Baş ağrısı çekmek imandan mı?

Aşağıdaki rivayetlerin aslı nedir?
1) "İbn Receb rahimehullah şöyle derdi: Baş ağrısı ve migren, hayatı boyunca Resulullah (SAV)'a isabet ederdi ve o bundan acı çekerdi. Baş ağrısı, iman ve cennet ehlinin alametlerindendir."
2) "Rivayet edilir ki Resulullah, cehennem ehlini vasfederken 'Onlar, başları hiç ağrımayan kimselerdir.' buyurdu." (Ahmed b. Hanbel, Lataifülmaarif, s. 104)

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ifade edelim ki, bu tür rivayetler, baş ağrısının ve diğer fiziksel sıkıntıların, sabreden müminler için birer imtihan olduğunu ve bunun sonucunda Allah'ın mükafat vereceğine dair bir anlayış geliştirmemize yardımcı olabilir. Her durumda, hastalık ve sıkıntıların, sabır ve tevekkül ile karşılanması gerektiği unutulmamalıdır.

Ancak bu rivayetlerden, başı ağrımayan müminlerin, imanlarının zayıf olduğu gibi bir sonuç çıkarılamaz.

Sorunuza gelince:

Ahmed b. Hanbelin Lataifülmaarif diye bir kitabı yoktur. İlgili kitap İbn Receb el-Hanbeliye aittir. Her iki sorudaki bilgi de bu eserse geçer. (bk. İbn Receb el-Hanbeli, Lataifülmaarif, 105)

Bu rivayetler, bazı alimler tarafından sahih bazıları tarafından da zayıf görülmüştür.

İbn Hibban Sahihinde, Hakim el-Müstedrek’te sahih demiştir. Şuayb el-Arnavut da Hasen demiş fakat “metninde nekaret var” demek suretiyle zayıf olduğuna da işaret etmiştir.

Bu rivayetlerin verdiği bilgiden maksat, başı ağrımayan kimselerin mutlaka cehenneme gideceklerine işaret sayılamaz. Başı ağrıyan, hasta olan kimseler mutlaka cennet ehli olacağı ya da cennet ehli olmak için mutlaka belalara maruz kalacağı şeklinde bir şart yoktur. Yahut hasta olmayan kimselerin mutlaka cehennemlik olacakları veya cehennemlik olanların mutlaka sağlıklı olacakları anlamına gelmez.

Bilakis, bu gibi rivayetlerde genel olarak mümin ile kâfir-münafık kimselerin durumu nazara verilmek suretiyle insanların daha dikkatli olmaları ders verilmiştir.

Bir yandan müminlerin musibetlere maruz kalmaları onların kötü insanlar olduğunu göstermediği gibi, bu musibetlere maruz kalmayanların da çok temiz kimseler olduğu vehmine kapılmamaları ders verilmiştir.

Kaynak ve açıklamalar için bk. İbn Hanbel, Müsned, 14/123, Buhari el-Edebu’l-Müfred, 495; Nesai, es-Sünenu’l-Kübra, 7/50; İbn Kayyım, Miftahu’s-saade, 1/127.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet