Ariflerin satrancı nedir, nasıl oynanır, herkes oynayabilir mi?

Ariflerin satrancını oynamanın dinen sakıncası var mı? Nasıl oynandığına dair bilgi verme şansınız mevcut mu? Ariflerin satrancında amaç nedir?

Değerli kardeşimiz,

Ariflerin Satrancı, gelenekte Muhyiddin İbnü’l-Arabî’ye nispet edilen, klasik satrançtan farklı olarak tasavvufî ve sembolik anlamlar taşıyan bir oyundur. Temel amacı rakibi yenmek değil; insanın nefsini tanımasını, kötü huylarını fark etmesini, güzel ahlâk kazanmasını ve manevî olgunluğa yönelmesini sağlamaktır.

Nasıl oynanır?

Geleneksel anlatımda oyun, 101 basamaklı sembolik bir yolculuk şeklinde tasvir edilir.

- Oyuncu başlangıç noktasından hareket eder ve zarla ilerler.

- Merhamet, edep, ilim ve güzel ahlâk gibi olumlu hâller kişiyi ileri taşırken; kibir, haset, riya ve cehalet gibi olumsuz hâller gerilemesine neden olur.

- Amaç, son basamak olan Visâl-i Hakk makamına ulaşmaktır. Bu makam, tasavvufta Allah’a yakınlığı ve manevî olgunluk arayışını sembolize eder.

Oyunun farklı anlatımları ve uygulamaları bulunabileceğinden, ayrıntılı kurallar kullanılan kaynağa göre değişebilir.

Herkes oynayabilir mi?

Evet. Tasavvufa ilgi duyan, ahlakî kavramları öğrenmek ve kendi davranışlarını sorgulamak isteyen herkes bu oyunu öğrenebilir. Oyunun eğitim ve tefekkür yönü, farklı yaş gruplarına ve bilgi seviyelerine uygun biçimde ele alınabilir.

Ariflerin Satrancını oynamanın dinen sakıncası var mı?

Oyunun ahlakî eğitim amacıyla oynanması ile kumar amacıyla oynanması birbirinden farklıdır. Kumar niteliği taşıyan bahisler dinen haramdır.

Bununla birlikte, bir oyunda zar kullanılması tek başına hüküm vermek için yeterli değildir; oyunun içeriği, oynanış biçimi ve dinî açıdan taşıdığı diğer unsurlar da değerlendirilmelidir.

Bir oyun haram bir unsur içermiyorsa ve insanın ahlâkî gelişimine katkı sağlıyorsa, sırf oyun olduğu için günah sayılması gerekmez.

Âriflerin Satrancı bu açıdan değerlendirildiğinde:

- Ahlâkî eğitim: Kibir, haset, riya ve cehalet gibi kötü huyları tanımaya yardımcı olabilir.

- Güzel ahlâk: Merhamet, sabır, edep ve tevazu gibi erdemleri öğrenmeye teşvik edebilir.

- Kendini muhasebe: İnsanın kendi davranışlarını sorgulamasına ve hatalarını düzeltmeye yönelmesine vesile olabilir.

Bu amaçlarla oynanması kişiye fayda sağlayabilir ve güzel niyetle yapılan eğitim faaliyeti sevaba vesile olabilir.

Ayrıca oyunun İbnü’l-Arabî’ye nispet edilmesi, günümüzde bilinen bütün kuralların doğrudan ona ait olduğunu kesin olarak göstermez.

Sonuç

Ariflerin Satrancının temel amacı, insanın nefsini tanıması, kötü huylardan uzaklaşması ve güzel ahlâk edinmesidir. Kumar amacı taşımadan, dinen sakıncalı unsurlardan kaçınarak ve ahlâkî eğitim ve tefekkür niyetiyle oynanması faydalı olabilir.

Bu yönüyle oyun, insanın kendini tanımasına ve davranışlarını geliştirmesine yardımcı olan sembolik bir eğitim aracı olarak görülebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet