Kötü düşünceler kime ait?

Kötü düşünceler şeytandan, iyi düşünceler Allah’tan mı? Ya da meleklerden mi? Peki bizim düşüncemize ne olacak?
Böyle bir şey aklıma geldi cevap bulamadım.

Değerli kardeşimiz,

Bu soru, insanın sorumluluğunu anlamak açısından son derece önemlidir.

Öncelikle şunu netleştirelim:

İyi ve kötü düşüncelerin yaratılması Allah’tandır; fakat bu düşüncelerin hangi istikamette işletileceğini belirlemek insana aittir.

İnsan yalnızca “düşünceden ibaret” bir varlık değildir ki, ortaya çıkan her fikri doğrudan kendisine veya bütünüyle dış bir kaynağa nispet edelim. Kuran bu meseleye bütüncül bir bakış kazandırır:

“Nefse ve onu şekillendirene; sonra ona kötülük ve iyiliği idrak etme kabiliyeti verene yemin olsun ki; nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir, onu kirletip gömen ise hüsrana uğramıştır.” (Şems, 91/7–10)

Bu ayetlerden anlaşıldığı üzere, insanın adil bir imtihana tabi tutulabilmesi için iyilik ve kötülük istidadı, hayır ve şer çekirdekleri insanın fıtratına yerleştirilmiştir.

Bu çekirdekleri yaratan Allah’tır; fakat hangisinin filizleneceği, hangisinin bastırılacağı insanın özgür iradesine bırakılmıştır.

İnsanın rolü nedir?

İnsan, kendisine verilen hayat tarlasında neyi sulayacağına, neye imkân tanıyacağına, hangi düşünceyi besleyip hangisini söndüreceğine kendisi karar verir.

Toprağı işlemek, zararlı otları temizlemek ve faydalı tohumu büyütmek nasıl çiftçinin sorumluluğundaysa, düşünce dünyasının yönünü belirlemek de insanın sorumluluğudur.

Bu yüzden diken eken gül biçmez, gül eken diken biçmez.

Şeytanın ve meleğin etkisi

Şeytan kötülüğü fısıldar, günahı süsler, yanlışı cazip gösterir.

Melek ve Rahmanî ilham ise hayra teşvik eder, vicdanı harekete geçirir, doğruyu hatırlatır.

Ancak hiçbiri insanı zorlayamaz.

Tercih, daima insanındır.

Ölçü nedir?

Neyin şeytanî, neyin Rahmanî olduğunu ayırt etmenin ölçüsü Kuran ve Sünnettir. Bu iki ölçüyü bilen ve içselleştiren kimse için, düşüncelerin kaynağını ve yönünü ayırt etmek kolaylaşır.

Hülasa

İyilik ve kötülük istidadını veren Allah’tır.

Bu istidatları hangi yönde kullanacağını belirleyen insandır.

İnsan, düşüncelerinden değil; düşünceleriyle ne yaptığından sorumludur. Asıl imtihan da burada başlar.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet