Yaşlıya saygı ile ilgili hadisi açıklar mısınız?

- İnternette okuduğum bu hadisi nasıl anlamalıyız?
“Rüyamda dişlerimi misvaklıyordum. Yanıma biri diğerinden daha yaşlı iki kişi geldi. Ben misvakı küçüğüne vermek istedim.” Bana: “Büyüğe ver denildi. Ben de büyüğe verdim.”  (Müslim, Rü’yâ 19, Zühd 70; Buhârî,  Vudû’ 74 )

Değerli kardeşimiz,

İbni Ömer (ra)’dan rivayet edildiğine göre Peygamber (asm) şöyle buyurdu:

« أَرَاني في المَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ ، فَجَاءَنِي رَجُلانِ ، أَحدُهُمَا أَكْبَرُ مِنَ الآخَرِ ، فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الأَصْغَرَ ، فقيلَ لي : كَبِّرْ ، فَدَفَعْتُهُ إِلى الأَكْبَرِ مِنْهُمَا »

“Rüyamda dişlerimi misvaklıyordum. Yanıma biri diğerinden daha yaşlı iki kişi geldi. Ben misvakı küçüğüne vermek istedim.” Bana:

“Büyüğe ver denildi. Ben de büyüğe verdim.” [ Müslim, Rü’yâ 19, Zühd 70 (senedli), Buhârî, Vudû’ 74 (senedsiz).]

Resûl-i Ekrem Efendimiz (asm) su veya süt gibi bir şey içtiği zaman, hepsini içmez bir miktar bırakır, onu da sağ tarafında bulunana ikram ederdi. Sağ yanındaki yaşça küçük biri ise, ondan izin almak suretiyle sol yanındakilere ikram ederdi. Onun sünneti böyle idi.

Burada, Efendimiz kendisine en yakın olana misvakı uzattı. Ancak kendisi Cebrâil (as) tarafından uyarılarak, misvakı yaşça büyük olana vermesi istendiği için o da öyle yaptı. Onun böyle davranmasını isteyen olayın rüyada cereyan etmesi hiçbir şeyi değiştirmez. Çünkü peygamberlerin rüyası gerçektir.

Peygamber Efendimiz (asm), günlük işlerde dahi ilim ve fazilet sahibi kimselere ve yaşca büyük olan insanlara öncelik verilmesini, bu vesile ile bir kere daha açıklamış olmaktadır.

Bu hadîs-i şerîf, Peygamber Efendimiz’in (asm) günlük işler, tabiî ve insânî tavır ve ilişkiler için yaptığı tercih ve tavsiye ettiği davranışlarda bile ilahi denetim altında bulunduğunu göstermektedir. Bu sebeple Resûl-i Ekrem Efendimiz’e (asm) günlük işlerde de uymak, netice itibariyle Sünnet’i yaşamak demektir.

Özetle

- Yaşça büyük olanlara her konuda öncelik hakkı tanımalıdır.

- Yeme-içme ve konuşma gibi konularda yaşca büyük olanlar öncelik hakkına sahiptir.

- Günlük işlerde bile Hz. Peygamber’e (asm) uymaya çalışmalı, böylece sünnet üzere yaşamalıdır. (bk. Riyazü’s-Sâlihîn Tercüme ve Şerhi, Peygamberimizden Hayat Ölçüleri, Erkam Yay., Hadis No: 354)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet