Ölüye (ölünün ardından) veya ölmek üzere olana Kur'an okunabilir mi? Bu okunan Kur'an'ın ona faydası olur mu?

Tarih: 14.07.2006 - 14:19 | Güncelleme:

Soru Detayı

Ölüm döşeğinde olan bir insanın yanında Kur'an okunabiliyor da neden öldükten sonra yanında Kur'an okunamıyor?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Ölmek üzere olan kişinin yanında kelime-i tevhîd ve kelime-i şehâdet okunmasına telkin denilir.

Ölmek üzere olan kişinin, sağ tarafına çevrilerek yüzünü kıbleye gelecek şekilde yatırmak müstehaptır. Bu durumda olan kişinin yanında, hatırlatmak amacıyla kelime-i tevhîd ve kelime-i şehâdet okunur. Hz. Peygamber,

“Ölülerinize (ölüme yaklaşanlara) lâ ilâhe illallah demeyi telkin ediniz.”(Müslim, Cenâiz 1, 2; Tirmizî, Cenâiz 7)

buyurmuştur. Telkin yapılırken, “lâ ilâhe illallah” de, kelime-i şahedet, kelime-i tevhîd getir şeklinde bir yaklaşımda bulunulmamalı, yanında bunları söylemekle yetinilmelidir.

Ayrıca, ölmek üzere olan kişinin yanında Kur’an-ı Kerim, özellikle Yâ-sîn suresi okumak uygun olur.

Kur’an-ı Kerim’in sadece bir ciheti yoktur. Bediüzzaman Hazretlerinin ifadesiyle,

“(Kur'an) İnsana hem bir kitab-ı şeriat, hem bir kitab-ı dua, hem bir kitab-ı zikir, hem bir kitab-ı fikir, hem bütün insanın bütün hacatı maneviyesine merci olacak çok kitapları tazammun eden tek, cami bir kitab-ı mukaddestir." (Sözler. s.340)

Yani Kur’an-ı Mübin hayatımızı tanzim eder. Allah’a olan mesuliyetlerimizi gösterir, dünyaya geliş gayemizi, neler yapmamızı, nasıl ibadet edeceğimizi öğretir ve her şeyin hikmet ve mahiyetini anlatır. Hülasa Kur’an-ı Kerim bir zikir, fikir, dua ve davet kitabıdır.

Kur'ân-ı Kerim'in tesir sahası sadece dünya ile sınırlı değildir. Onun mü'min ruhlara verdiği feyiz hayatta iken kalmaz, aynı şekilde kabir âleminde de devam eder, orada iken de ruhlarımızı şenlendirir, kabrimizde nur ve ışık olur.

Geçmişlerimizin ruhuna Kur'ân'dan nelerin okunması gerektiği hususunda Peygamberimiz (a.s.m.) şu tavsiyelerde bulunur:

"Yasin, Kur'ân'ın kalbidir. Onu bir kimse okur ve Allah'tan âhiret saadeti dilerse, Allah onu mağfiret buyurur. Yâsin'i ölülerinizin üzerine okuyunuz." (Müsned, V/26)

Bu hadis-i şerif, Yasin Sûresinin hem ölüm döşeğinde olan hastaya okunmasına hem de ölmüş mü'minlerin ruhuna bağışlanmak üzere okunabileceğine işaret etmektedir.

Hz. Ebû Bekir'in (r.a.) rivayet ettiği şu hadis-i şerif de meseleyi açıklığa kavuşturmaktadır:

"Kim babasının veya anasının veya bunlardan birisinin kabrini cuma günü ziyaret ederek orada Yasin sûresini okursa, Allah kabir sahibini bağışlar." (Ali el-Müttakî, Kenzü’l-ummâl, 1981, byy., 16/468)

Bu rivayetin senedini eleştiren alimler varsa da, Suyuti, hadisin şahitlerinin olduğuna dikkat çeker ve bazı örnek hadis rivayetleri nakleder. (bk. Suyûtî, el-Leali, Beyrût, 1996, 2/365)

İslâm âlimleri, ölünün ruhuna Kur'ân okunduğu zaman peşinden bir dua ile ruhlarına bağışlanmasını tavsiye etmişler, Sahabiler de bu şekilde yapmışlardır. İmam-ı Beyhakî'nin bir rivayetinde, Abdullah bin Ömer'in ölülerin ruhuna Bakara Sûresinden okunabileceğini tavsiye ettiği anlatılmaktadır.(Beyhaki, IV/56)

Bir Fâtiha'nın veya okunan bir Yâsin'in bütün ölülerin ruhuna aynı şekilde hiç eksilmeden nasıl ulaştığını da Bedüzzaman'dan bir nakille öğrenelim:

"Fâtır-ı Hakim nasıl ki, unsur-u havayı; kelimelerin, berk (şimşek) gibi intişarlarına ve tekessürlerine (yayılma ve çoğalmalarına) bir mezraa (tarla) ve bir vasıta yapmış ve radyo vasıtasıyla bir minarede okunan ezan-ı Muhammedi (a.s.m.) umum yerlerde ve umum insanlara aynı anda yetiştirmek gibi; öyle de okunan bir Fatiha dahi, meselâ, umum ehl-i imanın emvâtına (ölülerine) aynı anda yetiştirmek için hadsiz kudret ve nihayetsiz hikmetiyle manevî âlemde, mânevî havada çok manevî elektrikleri, manevî radyoları sermiş, serpmiş; fıtri telsiz telefonlarda istihdam ediyor, çalıştırıyor."

"Hem nasıl ki, bir lamba yansa, mukabilindeki binler aynaya, her birine tam bir lâmba olur. Aynen öyle de, Yâsin-i Şerif okunsa, milyonlar ruhlara hediye edilse, her birine tam bir Yâsin-i Şerif düşer. (Şualar, s.576)

Zaten kabirdeki yakınlarımız devamlı surette bizden yardım beklemektedir. Bizden gelecek bir dua, bir Fatiha, bir İhlâsla nefes alabileceklerini bilmektedir. Çünkü kabir o kadar çetin şartlarla iç içedir ki, en küçük bir mânevî yardım dahi onun ruhunu serinletecektir. Bir hadiste Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyururlar:

"Ölen kimse kabrinin içinde boğulmak üzere olup da imdat isteyen kimse gibidir. Babasından yahut kardeşinden veya dostundan kendisine ulaşacak duayı beklemektedir. Nihayet dua kendisine ulaştığında bu duanın sevabı ona dünya ve dünyada bulunan her şeyden daha kıymetli olur. Muhakkak ki, hayatta olanların ölüler için hediyeleri dua ve istiğfardır." (Mişkatü’l- Mesabih, I/723)

- Hanefî mezhebine göre de, bir insan akrabasının veya yakın dostunun kabri başında Kur’an okusa güzel olur(V. Zuhaylî, el-Fıkhu’l-İslamî, 8/49).

Şu ifadeler de  Hanefî alimlerine aittir:

“Ehl-i Sünnet ve cemaate göre, bir insan namaz, oruç Kur’an’ın okumak, zikir, hac gibi işlediği güzel amellerinin sevabını başkasına hediye edebilir(bk. Fethu’l-kadîr, 6/132; el-Bahru’r-Raik,7/379- Şamile-; Reddu’l-Muhtar, II/263).

- Malikî mezhebinde ise –şartsız olarak- kişinin, kendi kabri üzerinde Kur’an okunmasını tavsiye etmesi caizdir(V. Zuhaylî, el-Fıkhu’l-İslamî, 8/51).

- Şafii ve Hanbelî mezhebine göre, kişinin kendi kabri üzerinde Kur’an okumayı vasiyet etmesi caizdir. Çünkü, şu üç durumda Kur’an okumanın sevabı ölüye ulaşır: Kabrin yanında okumak, okumadan sonra dua etmek, sevabını ölünün ruhuna niyete ederek okumak(bk. V. Zuhaylî, el-Fıkhu’l-İslamî, 8/51).

İmam Nevevî’nin el-Memuunda da(15/521-522) şu bilgilere yer verilmiştir: Şafii mezhebinde daha çok şöhret bulmuş görüşe göre, Kur’an’ın sevabı ölüye ulaşmaz. Ancak, tercih edilen görüşe göre bu sevap –özellikle arkasından dua edildiği zaman- ölüye ulaşır.

- Bazı Şafii alimlerine göre, kabrin sahibi, -arkasından dua okunsun, okunmasın- kabri üzerinde okunan Kur’an sevabından faydalanır(Yusuf el-Erdebilî, el-Envar, 1/399).

"Bir mezarlıkta okunan ve oradaki bütün ölülerin ruhuna hediye edilen Kur’an’ın sevabı, bölünerek mi, yoksa bölünmeden mi onların ruhuna gider?” şeklindeki bir soruya karşılık, Şafii alimlerinden İbn Hacer; “Her ölüye okunan Kur’an’ın sevabı bölünmeden tam olarak ulaşır, bu Allah’ın geniş rahmetine en uygunudur.” diye cevap vermiştir(bk. Buğyetu’l-musterşidîn, s.97).

Hanefi mezhebine göre ölü yıkanmadan yanında Kur'an okumak mekruhtur. Başka bir odada veya uzak bir yerde okunmasında bir sakınca yoktur. Ayrıca ölü yıkandıktan sonra yanında Kur'an okunabilir.

Ayrıca defin esnasında cenazenin defin işi sürerken Kur'an okunmaz. Ama defin işi tamamlandıktan sonra kabrin başında bir müddet oturmak ve ölü için dua edip Kur'an okumak müstehaptır. (bk. Celal Yıldırım, İslam Fıkhı; Doç Dr. Süleyman Toprak, Kabir Hayatı) 

İlave bilgi için tıklayınız: 

Ölünün arkasından Kur'an okunur mu?

Kabir ziyaretinin faydaları nelerdir? Ölüler, kabrine gelenleri görür mü?..

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorumlar

hifa

Allah razı olsun bir öğrencimin bu konudaki sorusuna en iyi cevap olacak

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
abdullah402

Böyle bir seyin oldugunu bilirdim ama şimdi tam emin oldum!

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
banu humeyra

ALLAH RAZİ OLSUN BİZLERİ AYDINKATTIGINIZ İCİN

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
SULEYB

Allah razi olsun

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
N.H.G

ince araştırmalarınız için ALLAH razı olsun.Emeği geçenler hakkınızı helal ediniz.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ldursun

ALLAH razı olsun sizden. çok güzel açıklıyorsunuz.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
AALP01

Allah cümlemizi kabir azabından korusun... Allah Razı olsun...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
bulut5505

Allah inanmayanlara islamı tanımayanlara ve sorunlarında yardım eli bekliyenlere sitenizi nasip etsin. Selamlar

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
safak70

Allah siz ve siz gibileri eksik etmesin (amin) oyle bir zamanda yasiyoruzki Allah korusun hata yapmamak neredeyse mumkun degil. Sadece bu konu degil butun konularda cok sade bir dilde bizleri aydinlatiyorsunuz...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
snsznr

Kolay gelsin

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
mguler18

allah emeği geçenlerden razı olsun...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
cukulata

Imanli musluman kardesler icin (ølu olsun hayatta olsun) dua ve istigfar edelim.tesekkurler.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
gürcangüllü

ALLAH cc razı olsun kardeşler, adamlar öyle şeyler söylemişler ki,ölülere Kuran okumak haramdır demiş, o günden beri konu hakkında bilgi toplamak için başıma ağrılar girdi, biiznillah bu siteyi buldum da, rahatladım ALLAH cc sizleri ve sizler gibi kardeşlerimizi eksik etmesin. ALLAH cc a emanet olunuz.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
MEHMETCAN356

Allah razı olsun aydınlattınız

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
alparslanaygul

Kıymetli kardeşlerim Yasin Suresinin pek kıymetli olduğunu duymuştum. Allahıma şükürler olsun şimdi ezberlemeye çalışıyorum. Kuran alt yapım olmadığı halde ezber yapmaya çalışıyorum. Dualarınızı bekliyorum. Hepinizden Allah razı olsun. Bu siteyi tevakufen buldum Allah hazarlayanlardan razı olsun Amin.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
allahakul

ALLAH(C.C.)sizden razı olsun emeğiniz için çok teşekkür ederim eksiklerimi tamamlıyorum sayenizde

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
hayri84

ALLAH RAZI OLSUN İYİ BİR ARAŞTIRMANIN SONUCU BU YAZILAR TEBRİK EDERİM.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
CennetAgacim

Allah razi olsun, ellerinize ve akliniza saglik. ...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
sahinsengul

ALLAH SIZDEN RAZI OLSUN COK YARDIMDA BULUNDUNUZ YENI BIRSEYDE ORENMIS OLDUM YANI YASINI SERIFI OKURKEN HER OLMUS TANIDIKLARIMA AYRI AYRI OKUMAM GEREKMEZMIS YANI BIR YASINI SERIF HEPISINE AYNI ZAMANDA SADECE NİYHET ÖNEMLİYMİŞ.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ademir

Allah razı olsun ne güzel bir iş yapıyorsunuz Pek çok bilgiyi belgeleriyle birlikte sunuyorsunuz

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun