Her türlü günahı işleyenin tövbesi kabul edilmiş mi?
Taberani el-Kebir isimli eserinde anlatıldığını duyduğum ama araştırdığımda bulamadığım bir hadisin sahih olup olmadığını merak ediyorum. Dinlediğim yerde nasıl anlatıldıysa o şekilde aktarmaya çalışacağım. Bir adam Resulullah’a (sav) geldi, dedi ki "ya Resulallah ben bir insanın işleyebileceği bütün haramları işlemiş birisiyim senin aklına ne geliyorsa günah olarak onları yaptım buna rağmen cennet umudum var mı benim?" diye sormuş. Resulullah (sav) buyurmuş ki "Müslüman değil misin sen?", "Müslümanım ya Resulallah" demiş. "O zaman beni iyi dinle, sen Müslüman oldun ya o bahsettiğin günahları affettiği gibi senin için sevap olarak yazdı üstelik" buyurmuş. Dinlediğim yerde devamı da anlatılıyordu, ben bu hadisin tam olarak nerede geçtiğini ve sahih olup olmadığını öğrenmek istiyorum..
Değerli kardeşimiz,
Sahabi Selem b. Nüfeyl (ra) anlatır:
Bir genç geldi ve Resulullah’ın (asm) huzurunda durarak yüksek sesle şöyle dedi:
“Ey Allah’ın Resulü! Hiçbir kötülüğü yapmadan, hiçbir günahı işlemeden bırakmamış; kendisine sunulan ve eline geçirme imkânı bulduğu hiçbir kötülüğü kaçırmamış; günahları Medine halkına dağıtılacak olsa onları bile kaplayacak kadar çok günah işlemiş bir kimse hakkında ne dersiniz?”
Bunun üzerine Hz. Peygamber (asm):
“İslâm’a girdin mi? Yoksa sen Müslüman mısın?” diye sordu.
Genç:
“Ben Allah’tan başka ilâh olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın Resulü olduğuna şahitlik ediyorum.” dedi.
Resûlullah (asm):
“Git! Allah senin kötülüklerini iyiliklere çevirmiştir.” buyurdu.
Genç:
“Ey Allah’ın Resulü! Yaptığım hainlikler ve büyük günahlar da mı?” diye sordu.
Resûlullah (asm):
“Hainliklerin ve büyük günahların da.” buyurdu ve bunu üç defa tekrarladı.
Bunun üzerine genç oradan ayrıldı ve:
“Allah en büyüktür!” diyerek tekbir getirmeye başladı. Ben onu gözden kayboluncaya veya artık görünmez hâle gelinceye kadar tekbir getirirken işitmeye devam ettim.
Bu rivayeti Taberani, rivayet etmiştir. (Kebir, 7/ 53, 6361)
Ancak Heysemi, bu rivayetin senedinde bulunan Yasin ez-Zeyyat’ın uydurma (mevzû) rivayetler naklettiğini belirtir. (Mecmeu’z-zevaid, 1/36)
Bununla birlikte rivayetin anlamı Kur’an'ın ve sahih hadislerin açık bir hükmüne dayanmaktadır. Allah Teala şöyle buyurur:
“Ancak tövbe eden, iman eden ve salih amel işleyenler başka; Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir. Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.” (Furkan, 25/70)
Ayrıca İbn Abbas'ın rivayet ettiği ve Sahih Müslim'de geçen hadiste, çok sayıda adam öldürmüş kimsenin de günahlarının bağışlandığı haber verilmektedir:
Resulullah (asm) şöyle buyurdu:
“Sizden önce yaşayanlar arasında doksan dokuz kişiyi öldürmüş bir adam vardı. Yeryüzündeki en bilgili kişiyi sordu ve kendisine bir rahip gösterildi. Ona giderek, doksan dokuz kişiyi öldürdüğünü ve tövbesinin kabul edilip edilmeyeceğini sordu. Rahip, ‘Hayır’ deyince onu da öldürdü ve böylece öldürdüğü kişi sayısını yüze tamamladı. Sonra yine yeryüzündeki en bilgili kişiyi sordu. Ona âlim bir adam gösterildi. Ona da yüz kişiyi öldürdüğünü ve tövbesinin kabul edilip edilmeyeceğini sordu. Âlim, ‘Evet. Seninle tövbe arasına kim engel olabilir? Şu beldeye git; orada Allah’a ibadet eden insanlar var. Sen de onlarla birlikte Allah’a ibadet et ve kendi beldene dönme; çünkü orası kötü bir yerdir’ dedi.
Adam yola çıktı. Yolun yarısına geldiğinde ölüm kendisine ulaştı. Bunun üzerine rahmet melekleri ile azap melekleri onun hakkında tartıştılar.
Rahmet melekleri, ‘O, tövbe ederek ve kalbiyle Allah’a yönelerek geldi’ dediler. Azap melekleri ise, ‘O hiçbir hayır işlemedi’ dediler.
Bunun üzerine insan suretinde bir melek geldi ve aralarında hakem oldu. ‘İki belde arasındaki mesafeyi ölçün; hangisine daha yakınsa o oraya aittir’ dedi. Ölçtüler ve adamın gitmek istediği salihler beldesine daha yakın olduğunu gördüler. Bunun üzerine onun ruhunu rahmet melekleri alıp götürdüler.” (Müslim, Tevbe, 46, 2766)
Bu hadis, çok büyük günahlar işlemiş bir kimsenin samimi şekilde tövbe edip Allah'a yönelmesi hâlinde Allah'ın rahmetinden ümit kesmemesi gerektiğini açıkça göstermektedir. Ayrıca kişinin tövbesinin yalnızca sözde kalmayıp, günah ortamını ve hayatını değiştirmeye yönelmesi gerektiğine de dikkat çekmektedir.
- Bu işin kriterleri özetle şöyledir:
1. Küfürde ise, ondan tövbe edip iman edecek.
2. Mümin ise, günahlarından tövbe edip pişman olacak.
3. Tövbenin kabul edilme şartlarına riayet edecek.
4. Varsa insanların haklarını ödeyecek, helallik alacak.
5. Allah’ın hakkı olan namaz, oruç gibi -varsa- borçlarını da kaza edecektir.
6. Bütün samimiyetiyle hayatının bundan sonraki kısmını emir ve yasaklara riayet ederek geçirecektir.
Unutmamak gerekir ki, Allah, hakkıyla yapılan tövbeleri kabul eder ve dilerse bütün günahları bağışlar:
“De ki: Ey çok günah işleyerek kendi öz canlarına kötülük etmede ileri giden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümidinizi kesmeyiniz. Allah dilerse bütün günahları mağfiret eder. Çünkü O, çok affedicidir, merhamet ve ihsanı fazladır.” (Zümer, 39/53)
Bu ayette Yüce Allah Peygamberine, günahkâr kullara, Allah’ın rahmetinden umut kesmemelerini söylemesini emrediyor. Çünkü çok bağışlayan, çok acıyan Allah, dilerse bütün günahları bağışlar. Bundan dolayı kullar, Allah’ın azabı gelmezden önce Allah’a yönelmeli, O’na teslim olmalı, şirki ve bütün günahları bırakmalıdırlar.
Sonuç olarak:
Sizin dinlediğiniz olayı Taberânî nakletmiş, fakat senedi sahih kabul edilmemiştir. Bu nedenle “Resulullah kesin olarak böyle buyurdu” şeklinde sahih hadis diye nakletmek yerine, “Taberânî'nin rivayet ettiği, ancak senedi zayıf olan bir rivayette...” demek daha ilmî olur.
Rivayetin verdiği mana, Allah'ın samimi tövbe eden kulunun günahlarını bağışlaması ve hatta kötülüklerini iyiliklere çevirmesi şeklindeki temel mesaj ise Kur’an'la ve sahih hadisle sabittir.
İlave bilgi için tıklayınız:
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet
