Düzenli Kuran okumanın hafızaya etkisi var mı?

Kan değerlerimin yüksek olmasına rağmen günlük hayatta çok sık bir şeyleri unutuyorum. Çok basit şeyleri bile aklımda tutamıyorum. Kuran da bununla ilgili çare var mı ya da hadislerde. Düzenli Kuran okumak, unutkanlığı azaltır mı?

Değerli kardeşimiz,

Düzenli Kur’an okumanın hafızaya etkisi var mı?

Düzenli Kuran okumanın manevî, zihnî ve ahlâkî etkileri olduğuna dair hem ayetler hem hadisler hem de İslam alimlerinin tecrübeleri vardır. Kuran, sadece okunmasıyla sevap kazanılan bir ibadet değil; aynı zamanda insanın kalbini, dikkatini ve hayat düzenini terbiye eden bir rehberdir.

“Kan değerlerim yüksek olmasına rağmen günlük hayatta çok sık unutuyorum. Çok basit şeyleri bile aklımda tutamıyorum.” diyorsun.

Bu tür unutkanlıklar, zihinsel yorgunluk, dikkat dağınıklığı, uyku düzensizliği, sürekli uyarana maruz kalma (ekran, stres vb.) gibi fizikî sebeplerle olabileceği gibi, manevî sebeplerle de artabilir. İslam bu iki alanı birlikte ele alır.

Kuran’da hafıza ve unutkanlıkla ilgili işaretler

1. Kur’an’ın şifa oluşu

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاءٌ وَرَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِينَ

Biz Kur’an’dan, müminler için şifa ve rahmet olan şeyler indiriyoruz. (İsrâ, 82)

“Şifa” sadece bedensel hastalıklar için değil; kalp, zihin, vesvese, dağınıklık ve unutkanlık için de anlaşılmıştır.

2. Unutmanın manevî sebebi olarak gaflet

وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ

Allah’ı unutanlar gibi olmayın ki Allah da onlara kendilerini unutturmasın. (Haşr, 19)

Demek ki, Allah’ı anmak arttıkça zihin toparlanır, gaflet arttıkça unutkanlık çoğalır.

Hadislerde unutkanlık ve çareleri

1. Kur’an’ı terk etmenin sonucu

تَعَاهَدُوا الْقُرْآنَ، فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنَ الإِبِلِ فِي عُقُلِهَا

Kuran’ı sürekli okuyup muhafaza edin. Muhammed’in canı elinde olan Allah’a yemin ederim ki Kur’an, bağlı develerden daha çabuk kaçar (unutulur). (Buhârî, Fezailü’l-Kur’ân 23; Müslim, Müsâfirîn 226)

Bu hadis unutkanlığın çözümünün süreklilik olduğunu gösterir.

2. Günah–unutkanlık ilişkisi

İmam Şafiî’nin unutkanlıkla ilgili meşhur sözü şöyledir:

شَكَوْتُ إِلَى وَكِيعٍ سُوءَ حِفْظِي

فَأَرْشَدَنِي إِلَى تَرْكِ الْمَعَاصِي

وَأَخْبَرَنِي بِأَنَّ الْعِلْمَ نُورٌ

وَنُورُ اللَّهِ لَا يُؤْتَى لِعَاصِي

Hafızamın zayıflığından Vekî‘ye şikâyet ettim,

Bana günahları terk etmeyi öğütledi.

Dedi ki: İlim bir nurdur,

Allah’ın nuru günahkâra verilmez.

Tedavi, sadece okumak değil; hem okumak hem de unutkanlığın sebeplerini kurutmaktır. Yani, harama bakmamak, dikkati dağıtan alışkanlıklardan uzak durmak, beden–ruh dengesini bozmamaktır.

Kuran okumak burada zihni toparlayan, kalbi sakinleştiren, dikkati tek noktada toplayan bir rol oynar.

Peki düzenli Kuran okumak unutkanlığı azaltır mı?

Evet, ama tek başına “sihirli çözüm” gibi değil, dikkat süresini uzatabilir, ezber kabiliyetini canlı tutar, zihni dağınıklıktan kurtarabilir, kalbi sakinleştirir ve zihin daha iyi çalışabilir.

Ancak en faydalı hâli az ama sürekli anlamaya çalışarak, günahla mücadeleyle birlikte olduğunda görülür.

Örneğin, günde 5–10 dakika bile olsa Kuran (tercihen aynı vakitte) okumadan önce: “Allahümme zidnî ilmen ve fehmen.” diye dua etmek, harama bakma konusunda bilinçli kaçınma, uyku ve ekran dengesine dikkat etmek gibi maddi ve manevi tedbirlerle birlikte olduğunda unutkanlıkta azalma çok kişi tarafından tecrübe edilmiştir.

Unutmamak gerekir ki, İslam Dini, sebebi de şifayı da tedbiri de birlikte öğretir.

Kuran okumak, hem ibadet hem de unutkanlığa karşı en güçlü manevî desteklerden biridir, ama hayat tarzıyla birlikte etkisini gösterir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet