Kur'an-ı Kerim'de Allah Teala'nın, "Biz yarattık, biz yaptık." gibi ifadeleri kullanması hakkında bilgi verir misiniz?

Kur'an-ı Kerim'de Allah Teala'nın, "Biz yarattık, biz yaptık." gibi ifadeleri kullanması hakkında bilgi verir misiniz?
Tarih: 03.09.2010 - 00:00 | Güncelleme:

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Önce bir hususu belirtelim: Cenab-ı Hak Kur'ân-ı Kerim'de, her zaman "ben" yerine "biz" diye hitap etmiyor. Âyetler hep bu şekilde sıralanmıyor. Yerine göre "Ben", mevzuunun gelişine, meselenin anlatılışına göre hitap tarzları da değişiyor.

Nitekim meallerini vereceğimiz şu âyet-i kerimelere dikkat edilirse bu husus açıkça görülür:

"Ey İsrailoğulları! Size ihsan ettiğim nimetlerimi hatırlayın ve son peygambere iman edeceğinize dair bana verdiğiniz sözü yerine getirin ki, ben de size verdiğim sözü yerine getirip mükâfatınızı vereyim. Ve sadece benden korkun." (Bakara, 2/40-41)

"Kullarım senden beni sordukları vakit de ki, muhakkak ben çok yakınım. Bana dua ettiği zaman, dua edenin duasına cevap veririm. Öyle ise onlar da benim davetime uysunlar. Bana iman etsinler ki, doğru yolu bulmuş olsunlar." (Bakara, 2/186)

"Bana dua edin, icabet edeyim." (Mü'minûn, 23/60)

"Ben cinleri ve insanları ancak bana ibadet etsinler diye yarattım." (Zâriyat, 51/56)

Evet, sadece birkaç misal olması bakımından meallerini verdiğimiz bu âyetler gibi daha pek çok âyet-i kerimelerde Yüce Rabbimiz, kendi zâtından "Ben" mânâsına gelen zamirlerle ifade etmektedir. Bu âyetlere dikkat edilirse, "Bana verdiğiniz sözü", "Kabul ederim", "Beni sordukları vakit", "Benden korkun" gibi ifadelerin, doğrudan Cenab-ı Hakk'ın zâtıyla ilgili olduğu ve arada hiçbir vasıta kabul etmeyeceği görülür.

İşte Allah'ın "Ben" diye hitap ettiği âyetlerin büyük ekseriyeti hep zâtıyla ilgilidir; "Biz" diye hitap edilen âyet-i kerimelerde ise, umumiyetle arada bir vasıta vardır.

Mesela, Kur'ân'ın indirildiğini haber veren bütün âyet-i kerimelerde "Biz indirdik" buyurulur. Bütün âyetler vahiy kanalıyla indirildiğine göre, burada Allah ile Peygamber (a.s.m.) arasındaki vasıta, bir melek olan Cebrail (as)'dir.

Yine "Bulutla gölge yaptık." (Bakara, 2/57) gibi âyetlerde işi yaptıran Allah, işi yapan "Allah'ın memurları" mesâbesindeki meleklerdir. Ancak burada, meleklerin "memur" olarak vasıflandırılmasını, insanların işlerini kolaylaştırmak için kullanma zorunda kaldıkları memurlarla kıyaslamaktan kaçınmak lâzımdır. İnsanlar acizliklerinden dolayı memur tutuyorlar; Cenab-ı Hak ise kâinatta hükmeden kudretinin icraatını ilân etmek, onlar vasıtasıyla azametini bildirmek için melekleri istihdam ediyor.

Zaten birçok müfessirimiz, bu çeşit âyet-i kerimelerde Cenab-ı Hakk'ın kendi azamet ve kudreti, ulûhiyet ve kibriyâsı ile hitap ettiğini bildirirler. Yâni Cenab-ı Hak, esmâ-i hüsnâsı ve sıfatlarıyla birlikte hitap ederek, kendi büyüklüğünü ve celâlini bildirmektedir. Meselâ;

"Kur'ân'ı kesinlikle biz indirdik, elbette onu yine biz koruyacağız." (Hicr, 15/9)

mealindeki âyet-i kerimenin metninde "biz" mânâsına gelen dört kelime vardır. Burada hem Cenab-ı Hakk'ın kibriya ve azametinin ifadesi bahis mevzuudur, hem de meselenin ehemmiyeti zamirlerle kuvvetlendirilmektedir.

Müfessir Ebu's-Suûd Efendi, bu âyetin tefsirinde, "Biz azamet-i şânımız ve uluvv-i cenabımızla Kur'ân'ı indirdik." der.

Kevser Sûresinde geçen "Biz" mânâsına gelen "İnnâ"nın tefsirinde ise Fahrüddin Râzi, "Buradaki 'Biz'den murad, Cenab-ı Hakk'ın azametini göstermektir" der. "Çünkü Kevser'i Peygamber Efendimize (a.s.m.) hediye olarak veren, yerin ve göğün sahibi olan Cenab-ı Hak'tır. Hediye edilen şey de verenin büyüklüğüne göre bir kıymet ve azamet kazanır."

Bediüzzaman, Bakara Sûresinin 34. âyetinin tefsirinde "Ben" mânâsına gelen "İnnî" ve "Biz dedik" mânâsına gelen "Kulnâ" kelimelerini ele alır ve şöyle der:

"Cenab-ı Hakk'ın halk ve îcat fiilinde vasıtanın bulunmadığına, kelâm ve hitabında vasıtanın bulunduğuna işarettir."

Devamında ise Nisa sûresinin 105. âyetindeki "Biz" mânâsına gelen "nâ" zamirinin tefsirinde şu hususları dikkate verir:

"Bu âyette azamete delalet eden 'nâ' zamir-i cem'i vahiyde vasıtanın bulunduğuna işaret olduğu gibi, 'Allah'ın sana gösterdiği' mealindeki cümlede müfred hükmünde olan lafz-ı celâl mânâları ilham etmekte vasıtanın bulunmadığına işarettir." (İşaratü'l-îcaz, s. 230)

O halde, Allah'ın bazı âyetlerde "Biz" diye hitap etmesinden, -hâşâ- Cenab-ı Hakk'ın birden fazla olduğu akla gelmemelidir. Zaten gelmez de.

Bazan biz de kendi yaptığımız bir işten bahsederken bile "Biz yaptık" demez miyiz?

İlave bilgi için tıklayınız:

- Neden `Biz`?
- İlah Kur'an-ı Kerim'in bazı ayetlerinde "Ben" veya "Biz" yerine "O" ifadsesinin üçüncü tekili kullanılıyor; Bunun nedeni nedir?..

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorumlar

_zemin_

Allah razı olsun.uzun zamandr bu konuyu arastiriyodum aydinlattiginiz icin tesekkurler

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ekremyeniada

evvela Allah razı olsun... Tereddütsüz cevaplar aldığım için ne mutlu size...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
azime1234

dusuncelirimi tasdikliyorsunuz her konuda. Allah sizden razi olsun bu siteyle tanistigim icin cok mutluyum tanidiklara tavsiye ediyorum insAllah onlarda severler sizleri

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
f.nebi

bu konuda bizim bilgilenmemize vesile olduğunuz için sizden Allah razı olsun

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
leyla72

Allah razı olsun hocam

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ahmet2009719

ARAPÇA DİL KAİDELERİNE GÖRE TÜRKÇEDE SEN VE SİZ DE OLDUĞU GİBİ İKİ TÜR BİZ VARDIR. BİRİ ŞAHIS BELİRTİR DİĞERİ ULULUK VE YÜCELİK. KURANDA KULLANILAN BİZ ULULUK VE YÜCELİK BELİRTEN BİZDİR. BU NOKTAYA DEĞİNMEMENİZ BENİ ŞAŞIRTTI.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
islam22

Cocukken anneme neden dua ederken Allaha hurmet anlaminda 'Siz' diye muracaat etmediğimizi sormusdum. Annem Allahin tek oldugunu ve boyle bir seyin asla soylenemeyecegini anlatmisti. O gunden bu yana bu soru hic aklima gelmemisti. Simdi izahinizda beynim daha bir aydinlandi. Allah razi olsun.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
yet_17

Doğrusu benim aklıma hiç gelmezdi...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
spring

kıymetli vaktinizi acizane sorum için harcadığınız için hakkınızı helal edin ellerinize sağlık çok faydalı oldu teşekkür ederim selam ve dua ile...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun