İkindi namazının farzından sonra, vacip namaz kılınabilir mi?

İkindi namazının sünnetine durduktan hemen sonra cemaat farz namaza başladı. Ben de sünneti bırakıp imama uydum. Başlanmış bir sünneti bıraktığım için bunun kaza edilmesi vacip olarak biliyoruz. İkindi namazının farzını kıldıktan sonra bunu kılmanın bir sakıncası var mı?

Değerli kardeşimiz,

Bu meselede Hanefî ve Şafiî mezhepleri farklı değerlendirmelerde bulunmuştur.

Hanefî mezhebine göre, bir kimse sünnet veya nafile namaz kılarken cemaatle farz namaza başlanırsa, kıldığı bu namazı iki rekata tamamlayıp selam verir ve ardından cemaate katılır. Eğer üçüncü rekata kalkmışsa dördüncü rekatı da tamamladıktan sonra cemaate iştirak eder. (Bilmen, İlmihal, Müdrik Hakkındaki Meseleler, md. 302)

Ancak namazını yarıda bırakıp imama uyarsa, başlanmış bir nafileyi bozduğu için onu sonradan kaza etmesi vacip olur.

Bununla birlikte bu vaciplik aslî değil, başlanmış ibadeti tamamlama yükümlülüğünden doğan feri bir vacipliktir. Bu nedenle ikindi namazının farzından sonra, nafile namaz kılmanın mekruh olduğu vakitte bu kaza yerine getirilmez. Hanefî kaynaklarında açıkça belirtildiği üzere, ikindi sünnetini bozarak farza katılan kimse, bozduğu sünneti ikindiden sonra değil, kerahet vakti çıktıktan sonra kaza eder. Aynı hüküm sabah namazının sünneti için de geçerlidir. (Semenkâni, Hizânetü'l-Müftîn, s. 570; el-Fetâvâ'l-Hindiyye, 1/53)

Ayrıca başlanmış nafilenin kazasının vacip olduğu hükmü Hanefî mezhebinin temel kaynaklarından el-Mergînânî'nin el-Hidâye, İbn Âbidîn'in Reddü'l-Muhtâr ve benzeri eserlerinde de yer almaktadır.

Şâfiî mezhebinde ise başlanmış bir nafileyi tamamlamak vacip değildir; kişi meşru bir sebeple nafileyi bozabilir.

Ayrıca Şâfiîlere göre ikindi namazından sonraki yasak, sebepsiz olarak kılınan mutlak nafileler hakkındadır. Buna karşılık belli bir sebebe bağlı namazlar (ذوات الأسباب), yasak vakitlerde de kılınabilir. Bu sebeple kaçırılan veya yarım bırakılan sünnetlerin kazası da bu kapsamda değerlendirilmiştir. (Nevevi, el-Mecmu, 4/170 vd.; Hatib eş-Şirbini, Muğni'l-Muhtac, 1/280 vd.)

Sonuç olarak Hanefî mezhebine göre ikindi sünnetini bozarak farza katılan kimse, bozduğu sünneti ikindi namazından hemen sonra kılamaz; kerahet vakti çıktıktan sonra kaza eder. Şâfiî mezhebine göre ise bu namaz, sebebe bağlı bir namaz sayıldığından ikindi namazından sonra da kaza edilebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet