Elli beş yaşında, uçağa binemeyen, kara yoluyla da gidemeyen bir kadın, kendi yerine hacca vekil gönderebilir mi?

Soru Detayı

- Elli beş yaşında, yurt dışında yaşayan bir kadınım; uçaga binemiyorum. Hacca gitmek istiyorum, ama karayoluyla gecilecek ülkelerin hepsinde savaş var. Gidemezsem eğer vekalet verebilir miyim?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Kendisine hac farz olmuş birisi sağlık, yaşlılık vb. bir sorun sebebiyle bizzat hacca gidemeyecek durumda olursa, başka birisini bedel göndererek, vekalet yoluyla hac yaptırabilir. Böyle kişilerin, hayatta iken birini vekil (bedel) olarak göndermesi mümkün olduğu gibi, mirasçılarına, ölümünden sonra kendi adına bedel haccı yaptırılmasını vasiyet etmeleri de mümkündür (Kasani, Bedaiü’s-Sanai, Beyrut 1406/1986, II, 212). 

Bu hüküm hadislere dayanmaktadır. Hz. Peygamber (s.a.s.), ölen yakınları veya yaşlı büyükleri yerine hac yapıp yapamayacaklarını soran kişilere, söz konusu yakınları için hac yapabileceklerini belirtmiştir (Buhari, Hac, 1; Müslim, Hac, 407; Tirmizi, Hac, 86-87; İbn Mace, Menask”, 9-10).

Buna göre, söz konusu kadının uçakla yolculuk yapmasının sağlık açısından sakıncalı olacağının doktorun teşhis ve raporu ile tevsik edilmesi ve başka bir yolla da gidilemeyeceğinin anlaşılması halinde, kendi yerine bir kişiyi bedel olarak hacca gönderebilir.

Bir kişinin kendi yerine vekil (bedel) göndererek hac yaptırabilmesi için şu şartların bulunması gerekir:

1. Adına haccedilecek (bedel gönderecek) kişiye, önceden hac farz olmuş olmalıdır.

2. Adına haccedilecek kişi vefat etmiş olmalı veya yaşlılık, iyileşme ümidi olmayan bir hastalık gibi sebeplerle, bizzat haccetmekten devamlı olarak aciz olmalıdır.

3. Bedel gönderilecek kişi Müslüman, akıllı, ergenlik çağına ulaşmış bir kişi olmalıdır.

4. Bedel gönderilen kişinin hac masrafı, gönderen tarafından karşılanmalıdır.

5. Vekil için, hac masrafları haricinde bir ücret şart koşulmamalıdır.

6. Adına haccedilen kişi, kendisi için haccetmesini vekilden istemiş olmalıdır. İzin veya vasiyeti olmadan, bir kimse adına başkası tarafından yapılan hac ile o kimse üzerindeki hac borcu ödenmiş olmaz. Ancak, mirasçının, murisi adına yaptığı hac, bu hükmün dışındadır. Ölmüş bulunan murisin vasiyeti bulunmasa bile, varisin onun adına yaptığı hac geçerlidir.

7. Vekil, haccı bizzat kendisi yapmalıdır.  

8. Vekil, ihrama girerken sadece gönderen adına niyet etmelidir.

9. Vekil, gönderenin isteğine uymalı, onun istediği haccı yapmalıdır.

10. Vekil, gönderen adına yapılacak menasiki tamamlamadıkça kendisi için umre yapmamalıdır (Kasani, Bedaiü’s-Sanai, Beyrut 1406/1986, II, 212-215; İbn Abidin, Reddu’l-Muhtar, Riyad 1423/2003, IV, 14-18). 

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun
EN ÇOK SORULANLARDAN
UYGULAMALAR