Ben istemeden canımı alma demek günah mı?

"Hz. İbrahim'in Allah'tan 'ben istemeden canımı alma' sözünü aldığı, fakat aciz bir yaşlıyı görünce ölümü seçtiği kıssa kaynaklarda var mı? Bunu bir kitapta okudum lakin internette bulamadım doğruluğu nedir acaba?

Değerli kardeşimiz,

Allah dostlarının uzun ömür istemesi genellikle şu üç sebeple açıklanır:

1. Daha Çok Salih Amel İşlemek İçin

Demek ki mesele dünyaya tutkunluk değil, ibadet sermayesini artırma arzusudur.

2. Hesabın Ağırlığından Duyulan Saygı (Haşyet)

Salih kullar günahlarının bağışlanacağına ümitlidir. Ama hesabın ciddiyetinden ürkerler.

Bu korku Allah’a güvensizlik değil, Allah’ın adaletini ciddiye almaktır

Tasavvufta bu hâl şöyle özetlenir:

“Ârif, affa güvenir; fakat hesaba hafife bakmaz.”

3. Ümmet ve İnsanlar İçin Sorumluluk Bilinci

Peygamberler ve veliler kendileri için değil insanlar için yaşamak isterler.

Hz. Musa’nın, Hz. Peygamber’in ve birçok velinin dualarında bu açıkça görülür:

“Rabbim, beni hayatta tuttuğun sürece kullarına faydalı kıl.”

Demek ki, bu niyetlerle uzun ömür istemenin sakıncası olmadığı gibi niyete göre sevabı da vardır.

Müslüman, ölümün hakikatinden korkmaz, ama hesapsızlıktan korkar. Bedeni ayrılıktan ürkebilir ama kalbi teslimiyet içindedir. Bu iman eksikliği değil; yüksek sorumluluk bilincidir.

Allah dostları şu dengeyle yaşar:

Havf (korku): Amellerin kabul edilmemesi endişesi. Recâ (ümit): Allah’ın rahmetine güven.

Uzun ömür istemeleri reca yönünü, ölüm karşısındaki ciddiyetleri ise havf tarafını gösterir.

Bu hal, sorumluluk bilinci, hesabın ciddiyeti, daha çok hayır yapma arzusu ile açıklanır.

“Ârif ölümü inkâr etmez; acele de etmez.”

Bu bilgiden sonra soruda geçen olaya gelince:

Kuran-ı Kerim’de ve sahih hadislerde Hz. İbrâhim’in nerede ve nasıl vefat ettiği bildirilmemektedir.

Ancak diğer İslâmî kaynaklara göre iki farklı rivayet vardır:

1. Ölüm meleği çok yaşlı bir kişi suretinde geldiğinde İbrâhim ona ikramda bulunur, fakat onun yemek yiyecek hali yoktur. Bunun üzerine İbrâhim ona yaşını sorar; kendisinden iki yaş büyük olduğunu öğrenince onun haline düşmemek için şimdiden ruhunun alınmasını ister, ölüm meleği de bu isteği yerine getirir. Vefat ettiğinde 200 veya 175 yaşında olan İbrâhim’in naaşı Hebron’da Sâre’nin yanına defnedilir (Taberî, Târîḫ 1/312; Salebi, Araisülü’l-mecâlis, s. 98-99)

2. Hz. İbn Abbas’ın şöyle dediği İkrime’den rivayet edilmektedir:

Hz. İbrahim çok hayırhah bir zattı. İbadet edilen bir evi vardı. Evinden çıktığı zaman kapısını kilitlerdi bir gün kilitleyip dışarı çıkmış. Sonra geri dönmüştü. Bir de ne görsün, evde bir adam var. Hz. İbrahim:

Benim evimde ne arıyorsun?

Beni bu eve sokan, evin sahibidir.

Eee, evin sahibi benim, bu nasıl olur?

Hayır, beni bu eve sokan senin ve benim Rabbimdir.

Tamam, anlaşıldı. Peki sen hangi meleksin?

Ben ölüm meleğiyim.

Müminlerin canlarını aldığın vakitteki göründüğün surette bana görünebilir misin? Diye sordu.

Ölüm meleği; “Evet, Ama bana arkanı dön. O da döndü. Bir süre sonra baktı ki, karşısında bir genç. Hz. İbrahim Onu yüzünün güzelliğinden, elbisesinin alımlılığından ve mis kokusundan tanıdı ve şöyle dedi: “Ey ölüm meleği şayet bir mümin ölüm esnasında seni bu halinle görüyorsa, bu ona yeter.” Sonra Hz. İbrahim devam etti sözlerine; “Ey ölüm meleği, günahkar (facir) bir kimsenin canını aldığın o anı bana gösterebilir misin?

Ölüm meleği, “Buna dayanamazsın” dedi.

Hz. İbrahim “Dayanırım, sen bunu bana göster “dedi.

Ölüm meleği: Yüzünü çevir deyince, Hz. İbrahim döndü. Bir süre sonra, Hz. İbrahim, karşısında simsiyah ve pejmürde saçlı bir adam gördü. Özerinden ağır bir koku yayılıyordu. Giysileri kapkara, ağzından ateş ve duman fışkırıyordu. Hz. İbrahim bu manzara karşısında dehşete düşüp kendinden geçti. Ölüm meleği, eski haline dönünce Hz. İbrahim ona şöyle dedi:

“Ey ölüm meleği, günahkar bir kimse ölüm anında seni bu hal ve yüzünle görüyorsa, doğrusu bu ona yeter.” (Zebidi, İthafü’s-saade, 10/265; Haris el Muhasibi, Riaye, 142)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet