Ayetü’l-kürsiyi okuyan, ölünce cennete giremez mi?

Bir hadiste, "Kim her farz namazın arkasından Âyetü'l-Kürsî'yi okursa, onun cennete girmesine ölümden başka hiçbir şey engel olmaz." deniyor. Bu durumda sanki ölüm cennete girmeye engel olur gibi bir mana çıkmaz mı? Onun cennete girmesine ölümden başka hiçbir şey engel olmaz ise, demek ki ölüm engel oluyor.
Hadiste mi yoksa mealinde mi bir hata var?

Değerli kardeşimiz,

Âyetü’l-Kürsî ile ilgili bu mübarek hadis-i şerifi okuyan birçok kişinin zihnine ilk anda tam da sizin belirttiğiniz bu harika soru takılmaktadır.

"Ölümden başka hiçbir şey engel olmaz" ifadesinde kesinlikle bir mana bozukluğu veya mantık mantıksızlığı yoktur; aksine burada Arap edebiyatının ve belagatinin en zarif, en güçlü anlatım sanatlarından biri (istisna sanatı) kullanılmıştır.

Bu cümlenin derinliğini ve ne anlama geldiğini şöyle açıklayabiliriz:

Ölüm cennete girmenin şartıdır, engeli değil

Dünya hayatı devam ederken bir insanın beden gözüyle veya ruhuyla fiziken cennete girmesi mümkün değildir. Cennete girmenin ön şartı bu dünya imtihanının bitmesi, yani ölmektir.

Hadisteki mantık şudur:

Bir kişinin cennete girmesinin önünde normalde ne gibi engeller olur? Günahlar, kul hakları, imansız gitme korkusu vb.

Hadis-i şerif diyor ki: "Bu ameli (her farz namazdan sonra Âyetü'l-Kürsî okumayı) devamlı yapan kişinin cennetle arasındaki tek engel, henüz hayatta oluşudur. Ölüm vuku bulduğu an, o engel de ortadan kalkar ve kişi cennete girer."

Yani burada ölüm "cennete girmeyi engelleyen bir kötülük" anlamında değil; "cennete kavuşmak için aşılması gereken son sınır/perde" anlamında kullanılmıştır.

Arapça gramer ve belagat ilminde buna "İstisna-i Munkatı'" (kesintili istisna) denir.

Türkçemizde de buna benzer kalıplar kullanırız. Örneğin: “O kadar zengin ve cömert ki, sana yardım etmesine tek engel senin ondan henüz bir şey istememiş olmandır."

Burada "istememek" adamın cimri olduğunu veya yardım etmeyeceğini göstermez; aksine "istediğin an yardım hazır" demektir.

Aynen bunun gibi, hadisteki ifade de şuna denk gelir: "Cennetin kapısı ona sonuna kadar açılmıştır; geriye sadece ruhunun bedeninden ayrılması (ölüm) kalmıştır.”

Hadisi şerh eden alimler, bu cümleyi şu iki güzel benzetmeyle özetlemişlerdir:

1. Cennetin eşiğindedir. Bu hadis-i şerif, o kulun durumunu cennetin kapısında bekleyen bir insana benzetir. Adam kapıdadır, içeri girmek üzeredir; sadece ecelinin gelip dünya perdesinin kapanmasını beklemektedir.

2. Ölür ölmez cennettedir. Yani "Eğer ölürse, doğrudan cennete gider" demektir. Ölüm bir engel değil, cennet nimetine açılan kapının anahtarı hükmündedir.

Bu bilgiden sonra hadis-i şerifin Arapça metni, Türkçe okunuşu, anlamını verip kısa açıklamasını yapmaya çalışalım:

مَنْ قَرَأَ آيَةَ الْكُرْسِيِّ دُبُرَ كُلِّ صَلَاةٍ مَكْتُوبَةٍ لَمْ يَمْنَعْهُ مِنْ دُخُولِ الْجَنَّةِ إِلَّا أَنْ يَمُوتَ

"Men kara'e Âyetel-Kürsiyyi dubura kulli salâtin mektûbetin lem yemna'hu min duhûlil-cenneti illâ en yemût."

“Kim her farz namazın arkasından Âyetü'l-Kürsî'yi okursa, onun cennete girmesine ölümden başka hiçbir şey engel olmaz." (Nesai, es-Sünenü’l-Kübrâ, no: 9848)

Hafız Heysemi senedinin sağlam olduğunu belirtmiştir. (bk. Mecmauz-Zevaid, h. no: 16922)

Bu ifade bir teşvik ve müjdedir. Yani kişi beş vakit farz namazın ardından Âyetü'l-Kürsî'yi okumayı devamlı bir alışkanlık (vird) haline getirirse; vefat ettiği an doğrudan cennet nimetlerine ve rızasına kavuşur. Aradaki tek engel, dünya hayatının henüz sona ermemiş olmasıdır (ölüm gerçekleştiği an cennet kapıları açılır).

Günün 5 vaktinde koruma ve bereket

Âyetü'l-Kürsî, Kur'an-ı Kerim'in en büyük ve en faziletli ayetidir. (Bakara, 255. ayet) Farz namazların hemen ardından okunması, kulun gün boyunca ilahi koruma ve muhafaza altında kalmasına vesile olur.

Sünnete uygun olan; farz namazın selamından sonra kılınan sünnetler de tamamlanıp tesbihat kısmına geçildiğinde (veya farzın hemen ardından) Âyetü'l-Kürsî'yi okuyup ardından tesbihlere (33 Subhanallah, 33 Elhamdulillah, 33 Allahuekber) devam etmektir.

Âyetü'l-kürsiyi samimi olarak okuyan ve kıldığı namazı Allah için mükemmel kılan bir kimsenin, hayat boyu takip ettiği çizgi cennet yolundan başka ne olabilir ki!..

İlave bilgi için tıklayınız:

İbadetlere vadedilen netice ve sevaplara kavuşmanın şartları nelerdir?

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet