Kadın sesi erkeğe haram mıdır? Kadının konuşma adabı nasıl olmalıdır?

Soru Detayı
Bir bayan yanında çocuğu olsa aynı anda tanıdığı bir erkekle konuşabilir mi ya da böyle bir durumda tanıdığı erkekle konuşmanın hükmü nedir?
Cevap

Değerli kardeşimiz,

İslâmiyet kişiyi fitne ve fesada sürükleyen görüntü, davranış ve hâllere karşı koruyucu tedbirler alır. Çünkü İslâm'da insanın safiyet ve vakarının muhfazası ve bozulmaması esastır. Bu tedbir ve koruma hem erkek için, hem de kadın için eşit seviyede düşünülür.

Diğer yandan insana verilmiş olan özellik, kabiliyet ve farklılıklar bir başkasının vebal altına girmesine sebep olmamalı, yanlış duygulara kapılmasına meydan vermemeli, nefsini azdırmamalıdır. Yaratıcı tarafından kadına ihsan edilen sesi de bu çerçeve içinde düşünmek gerekir. Esas itibariyle başta insan olmak üzere hiçbir varlığın sesi mutlak olarak haram ve günah sınıfına sokulmaz. Çünkü yaratılışında bir haramlık mevcut değildir. Bunun içindir ki, hiçbir âyet ve hadis kadının sesini haram kılıcı bir hüküm bildirmez.

Başta Hanefi ve Şâfiî imamları olmak üzere, mezhep sahibi müçtehid imamlarımızın kanaatleri de bu merkezdedir. Hattâ bütün fıkıh kitaplarında şu hükmü görüyoruz:

"Cumhura göre kadının sesi avret değildir. Yani bütün müçtehidlere göre kadının sesi haram değildir."

Şâfiî mezhebi âlimleri ve diğer müçtehidler şöyle derler:

“Kadının sesi avret değildir. Çünkü kadın alışveriş yapar, mahkemede şahitlikte bulunur. Bunun için sesini yükselterek konuşmak zorunda kalır."1

Kadının sesinin avret olmadığının gerekçesi, İslâm'ın ilk uygulamalı devri olan Saadet Asrıdır. Yani Peygamber Efendimizin (a.s.m.) ve sahabilerin uygulayış biçimidir. Bu uygulanış biçimi üç şekilde görülüyor:

Birincisi: Peygamber Efendimizin (a.s.m.) sahabi hanımlarla konuşması, onların sorularına cevap vermesi, şikâyetlerini dinlemesi, ihtiyaç ve taleplerini karşılamasıdır.

Bir örnek olması bakımından şu hadis-i şerifi nakledelim:

Amr bin Şuayb rivayet ediyor:

Bir kadın yanında kızı ile birlikte Resulullaha (a.s.m.) geldi. Kızın kolunda iki altın bilezik vardı. Resulullah (a.s.m.) kadına sordu:

“Bu bileziklerin zekâtını veriyor musun?”

Kadın, “Hayır, vermiyorum.” diye cevap verdi.

Bunun üzerine Resulullah (a.s.m.) tekrar sordu:

“Peki, kıyamette bu iki bilezik yerine Allah’ın sana ateşten iki bilezik taktırması hoşuna gider mi?”

Kadın iki bileziği hemen çıkarıp Resulullaha (a.s.m.) uzattı ve “Bunlar artık Allah ve Resulüne aittir.” dedi.2

İkincisi: Sahabiler gerek Peygamberimiz (asm)'in hanımlarına, gerekse diğer hanım sahabilere hadis ve benzeri durumlarda soru sorarlar, konuşurlar ve bazı konularda bilgi alırlardı.

Üçüncüsü: Yine Sahabe döneminde kadınlar, halifelere şikâyetlerini dile getirirler veya dinî meselelerde diğer sahabilere bilmediklerini sorup öğrenirlerdi.

Bu mesele için de bir örnek verelim:

Kadının biri Hazret-i Ömer’e gelerek, 
“Yâ Emîrelmü’minîn! Kocam geceleri ibadet eder, gündüzleri de oruç tutar.” şeklinde şikâyette bulundu. 
Hazret-i Ömer, 
“Ne demek istiyorsun? Kocanı geceleri ibadet etmekten ve gündüzleri oruç tutmaktan alıkoymamı mı istiyorsun?”
Bunun üzerine kadın başka bir şey söylemeden çıkıp gitti ve biraz sonra bir daha gelip aynı şikâyetini dile getirdi. Hazret-i Ömer, kadına yine aynı cevabı verdi. Bu durumu gören Kâ’b bin Sûr söze karıştı ve
Yâ Emîrelmü’minîn, kadının hakkı var. Cenab-ı Hak erkeğe dört kadınla evlenebileceğine müsaade ettiğine göre, dördüncü gün kadının hakkıdır.” dedi.

Bunun üzerine Hazret-i Ömer (ra) kadının kocasını çağırtıp dört günde bir oruç tutmamasını ve her dört gecede bir kadının yanında yatmasını emretti.3

Ancak diğer bütün mübah meselelerin mahiyet değiştirip mahzurlu bir hal almasında olduğu gibi, kadının sesi meselesinde de aynı durum söz konusudur. Kadının sesi mübah, masum ve meşru olmasına karşılık hangi sebeplerden dolayı “avret” olur, nasıl olursa yasak sınıfına girer, yabancı erkeklerin dinlemesi haram olur?

Kadının sesi yaratılışı icabı dikkat çekicidir. Özellikle ses normalin dışında bir tonda çıkarsa birtakım mahzurları beraberinde getirmektedir ve dinî tabiriyle “fitneye” sebep olmaktadır. Demek ki, haram olan sesin kendisi değil de, kontrol dışı bir mahiyet taşımasıdır.

Ahzab Sûresinin 32. âyet-i kerimesi bu husustaki ölçüyü Peygamber (a.s.m.) hanımlarının şahsında şöyle veriyor:

“Ey Peygamber hanımları! Siz herhangi bir kadın gibi değilsiniz. Eğer halinize layık bir takva ile korunacaksanız, yabancılarla câzibeli bir şekilde konuşmayın ki, kalbinde fesat bulunan kimse bir ümide kapılmasın. Konuşurken ciddiyet ve ağırbaşlılıkla söz söyleyin.”

Müfessir Vehbi Efendi bu âyeti tefsir ederken, şöyle izah getirmektedir:

“Söylediğiniz söz fitneye sebep olmasın. Yani cazibeli ve ecânibi şüpheye düşürecek bir halde edalı ve naz ü istiğna ile söylemeyin.” 

Elmalılı’nın ifadesiyle “Yayılarak, kırıtarak, sınık, yılışık” olduğunda “kalbi çürük, kötülüğe meyilli kimseler” bir ümide kapılırlar. Bundan dolayı da günaha girilmiş olur.

Vehbe Zühaylî bunu normal konuşmalardan ziyade dinî muhtevada da olsa aynı gerekçe ile mahzurlu görür:

“Kadının, Kur’ân şeklinde de olsa, coşkulu ve nağmeli olarak okumakta iken seslerini işitmek haramdır. Çünkü bunda fitneye sebep olma korkusu vardır.”4

İbni Âbidîn ise meseleye şu şekilde bir açıklık getirir:

“Tercih edilen görüşe göre kadının sesi avret değildir. Yalnız zekâsı kıt olanlar zannetmesinler ki, ‘biz kadının sesi avrettir demekle konuşmasını kasdetmiyoruz. İhtiyaç halinde ve benzeri durumlarda kadının yabancı erkeklerle konuşmasına cevaz veriyoruz. Yalnız kadınların yüksek sesle konuşmalarını, seslerini uzatmalarını, yumuşatmalarını ve nağmeli bir şekilde okumalarını caiz görmüyoruz. Çünkü bunlarda erkekleri kendilerine meylettirmek ve şehvetlerini tahrik etmek vardır. Kadının ezan okuması da bundan dolayı caiz olmamıştır.”5

Bizim de katıldığımız hükmü Faruk Beşer Hoca veciz bir şekilde şöyle dile getirir:

“Kadın her şeyiyle olduğu gibi sesiyle de çekici, büyüleyici ve tahrik edicidir ve aslında bu onun çirkin olduğunu değil, güzel olduğunu gösterir. Birer nimet demek olan çekici yönlerini, bu arada sesini fitneye sebep olmak ve tahrik etmek için kullanırsa, yani konuşmasını kırıla döküle ve kadınsı biçimde yaparsa, ya da nağmeli sözlerle normal konuşurken zaten tahrik edici olan sesini daha da etkileyici hale getirirse, sesi avret olduğundan değil de, fitneye sebep olacağından haram olur. Vakarlı ve karşısındakine ümit kestirici edayla konuşursa haram olmaz."6

Son olarak zamanımızın müfessirlerinden Muhammed Ali es-Sabûnî’nin yorumuna yer verelim:

“Açıkça görüldüğü gibi, eğer fitneden emin ise kadının sesi haram olmaz. Ancak, erkeklerin, kadınları fitne ve fesada götüren hallerden uzak tutmaları gerekir.”7

Sorudaki unsurlara gelince, şiir ve ilahide ses incelip kalınlaştığı, nağmeli olduğu ve câzip bir mahiyete büründüğü için, yabancı erkeklerin duyacağı şekilde söylemek beraberinde mahzurları taşımaktadır.

Hanımların sesli olarak zikretmeleri de şayet yabancı erkekler duyacaksa, yine aynı kategoriye girmekte ve birtakım yanlış duyguların uyanmasına sebebiyet vereceğinden, ezanda olduğu gibi müsaade edilmemektedir. Ancak kendi aralarında sesli olarak Kur’ân okumalarında ilâhi söylemelerinde ve zikretmelerinde haliyle mahzur olmaz.

Dipnotlar:

1 Tefsîrü Âyâti’l-Ahkâm, 2: 167.
2 Tirmizî, Zekât: 12.
3 Hayâtü’s-Sahâbe, 3: 349.
4 İslâm Fıkhı Ansiklopedisi, 1: 467.
5 Reddü’l-Muhtar, 1: 272.
6 Hanımlara özel ilmihal, 314.
7 Tefsîrü Âyâti’l-Ahkâm, 2: 167.

(bk. Mehmed Paksu, Aileye Özel Fetvalar)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorumlar

dilaraelieyioglu

Günümüzdeki böyle güncel meseleler zihnimizi bulandırıyordu. Açıklamalarınızı tatmin edici buldum.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
battal_gazi

Allah'a şükürler olsun ki İslam'da pek çok kolaylık vardır. Dediğinizin aksine ayrıntılı açıklanması işimizi kolaylaştırmakta ve anlamamıza yardımcı olmaktadır. Yoksa Allah-ü Teala bizlere her konuda "ya helal ya haram" diye kesinkes davransaydı, halimiz nasıl olurdu bilinmez. Tabii bunlar belirsizlik manasında değil, kolaylık ve çeşitli yollar manasındadır. Güzel ülkemiz de her çeşit rengiyle yolların çeşitliliğine güzel bir örnektir.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Fecrrr

Yani son zamanlarda kadınların sesinin haram olduğuna dair nass yoktur diye İslam ile bağdaşmayan ve her samimi Müslümanı rahatsız eden, tüm İslam dünyasında ortaya çıkan sözde yeniliklerle karşı karşıyayız. İnsanların yanlış yapması ile yanlışının doğru olduğunu iddia etmesi çok farklı. Son zamanlarda nağme yaparak tv tv gezip Kur'an okuyan hanımları sık görür olduk. Bence Kur'an'ı böyle şeylere alet etmemeliler. Açıklamalarınız çok doyurucu olmuş. Teşekürler...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
lanetli

kesin net bir cevap verilebilecekken bazen cidden cok uzun cevaplar veriliyor, yazının sonuna bir bakıyorum yani böyle davranılmamalıdır diyor, kesin hükmü olan konularda kısaca cevap verirseniz hem daha cok zaman kazanılmış olur hem de benim aciz kafam daha az karışmış olur. ALLAH kainattaki zerreler adedince dinine hizmet edenleri hem bu dünyada hem öbür dünyada nimetlendirsin .

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Anonim

zaten hocalarımız İSLAMı zorlaştırmıyorlar bizim iyiliğimiz için yazıyorlar zorlaştırmak için değil dikkatle bakarsan direk avrettir dememişler yani şöyle konuşulursa haram olur demişler demek ki ihtilaf var bu konuda.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Anonim

lütfen eleştirirken biraz vicdanlı olalım.bize doğruları anlatmak için bu kadar ayrıntılı anlatılıyor.merak etmiyorsanız bırakın merak edenler faydalansınlar bırakın dinimizi hakkıyla öğrenerek yaşayalım.Allah razı olsun emeği geçenlere.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ebabekir

açıklama yapılması kötü mü kardeşim Allah Razı olsun güzelce açıklamış işte hadislerle örnek vermese anlaşılır mı yoksa siz devam edin efendim biz okuyoruz. Allah Razı olsun

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Denizderya859

Allah (c.c) hepimizden razı olsun.Amin.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
derda kenan

çok teşekkür ediyorum iki defa bu soruyu sormuştum zaten biliyordum ama bu kadar ayrıntılı değil

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
burak0118

O zaman kadın şarkıcıların şarkılarını dinlemek de haram oluyor.Bu konu hakkında tam biligim yoktu.Allah razı olsun...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Vbdestabe

Akılda soru bırakmayacak derecede tafsilatlı bir cevap olmuş

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Anonim

erkeklerin bu gibi sorularini hayretle okuyorum dogrusu, gerek ses tonu ile olsun, gerek baska türlü sekilde tahrik etmek isteyenin ahlaki ile alakalidir durum, bu kadin ve erkek icinde gecerlidir

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Anonim

1 ton yazi yazmissiniz. sizden sadece evet caizdir. yada hayir caiz degildir kelimesi istirham ettik. islamı bu kadar zorlastirmayin arkadasim.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
gülbeyaz

ÇOK GÜZEL AÇIKLAMIŞSINIZ ALLAH RAZI OLSUN zaten burdan almak isteyen istediği cevabı alıyor ama insanalr okadar iyi kılıf uyduruyorlarki bazen şaşırıp kalıyorsun ama tek bir var oda ALLAH

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
uurvsuurvs35

Allah(cc) razı olsun

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Vuslat1983

Ne demek İslamı zorlaştırmayın!.
Ne güzel örnekler vererek açıklamışlar.
Rabbim razı olsun.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
res_ha372

Allah CC razı olsun. Bizde çevremizle paylaşacağız bu bilgileri inşallah.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun
UYGULAMALAR