Miras paylaşımında eksik veya fazla çıkması: Avl (avliye) ve reddiyye konularını ızah eder misiniz?

Tarih: 30.03.2007 - 23:07 | Güncelleme:

Soru Detayı
Nisa, 4/11,12,176 ayetlerine göre miras; bir adam öldü ve geride üç kız evlat, bir ana, bir baba ve eşini bıraktı. Üç kız evlata mirasın 2/3 ü, ana ve babanın her birine 1/6, karısına 1/8 kalacaktır. (2/3)+(1/6)+(1/6)+(1/8 )= 27/24 = 1,125 bulunur! (1,0 olması gerekirdi!..) Bir adam ölür ve geride anası, karısı, ve iki kızkardeş kalır. Anaya mırasın 1/3 ü, karısına mirasın 1/4 ü, iki kızkardeşe de toplam 2/3 ü kalacaktır: (1/3)+(1/4)+(2/3)= 15/12= 1,25!.. Neden 0,25 fazla çıkıyor. İnkarcılara karşı ne denmelidir?
Cevap

Değerli kardeşimiz,

İnkârcıya göre miras âyetlerinde belirtilen paylar hesapsız belirtilmiştir, bu yüzden uygulamada miras paylardan az olabiliyor ve bir kısım (sona kalan) mirasçılar pay alamıyor; bunu da Allah yapmayacağına göre...

Bu Amerika'yı yeniden keşfettiğini zanneden bilgisiz inkârcıya hemen bildireyim ki, ortaya koyduğu mesele İslâm'ın ilk devrinden beri bilinmektedir; maksat anlaşılmış, çözüm oluşturulmuş, buna göre uygulama yapılmış ve hiçbir mirasçı mahrûm bırakılmamıştır. "Payların mirastan fazla geldiği" ifade ve düşüncesi bilgisiz inkârcıya aittir, doğrusu ise payların, mirastan değil, hesap gereği olarak paydalar eşitlenince paydadan fazla olabildiğidir. Böyle bir "mirasçılar tablosu" karşımıza çıktığında çözüm, paylar toplamının payda olarak alınmasından ibarettir, çok eski zamanlardan beri bilinen bu hesaplama usûlüne "avl" denmektedir.

Verilen birinci örneğe göre uygulama şöyle olacaktır: Paylar toplamı 27 olduğuna göre payda da 27'ye çıkarılacak, miras 24'e değil, 27'ye bölünecek ve her bir mirasçı, Kur'ân'da belirtilen payını, 27'de 16, 4, 4, 3 olarak (bu oranlarda) alacaktır.

Bazen de payda, paylar toplamından fazla olabilir, bu duruma "reddiyye" denir, çözümü de artan payın, karı ve koca dışındaki mirasçılara yine âyetlerde bildirilen oranlarda paylaştırılması şeklindedir. Bu çözümler kısmen hadîslere, kısmen de ictihada dayanmaktadır. İslâm'ın kaynağı da yalnızca Kur'ân değil, aynı zamanda -ona aykırı olmayan, onun maksadını ve delâletini esas alan- sünnet ve ictihaddır. (Prof. Dr. Hayrettin Karaman)

Bu konuda birkaç noktayı da belirtmekte yarar vardır:

Bu meseleyi bahane ederek zihinleri bulandırmaya çalışanlar belli dinsiz mahfillerdir. “Bir delinin bir göle attığı bir taşı yüz akıllı çıkaramaz.” şeklinde bir söz vardır. Meslekleri tahrip olan bu insanların işi kolaydır. Ancak, tahribatı tamir etmekle uğraşan inanan insanların işi gerçekten zordur.

Doksan dokuz kapısı açık olan bir sarayın -anahtarını bulamadığımız- bir tek kapısının kapalı olması, o sarayın boş bir yer olduğunu göstermez. İman sarayının varlığını ispat eden ve onun kapılarını açan binlerce delil anahtarı vardır. Bizim elimize henüz geçmeyen bir tek delil yetersizliğinden ötürü, İslam ve iman sarayının içi hakikatlerden boş bir şey olduğunu söylemek, akıl, mantık, iz’an ve insaftan mahrum kalmanın bir göstergesidir.

Miras hukukundaki avl ve reddiye meselelerinin, Kur’an’daki hesaplama metoduna hiçbir aykırı tarafı yoktur. Kur’an’da -deyim yerindeyse- mirasın paylaşımı konusunda gereken formüller verilmiş, hesabın nasıl ve hangi ölçüler kullanılarak yapılacağı hususu gösterilmiştir. Yoksa, verilen bu sayıların dışında bir artma veya eksiltmeye gidilemeyeceğine dair bir ifadeye yer verilmemiştir. Söz konusu ayette zikredilen “Allah’ın hududu / sınırları” ifadesi, orada verilen sayıların sabitliğini değil, onların (üçte bir, dörtte bir gibi) metodolojik olarak hesaplamalarda baz alınmalarının gerekliliğini ve paylaşım tablosu ne olursa olsun, bu ölçülerin değişmezliğini vurgulamaya yöneliktir.

Allah’ın hesabı iyi bilmediğini söyleyenlerin Allah’ı, peygamberi ve Kur’an’ı tanımadıkları, inanmadıkları ve bilmediklerinin göstergesidir. “Cennet adam istediği gibi cehennem de adam ister.”

Kur’an’ın miras paylaşımı konusunda ortaya koyduğu formülü, hiçbir eksi-artıya izin vermez bir vizyona sahip değildir. Bunu böyle düşünmek, “Allah’ın gücü her şeye yeter,öyleyse, iki kere ikiyi beş olacak şekilde bir hesaba bağlasın; erkeği kadın, kadını erkek yapsın...” gibi hezeyanlarla paralel fikir beyan etmek anlamına gelir.

Hiçbir beşerî güç, Allah’ın miras paylaşımı konusunda bir formül olarak ortaya koyduğu hesap tablosundan daha âdil, daha sağlam, daha geçerli, daha merhametli bir tabloyu ortaya çıkartamaz.

Hiçbir artı-eksiye mahal bırakmadan, bütün miras paylaşımlarını tek-değişmez hesap tablosuyla gerçekleştirmek, imkân haricindedir. Hiçbir insan şimdiye kadar böyle bir formül bulamamış ve bundan sonra da bulamayacaktır.

Kur’an -deyim yerindeyse- temel yasalar, temel prensipler kitabıdır. Detayları, elçisine ve insanın aklına havale etmiştir. Namazın vakitlerini, kılınış şeklini Hz. Peygamber (a.s.m)’den öğreniyoruz. Büyük alimler, orada bulamadıklarını da içtihat yaparak meseleleri ortaya koymaya çalışmışlardır. Dünya ve ahiret hayatının bütün yönlerini ders veren Kur’an’ın her türlü detaya yer vermesi düşünülebilir mi? Milyonlarca eserde yazılan, tefsir, fıkıh, hadis, kelam, tasavvuf gibi disiplinlerin hepsinin kaynağı olan Kur’an’ın veciz ifadesi/çok az sözle çok geniş manaları ifade eden üslubu olmazsa, binlerce Kur’an’ın olması gerekirdi.

Miras konusu da bu prensibin dışında değildir. Onu da Kur’an’da temel prensipleriyle yer aldığını görmekteyiz.

Kur’an, miras hukukunu ortaya koyarken, ölüye yakınlık sırasına göre belli paylara sahip olanları tespit etmiş, bu payları tespit ederken, onları temel paylaşım hesapları çerçevesinde formüle etmiştir.

Pay ve paydaların her zaman birbirine denk olmayacağını en iyi bilen elbette Allah’tır. Bu sebepledir ki, avliye ve reddiye meselelerinde olduğu gibi, pay ve paydaların eşit olmadığı yerlerde Kur’an’ın temel formülleri esas kabul edilir. Bu esastan çıkarılan hükme göre işlem yapılarak uygulanır. Bu durum, matematiksel olarak bir kesrin genişletilmesi veya sadeleştirilmesi işlemine denk düştüğü için, kesrin değeri, yani ayetteki ana formül değişmemiş olur.

Avl ve raddiye meselesi -bilindiği üzere- bir feraiz meselesidir. Mirasın pay sahiplerine düzgün bir şekilde bölüşememesinden kaynaklanan hususlardır. Bu bir hata değil, ince bir matematik hesaptır. Bunlar, doğrudan Kur’an’da olmamakla beraber, yine de kitap-sünnet çerçevesinde yapılan hesaplarla ilgilidir ve varlığı Allah’ın kitabına da ters düşmez.

Söz gelimi, sizin üç elmanız olsa ve bunları dört kişiye bölmek zorunda kalsanız, “Allah neden bu üç elmayı her birimize/dördümüze de birer tane düşecek şekilde bir sistem kurmamıştır?” diyebilir misiniz?

Her şeyin varlığı kendi konumunda güzeldir. Matematik hesapların tekdüze bir sisteme oturtamaya çalışmak, kâinatın başka bir nizamda yeniden düzenlenmesini istemek gibi, hoş olmayan bir tavırdır.

Bununla beraber, Nisa suresinin 11-12. ayetlerinde mirasla ilgili payların değişik versiyonları verilmiştir. Bunlar konuyla ilgili hesaplamaların temel unsurlarıdır. Bu sabit olmayan -ve zaten olması matematik açısından mümkün olmayan- bu oranlarla ilgili hükümler verildikten sonra surenin 13. ayette "...İşte bütün bu hükümler, Allah'ın koyduğu hükümler ve çizdiği sınırlardır..." denilerek, verilen sayıların, hesaplamanın temel oranları olduğunu, bu oranlar baz alınarak hesapların yapılacağına işaret etmek üzere, anlaşılması gereken konu "hudud/sınır" ifadesiyle açıklanmıştır. Ayette geçen “hudud” sınır anlamındadır. Bu kelime Türkçeye aynı anlamıyla geçmiştir. Nitekim, “Falanca köyün hududu”, onun sınırları anlamında kullanılmaktadır. Bu kelime tapu-kadastroda sıkça kullanılır. Birilerinin aklı bunu almıyorsa, İslam’ın bunda ne suçu vardır.

Biliyoruz ki, aklımız kâinata mühendis olarak yaratılmamıştır.

 a. AVL MESELESi (Avliyye)

Miras meselelerinde, mirasçılardan muayyen pay sahiplerinin payları toplamının meselenin ortak paydasını aşması haline avliyye denildiğini biliyoruz(1).

Ashabı kiramın ekseriyeti ve dört mezhep imamları ile Zeydiyye mezhebi avliyyeyi kabul etmişlerdir. Zira muayyen payları nas ile tayin ve tespit edilmiş mirasçılar arasında ayırım yapmak mümkün değildir. Hz. Peygamber (asm) "Muayyen payları pay sahiplerine veriniz." buyurmuştur (2).

Hz. Ömer (ra)'in hîlafeti sırasında ilk defa farz sahiplerinin paylarının meselenin ortak faydasını aştığı bir miras hadisesiyle karşılaşılmıştır. Hz. Ömer (ra) ashab ile istişare etmiş ve Abbas b. Abdülmuttalib'in avl yolunu teklif etmesi üzerine bu usulü benimseyerek farz sahiplerinin payları toplamını meselenin mahreci kabul ederek, meselenin halledilmesini uygun bulmuş ve Hz. Ömer (ra) hayatta olduğu sırada kendisine bu hususta bir itiraz vaki olmamıştır. Dolayısıyla avliyye konusunda icma vaki olmuştur(3).

Farz sahiplerinin payları toplamı meselenin ortak paydasını aşınca, terekeyi meselenin mahrecine göre değil paylar toplamına göre taksim etmek gerektiğini biliyoruz.

Örnek:

3 4 4 2 2 15avl,

Koca ¼ kız

2/ kız

3 ana 1/6 baba 1/6K 12

Bu bir avliyye meselesidir. Farz sahiplerinin payları toplamı meselenin ortak paydası olan 12 yi aşmış 15 olmuştur. Artık tereke 12 sehime ayrılmayacak, 15 sehime ayrılacaktır. Mesela terekenin 1/4 hissesini almak durumunda bulunan koca normal olarak 1/4 hisseye eşit olan 3/12 hisse alacakken artık 3/15 hisse almak durumunda kalmıştır. Tabi bu da 1/4 hisseden daha az olan bir orandır. Diğer pay sahipleri de paylarının büyüklüğü oranında daha az pay almışlardır (4).

b. RED MESELESi (Reddiyye)

Ölenin asabe sınıfından hiç mirasçısının bulunmaması, sadece muayyen pay sahibi mirasçılarının bulunması durumunda, bazen farz sahipleri paylarını aldıktan sonra terekeden bir miktar daha artabilir. Bu durumda artan miktarın kimlere ve nereye verileceği hususunda ihtilaf edilmiştir.

Ebu Hanife ve Ahmed b. Hanbel'e göre farz sahipleri paylarını aldıktan sonra artan miktarı alacak bir asabe bulunmuyorsa, bu durumda terekeden artan gene farz sahiplerine payları oranında iade edilir.

Örnek:

6 5 5 4 4 24

3x2 _____5x2______ 2x2 2x2 12x2

______________________________________________________________

koca kız kız ana baba 12

1/4 ______K_______ 1/6 1/6

Görüldüğü üzere daima pay sahibi olan koca ile ana babaya öncelik verilerek onlara hisseleri tam verilmiştir. Artan miktarda bazen asabe olabilen kızlara verilmiştir. Tabi bu durumda avl bahis konusu olmamış, fakat kızların hissesi avliyye meselesinden daha da aşağıya düşmüştür.

"Akrabalık yönünden yakınlıkları olanlar Allah'ın hükmüne göre mirasta birbirlerine daha yakındır." (Enfal, 8/75)

buyurulmuş olması, terekeden artana sahip olmada yakın akrabaların beytü'l malden daha haklı olduklarını açıklar.

Farz sahiplerinden artanın gene farz sahiplerine verilmesi fikrinde olan ashab arasında Hz. Ömer (ra), İbn Mes'ud ve İbn Abbas'ın bulundukları zikredilir. Bunlara göre red sadece ölene kan bağıyla hısım olan farz sahiplerine yapılır. Karı ve kocanın redden istifade edemeyecekleri kanaatindedirler. Çünkü az önce sözünü etliğimiz yakın akrabaların mirasçılıkda daha haklı olduğunu ifade eden ayetten bu hükmü çıkarmışlardır.(5) Karı ve kocanın birbirlerine mirasçılıkları nikah akdi sebebiyledir. Akit bozulunca birbirlerine mirasçılıkları söz konusu olamayacağına göre, karı ve kocayı kan hısımı olan mirasçılarla bir tutmamak gerekir. Hasanü'l-Basrî, İbn Şirin, Kadı Şüreyh, Âtâ, Mücahid, Sevrî, Ebu Hanife ve Ahmed b. Hanbel de bu içtihadı benimsemişlerdir(6).

Red örnekleri:

Örnek:

1 3 1 5
___________________________________________

ana kız, oğul kızı 6/

1/6 1/2 1/6 /

Bu meselede ortak payda 6 olduğu halde farz sahiplerinin payları toplamı 5 olmuştur. Bu durumda artan bir hisse asabe olarak kimse bulunmadığı için gene pay sahiplerine payları oranında iade edilmelidir. İade işlemi için takip edilecek usul, terekeyi altı paya değil 5 paya bölmektir. Diğer bir deyişle artık ortak payda dikkate alınmayacaktır. Paylar toplamı esas alınacaktır. Böylece meselemizde ana 1/6 hisse değil 1/5 hisse alacaktır ki bu, ananın normal hissesi olan 1/6 hisseden büyüktür. Ölenin kızı 3/6 hisse yerine 3/5 hisse, oğul kızı da 1/6 hisse yerine 1/5 hisse alacaktır ki bu onların normal paylarından büyüktür.

Örnek:

2 2 - 1 5
_______________________________________________________

öz kız kar. Öz kız kar b. Kız kar a. Kar. 6

_______ 2/3________ S 1/6

1 1 1 3
________________________

ana a.kar a. kar 6

1/6 ___1/3____
_____________________________________

Bu örneklerde artan miktar alacak asabe bulunmadığından meselenin ortak paydası artık dikkate alınmamıştır. Paylar toplamı meselenin mahreci imiş gibi kabul edilmiş, tereke paylar toplamına göre bölünmüştür.

Eğer red meselesinde karı veya koca bulunursa bunlar redden istifade edemezler. Mirasçılar arasında karı veya koca bulunan red meselesi iki kademede çözülür. Birinci kademede her bir mirasçının payı tespit edilir.

Örnek:

3 4 12 19red
__________________________

karı ana kız 24

1/8 1/6 ½

Bu kademede her mirasçının meselenin mahrecine göre ne miktar pay alacağı belli olmuştur. Bundan sonra ikinci kademe işleme geçilir. Meselemize göre ifade edecek olursak karının alacağı 1/8 hisse mahfuz tutularak kalan 7 hisse ana ile kıza payları nisbetinde taksim edilir. Şöyle ki:

7 21

4 → 7 1x7 3x7 32

1x4 4 12 8x4

_______________________________

karı 1/8 ana kız 8

Bu ikinci kademede karının sekizde bir hissesi karıya tahsis edilmiştir. Meselede karının alacağı oran esas alındığından meselenin ortak paydası da 8 olarak kabul edilmiştir. Karının aldığı bir hisseden sonra kalan 7 hisse ana ve kızın bulunduğu tarafa intikal ettirilmiştir. Birinci kademede ananın hissesi 4, kızın hissesi 12 olarak tesbit edilmiş okluğundan ana ve kızın hisseleri aynen korunmuş fakat rakamlar gereksiz olarak büyütülmesi için kendi aralarında sadeleştirilmiştir. Böylece kızın hissesi 3 ananın hissesi 1 olmuştur. Ana ve kız tarafına aktarılan 7 hisse ana ve kıza kesirsiz olarak bölünemediği için her birinin hissesi 7 ile çarpılmıştır. l/8 hisseden artan 7 hisse bir ve üçle yani toplam olarak 4 ile çarpıldığı için karının hissesi olan sekizde bir hisse de 4 ile çarpılmış, böylece oranların değişmemesi sağlanmıştır. Tabi meselenin ortak paydası olan 8 de 4 ile çarpılmış ve mesele 32 ye yükselmiştir. Karının hissesi 4/32 yani 1/8 olarak kalırken ana ve kız redden istifadeyle normal paylarından daha çok pay almışlardır.

Diğer örnekler:

3 2 22 9 red.
_____________________________________

karı ana a.kar . a.kar. 12

1/4 1/6 ____1/3____

→ 3

1 1 1 1 4
__________________________

karı ana a.kar. a.kar 4

1/4

Bu işlemde karıdan artan 3 hisse ana ile iki anabir kardeşe kesirsiz paylaştırılabildiğinden meselenin genişletilmesine gerek kalmamıştır.

Örnek:

3 6 2 11 red

Koca Kız Oğul kızı 12

¼ ½ 1/6

4 →3 9 3 16

1x4 3x3 1x3 4x4

Koca Kız oğul kızı 4

¼

Bu meselede kocadan anan 3 hisse kızın 3 hissesi ile oğul kızının l hissesine kesirsiz bölünememiş, artan 3, her bir hisse ile çarpılmıştır. Tabi kocanın bir hissesi de artan 3 ün çarpıldığı toplam sayı olan 4 ile çarpılmış ve mesele 4 den 16 ya yükselmiştir.

Örnek:

3 4 12 2 2 23 red

Karı ana kız oğul kızı oğul kızı 24

1/8 1/6 1/2 ______1/6______

10→7 14 42 7 7 80

1x10 2x7 6x7 1x7 1x7 8x10
_______________________________________

karı ana kız oğul kız oğul kız 8

1/8

Dipnot:

(1) s.102.

(2) Buhari, Feraiz, 5,7.9,15; Müslim, Feraiz, 2,3; Tirmizi, Feraiz. 8; Darimi. Feraiz, 28.

(3) Cessas, II. 90-91; İbn Rüşd. II, 318; bilmen. V, 337; Kişki, s. 174.

Hz. Ömer (ra)'in vefatından sonra İbn Abbas avl yoluyla meselenin çözülmesinin hatalı olduğu fikrini savunmuştur. İbn Abbas'a göre avliyye meselesinde daima farz sahibi olana öncelik verilmeli, noksan kalan kısım her zaman pay sahibi olmayan bazen biğayrihi asabe olabilen kadınlara tahsis edilmelidir. Böylece avlden kaçınılmış, mesele denk olarak yani adile olarak çözülmüş olur. (İbn Rüşd II. 318; Bilmen, V, 337; Kişki, s. 175). İmamiyye mezhebi ile ehli sünnetten Zahiriyye mezhebi İbn Abbas'ın görüşü paralelinde hiç bir zaman asabe olmayan pay sahiplerine öncelik vererek avli kabul etmemelerdir. (Tusi, IX, 247; Küleyni, VII, 79; Ibn Hazm, IX, 262-267; Mağniyye, VI.216).

(4) Aynı mesele İmamiyye ve Zahiriyyeye göre şu şekilde çözümlenir.

(5) Hz. Osman (ra)'a göre redden karı ve koca da istifade ederler. Zira karı ve koca diğer farz sahipleri gibi farz sahipleridirler. Avliyyede hisseleri eksildiğine göre red meselesinde de hisseleri artmalıdır. Zira külfet nimet karşılığındır (Kişki, s. 181)

(6) İbn Rüşd, II, 322; Ibn Kudame.VII, 46-47; Kişki, s. 180-183 Sahabeden Zeyd b. Sabit'e göre farz, sahiplerinden artan tekrar farz sahiplerine iade edilmez. Artan miktar beytülmale intikal eder. Eğer farz sahiplerine iadede bulunulursa şeran kendilerine tayin edilmiş olan paylarından fazlası verilmiş olur. imam Malik, Evzai, Şafii ve Davud'üz Zahiri Zeyd b. Sabit'in içtihadını benimsemişlerdir. Hunlara göre farz sahipleri paylarını aldıktan sonra terekeden artan kısım hazineye intikal eder. Müteahhir maliki ve şafıi fukahası beytülmalin intizamı bozulduğu takdirde red sebebiyle artanın farz sahiplerine iade edilmesinin daha evla olduğu görüşünü benimsemişlerdir. (Şafii.IV, 76; İbn Kudame, VII ,47; Şirbini, II,7; Kişki, s.183). İmamiyye prensip olarak asabeyi kabul etmediklerinden, pek çok meselede farz sahiplerine redde bulunurlar.

(Prof. Dr. Hamza AKTAN, Mukayeseli İSLAM HUKUKU)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorumlar

KAMATURA

burda hesap şu şekilde kardeşlerim.adam miras olarak 120 lira bırakıyorsa.bu 120 liranın 1/8 i eşine kalıyor.bu 1/8 düşüldükten sonraki tutarın 2/3 ü ve 1/6 sı oranları alınıyor.120 nin 1/8 i=15 eder 120-15=105 ve 105 in 2/3 ü=70 ve 105 in 1/6 sı:17,5 ve diğer 1/6 sı 17,5 toplamdada =120 eder. yani15+70+17,5+17,5=120..

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
abdullah060

Bu konuda ibn abbas'ın sonradan yaptığı fikir daha doğru gibi duruyor.avliye de geri dönüp sağlaması yapılınca mesela mirasın 2/3ünü almamış kız veledler bulunmakta...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
nesli.m.han

konu anlatımındaki örnekleri anlayamadım. ödev hazırlamaktayım ve benim için önemli. biraz daha açık bir şekilde mesela 120 lira üzerinden 3 kız, bir eş, bir anne babaya taksim edebilir misiniz?

EDİTÖRÜN CEVABI: 

 

3  tane  KIZ  -  herbiri  16/81
1  tane  ZEVCE              9/81
1  tane  BABA              12/81
1  tane  ANA              12/81

Ortak payda 72 idi, fakat avl ederek 81 oldu.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
islamfobia

Bu açık ve ayrıntılı cevabı anlayarak okuduğunuzda hatanın Kur"an'da değil tümüyle insanın soruna yönelişiyle ilgili olduğunu görmekteyiz. Maksat üzüm yemek değil bağcıyı dövmek olunca Kur"an'ı tahrif etmek ve yalanmak isteyenlerin varlığı kendini belli ediyor.Kur"an'ı okumak,anlamak,çok iyi tanımak bir müslümanın en önemli görevidir. Yoksa inkarcılar ve art niyetliler karşısında çaresiz kalabiliriz. Kur"an'ı kutsallığı bahane ederek vitrinlerde saklamayı bırakın masanıza indirinki o zaman başucu kitabınız olabilsin.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
muratasım

Kur an ı Kerim de diğer ayetlere de bakıldığında ,İslam ın miras paylaşımında Anne ve babaya hak vermesi çok hikmetli ve adaletli..Ayrıca bildiğim kadarıyla İslamdan önce yakın akraba olma durumuna göre paylaşılmıyor ve kadınlar hiç hisse alamıyor.Oysa İslamiyette mümkünse, fakirlere de az da olsa bir şeyler verilmesi tavsiye ediliyor..ne muazzam dinimiz var..
Kur an da belirtilen oranları sabit değil de sınır olarak alındığında avliye ve reddiye de o sınır hiç aşılmış olmuyor .Sınıra yakın olunuyor.anladığım kadarıyla.1500 yıl önce çok kısa olarak miras paylaşımının formülüze edilmesi,hakkaniyete uygun,merhamete uygun olması ,ümmi bir zatın elinde olması ap açık mucize oluşu için yeterlidir..vesselam..

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
badman71

ve aslında bu ayetlerde yani miras konulu ayetlerde malesef mutmain olamamıştım ama şu ada aklıma bi şey geldi zamanında ticaretle uğraşmış peygamberin bu çok basit hatayı fark edememesi saçmalık olurdu. o halde burada bir hatadan söz etmek yerine yaklaşım tarzı farklı hesaplama yapılırken tüm mirasın ilk önce 1/8 pay edilirse çözüm bulunmuş oluyor. ve burada ben artık eminim ki bir ilkokul çocuğunun bile basit bir şekilde payda eşitlemesi yapacağı ve bu hatayı bulabileceği bir konuda kavimler yönetmiş bir kişi hata yapmaz. o halde bu allahın bir kelamıdır. ve hikmeti ondadır.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
SERCAN DOĞAN

ARKADAŞLAR KURANDAKİ AYETLERİN NİSPİ OLDUĞUNU KANITLADIM.YANİ ZERRE KADAR ŞAŞMA YOK.AYNI ZAMANDA İSLAM HUKUKUNDA KULLANILAN AVL YÖNTEMİNİN DE DOĞRU OLDUĞUNU KANITLADIM.ÇÜNKÜ İKİSİ BİREBİR AYNI SONUCU VERİYOR.
SAYILARI NİSPİ ORANLARSAK:
anne = A= 1/6
baba = B = 1/6
3 kız çocuk = 3Ç = 2/3
eş = E = 1/8
harfleri ile simgeleştirip.. kur'an daki oranlarını verirsek ..
ne demiştik, bu ifadeler kişilerin birbirine göre oranlarıdır .. (bunu unutmayalım)
(A+B) / (3Ç) = (2/6) / (2/3) = 50/100
(A+B) / (E) = (2/6) / (1/8) = 266 /100
(3Ç) / (E) = (2/3) / (1/8) = 533 / 100
(işlem kolaylığı olsun diye pay/payda genişletilmişti ve bu durum hiçbir şekilde sonucu etkilemez)
bu durumda ;
anne+ baba = A+B = 266x yani ; anne=133x .... baba = 133x
3 kız kardeş = 3Ç = 533x
eş = E = 100x
şimdi tekrar işlemleri toparlayalım ;
şuan da toplam miras = A + B + 3Ç + E
toplam miras = 133x + 133x + 533x + 100x = 899 x
ŞİMDİ GELELİM AVLİYYE HESABINA
1/6+1/6/+2/3+1/8=54/48 YANİ
8/48+8/48+32/48+6/48=54/48
-------------------------------------------------BURAYA KADAR HERŞEY TAMAM-----------------------
------------------------------------------ŞİMDİ KANITA GEÇİYORUM-----------------------------------
İlk hesaptaki toplam sonucu bireylerin katsayılarına bölelim.
899/133=6.75,
899/533=1.68
899/100=8.99
İkinci hesaptaki toplam sonucu bireylerin katsayIlarına bölelim.
54/8=6.75
54/32=1.68
54/9=6
KURAN DAKİ AYETLERDEKİ İSAYILARIN NİSPİ OLDUĞU YORUMLARI MEVCU İDİ.İSLAM HUKUKUNDA İSE KULLANILAN YÖNTEMİN ADI AVLİYYE.KANITLADIĞIM GİBİ AVLİYYE HESABINDA KULLANILAN SONUÇ AYNI ZAMANDA KUR ANDAKİ AYETLERDE YER ALANSAYILARIN NİSPİ OLDUĞUNU GÖSTERİYOR.YANİ AVLİYYE HEM DE ORANLARIN NİSPİ OLDUĞU RİVAYETLERİ BİR SAFSATA DEĞİL BİZZAT KURANDAKİ ORANLARDAN ZERRE ŞAŞMIYOR.
ALLAH İLMİ SONSUZ OLANDIR.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Mstfozd

Mesele aslında "Kur'an'daki verilen oranları mutlak oran olarak telakki edip meydana gelebilecek bütün olasılıklarda pay/payda nın 1 olması gerektiği" ısrarından kaynaklanıyor.Yukarıda ve çeşitli yerlerde de izah edildiği üzere Kur'an'ın mutlak oran vermediği,vermesinin ise icazına (az sözle çok mana anlatma) uygun düşmeyeceği hususu ile çözülmektedir.Kur'anda matematiksel bir hatanın olduğunu iddia eden münkire karşı verilebilecek en güzel cevap: "Kardeşim bana sadece çok çok kısıtlı ayetlerde bahsedilen miras oranları gibi oran ver ve bu oranlar öyle oranlar olsun ki meydana gelebilecek her durumda hiçbir çelişki/tenakuz olamasın." demektir.Zira bu basit kesirler (1/2, 1/3, 1/8 gibi) verilerek mümkün değildir.Zannediyorum günümüz gelişmiş teknolojisinin binlerce,milyonlarca olasılığı hesaplayıp bunu formüle edebilen ve her durumda oranın 1 çıkmasını sağlayabilen uzuuun ve farklı matematiksel işlemlerin bolca kullanıldığı bir formülle mümkün olabilirdi.(7. yy matematiğinden ve insanlarından bahsediyoruz.Ve tatbikatta bunun rahatça hesaplanmasının gerekliliği bir düşünün :) ).Diğer bir yol meydana gelebilecek bütün durumlar Kur'anda tek tek sayılmalıydı.O zaman da şuanki Kur'an'ın hacim olarak birkaç katı büyüklüğünde sadece miras hususuna münhasır kazuistik bir Kur'an dan bashetmiş oluyoruz. İşte bu yüzden Kur'an da zahiren çelişki gibi görünen şeyin ne kadar hikmete ve akla uygun olduğu ortaya çıkıyor.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun