Patolojik kıskançlık teşhisi konan bir eşle nasıl başa çıkılır?

Othello Sendromu (patolojik kıskançlık) teşhisi konan bir eşle nasıl başa çıkılır? Çocuklukta yaşanan ilgisizlikten mi kaynaklanıyor? Peki nasıl tedavi edilir? Bu şekilde evlilik zor mu geçer? Bu hastalığa sahip eşlerin çocuklarının durumu ne olur?

Değerli kardeşimiz,

Othello Sendromu, kişinin elinde somut bir delil olmamasına rağmen eşinin kendisini aldattığına kesin olarak inanmasıyla seyreden ciddi bir psikiyatrik tablodur. Sıradan kıskançlıktan farklıdır; kişi mantıklı açıklamalarla ikna olmaz ve zamanla düşünceleri sanrısal (hezeyan düzeyinde) bir nitelik kazanabilir.

1. İslâm’da eşlerin iffetini ve aileyi koruma hassasiyeti doğal ve meşru kabul edilir.

İslam'da makul ölçüde kıskançlık ile hastalık düzeyindeki kıskançlık birbirinden ayrılır. Eşlerin iffetini ve aileyi koruma hassasiyeti doğal kabul edilir. Ancak delilsiz suçlama, sürekli zan besleme ve insanın onurunu zedeleyen davranışlar doğru görülmez.

Kur'an'da, "Ey iman edenler! Zannın çoğundan kaçının. Çünkü zannın bir kısmı günahtır." (Hucurât, 49/12) buyrulur. Delilsiz itham ve sürekli şüphe, bu uyarıyla bağdaşmaz.

Dolayısıyla patolojik kıskançlık dinî bir hassasiyet değil, tedavi edilmesi gereken bir sağlık sorunudur. Kişinin hem kendi ruh sağlığı hem de ailesinin huzuru için profesyonel yardım alması ihmal edilmemelidir.

2. Patolojik kıskançlığın tek bir nedeni yoktur.

Patolojik kıskançlığın tek bir nedeni yoktur. Genellikle birçok etken bir araya gelir:

• Bazı kişilerde çocuklukta yaşanan ihmal, güvensizlik veya tutarsız bakım bağlanma sorunlarına zemin hazırlayabilir.

• Ancak çocukluk tek başına açıklayıcı değildir. Çocukluğunda sevgi gören kişilerde de gelişebilir.

• Genetik yatkınlık,

• Kişilik özellikleri,

• Alkol veya madde kullanımı,

• Bazı nörolojik hastalıklar,

• Psikotik bozukluklar veya ağır depresyon gibi ciddi psikiyatrik hastalıklar da kişinin duygu, düşünce ve davranışları üzerinde etkili olabilir.

Dolayısıyla "Çocuklukta ilgisizlik yaşadığı için oldu." demek doğru olmaz. Bu, olası risk etkenlerinden yalnızca biridir.

3. Patolojik kıskançlığın belirtileri şunlardır

Patolojik kıskançlığı olan kişi:

• Sürekli aldatıldığına inanır.

• Telefon, mesaj ve sosyal medya hesaplarını kontrol etmek ister.

• Defalarca aynı soruları sorar.

• Kanıt bulamadığında bunu "çok iyi saklıyor" diye yorumlayabilir.

• Eşini takip edebilir.

• İş arkadaşlarından veya akrabalarından bile şüphelenebilir.

• Zamanla öfke nöbetleri yaşayabilir.

• Bazı vakalarda fiziksel şiddet riski ortaya çıkabilir.

4. Patolojik kıskançlık nasıl tedavi edilir?

Tedavi mümkündür ancak kişinin hastalığını kabul etmesi çok önemlidir.

Tedavide genellikle:

• Psikiyatri değerlendirmesi,

• Gerekirse ilaç tedavisi,

• Uygun hastalarda psikoterapi,

• Eş ve aile eğitimi birlikte yürütülür.

Eğer kıskançlık sanrı düzeyindeyse yalnızca aile terapisi yeterli olmaz. Öncelikle psikiyatrik tedavi gerekir.

5. Patolojik kıskançlığı olan kişi ile evlilik zordur

Patolojik kıskançlığı olan kişi ile evlilik zordur. Çünkü evlilikte en temel ihtiyaçlardan biri güvendir. Patolojik kıskançlık ise güven duygusunu sürekli aşındırır.

Eş zamanla:

• Sürekli kendini savunmak zorunda kalır.

• Masumiyetini ispat etmeye çalışmaktan yorulur.

• Sosyal çevresinden uzaklaşabilir.

• Kaygı ve depresyon yaşayabilir.

• Kendisini adeta sürekli sorgulanan biri gibi hissedebilir.

Tedavi edilmediğinde evlilik ciddi şekilde yıpranabilir.

Böyle bir evlilikte elbette çocuklar da çok etkilenir. Çünkü Bu ortamda büyüyen çocuklarda:

• Sürekli gerginlik hissi,

• Kaygı bozuklukları,

• Suçluluk duygusu,

• Anne veya babadan birini seçmek zorunda kalma hissi,

• Güven ilişkileri kurmakta zorlanma,

• İlerleyen yaşlarda sağlıksız ilişki kalıpları geliştirme riski artabilir.

Ancak bu sonuçlar kaçınılmaz değildir. Hastalığın tanınması, tedavi edilmesi ve çocukların güvenli bir aile ortamında desteklenmesi bu riskleri önemli ölçüde azaltabilir.

Eşi nasıl davranmalıdır?

Şunlar genellikle daha yararlıdır:

• Hastalığı kişisel hakaret olarak değil, tedavi gerektiren bir durum olarak görmek.

• Her suçlamaya saatlerce savunma yapmamak.

• Sakin ama net sınırlar koymak.

• Şiddet veya tehdit varsa bunu ciddiye almak ve güvenliği öncelik haline getirmek.

• Psikiyatri tedavisine teşvik etmek.

• Gerekirse kendisi de psikolojik destek almak.

Unutulmamalıdır ki eş, hastalığın nedeni değildir ve tek başına tedavi edemez.

Yine unutmamak gerekir ki, Othello Sendromu, "çok seven insanın kıskançlığı" değildir. Gerçeklik değerlendirmesini bozabilen ciddi bir psikiyatrik bozukluktur. Erken tanı, psikiyatri desteği ve uygun tedaviyle belirtiler önemli ölçüde kontrol altına alınabilir.

Tedavi edilmeyen vakalarda ise eş, çocuklar ve evlilik ilişkisi üzerinde yıpratıcı etkiler görülebilir. Bu nedenle, bu belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir psikiyatri uzmanına başvurmak en doğru yaklaşımdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet