ipuçlarını da bulabilir ve ilmi çalışmalarında bir pusula gibi istifade edebilir.

KAYNAKÇA

Ünal, M. (2006). Bitki Embriyolojisi, Nobel Yayın, Ankara. Kocaçalışkan, İ. (2008). Bitki Fizyolojisi, Nobel Yayın.

Ra’d suresi, 3. Ayet.

Akgündüz, A. (1991). Zafer Bilim Araştırma Dergisi, Kasım sayısı.

Kaynak: Bilimler Işığında Yaratılış Derneği

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet