Şaban'ın 15’inden sonra oruç tutulmaz mı?

Hep duyduğum bir söz var Şaban'ın yarısından sonra oruç tutulmaz diye çünkü Ramazan'a hazırlık diyorlar bunun aslı nedir bu yöntem doğru mudur? Ayrıca, Şaban 15’inden sonra oruç tutmayın anlamına gelen bir hadis varmış doğru mu?

Değerli kardeşimiz,

“Şaban’ın 15’inden sonra oruç tutmayın” hadisi mutlak bir yasak olmayıp, Ramazan’da zorlanacak ve oruç alışkanlığı olmayan kimselere yönelik bir uyarıdır; orucu alışkanlık haline getirenler için ise bu dönemde oruç tutmak sevap ve faziletlidir.

Şaban’ın 15’inden sonra oruç tutulmaz mı?

Şaban ayının yarısından sonra oruç tutulmasının kesin olarak yasak olduğu şeklindeki yaygın kanaat doğru değildir. Bu konuda farklı hadisler ve alim görüşleri bulunmaktadır.

“Şaban’ın yarısı geçince oruç tutmayın” hadisi

Bazı rivayetlerde Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur:

“Şaban’ın yarısı geçince oruç tutmayın.” (Tirmizî, Savm, 39)

Bu hadisi bazı alimler sahih, bazıları ise zayıf kabul etmiştir. Hadisi sahih kabul edenler bile bunu mutlak bir yasak olarak anlamamışlardır.

Bu hadis nasıl anlaşılmıştır?

Alimlerin çoğunluğuna göre bu yasak, daha önce hiç oruç alışkanlığı olmayan, sadece Ramazan’a birkaç gün kala birden oruca başlayan kişiler içindir. Ama, pazartesi–perşembe orucu tutanlar, ayın belli günlerinde oruç tutmayı alışkanlık hâline getirenler, Şaban ayının başından beri oruç tutanlar için bu yasak geçerli değildir.

Şaban ayında oruç tutmayı teşvik eden hadisler

Hz. Aişe (ra) şöyle demiştir:

“Resulullah’ın oruç tutmayı en çok sevdiği ay Şaban idi. Sonra onu Ramazan’a ulaştırırdı.” (Ebû Dâvûd, Savm, 56)

Bu ve benzeri rivayetler, Şaban ayında oruç tutmanın faziletli olduğunu açıkça göstermektedir. Hatta Resulullah Efendimiz, Şaban ayında çokça oruç tutmuş, bazen neredeyse ayın tamamını oruçlu geçirmiştir.

Peki “Ramazan’a hazırlık için oruç tutulmaz” görüşü nereden geliyor?

Bazı âlimler Ramazan’ın kuvvetle karşılanması, farz orucun zayıflıkla karşılanmaması amacıyla, alışkanlığı olmayanların Şaban’ın ikinci yarısında oruçla kendini zorlamasını uygun görmemiştir.

Bu, yasak değil; hikmete dayalı bir tavsiyedir.

Demek ki, Şaban’ın 15’inden sonra oruç tutmak günah veya yasak değildir. Oruç tutmayı alışkanlık hâline getirmiş kimseler için caiz ve faziletlidir. Hiç oruç alışkanlığı yokken, sadece Ramazan’a birkaç gün kala oruca başlamak mekruh görülmüştür.

Şaban ayında tutulan oruçlar, Allah rızası için niyet edildiğinde sevap vesilesidir.

Özetlemek gerekirse, bu konuyu, “Ramazan’da sizi zora sokacaksa, Şaban’ın 15’inden sonra oruç tutmayın.” şeklinde anlaşılması hem hadislerin bütününe hem de Resulullah Efendimizin uygulamasına daha uygundur.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet