Yılbaşı size neyi ifade etmektedir, İslam'daki ve kültürümüzdeki yeri nedir? Yılbaşı münasebetiyle, Noel ağaçları, hindi, Noel baba oyuncakları, parti şapkaları, satmaları caiz midir?

Yılbaşı size neyi ifade etmektedir, İslam'daki ve kültürümüzdeki yeri nedir? Yılbaşı münasebetiyle, Noel ağaçları, hindi, Noel baba oyuncakları, parti şapkaları, satmaları caiz midir?
Tarih: 10.11.2006 - 16:00 | Güncelleme:

Bu soruyu sesli dinle
Soru Detayı

Yılbaşı münasebetiyle dindar oyuncak ve aksesuarcıların, "biz satmasak başkaları satıyor" düşüncesiyle Noel baba oyuncakları, parti şapkaları, Noel ağacı satmaları caiz midir? Buradan elde edilen para helal midir?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Konuya birkaç yönden cevap vermek daha uygun olacaktır:

Cevap 1:

Bu konuyu iyi kavrayabilmek için önce şu ayet ve hadisleri göz önüne getirmek gerekir:

1. "İyilik ve takva konusunda yardımlaşın, günah ve haddi aşmada yardımlaşmayın ve Allah`tan korkup sakının..." (Mâide, 5/2)

2. "Zulüm yapanlara en ufak bir meyil göstermeyin, yoksa size ateş dokunur. Sizin Allah`tan başka velileriniz de yoktur, sonra yardım da göremezsiniz." (Hûd, 11/113)

3. "O (Allah) size Kitapta: 'Allah`ın ayetlerine küfredildiğini ve onlarla alay edildiğini işittiğinizde, onlar bir başka söze geçip dalıncaya dek onlarla oturmayın, yoksa siz de onlar gibi olursunuz.' diye indirdi. Doğrusu Allah münafıkların da, kâfirlerin de tümünü cehennemde toplayacaktır." (Nisâ, 4/140)

Konuyu başkalarına benzeme noktasından ele alan hadis-i şerifler vardır. Bunlardan biri şudur:

"Kim herhangi bir gruba benzeşirse o da onlardandır." (Ebu Davûd, Libas 4)

Özellikle bu hadis-i şerif çok önemli psiko-sosyal gerçeklere işaret eder. Şeklî benzeşmenin sonuçta itikadî benzeşmeye götüreceğini anlatır.

İbn Haldun da konuyla ilgili olarak önemli tarihi gerçeklere parmak başar. Mağlupların galipleri taklit etme psikolojisi yaşadıklarını anlatır. (İbn Haldun, Mukaddime, I/374-375)

Cevap 2:

İslâm Dini yepyeni bir nizamla ortaya çıkmış, önceki dinlerin hükümlerini bütünüyle yürürlükten kaldırmıştır. Bu dinin gecesi de gündüzü kadar aydınlıktır. Müslüman anasından metbu' olarak doğar, tabi' olarak değil. Yani o ilmiyle, irfanıyla, yüksek ahlâkiyle ve dindarlığı ile herkese örnek olur, herkes ona uymaya özenir. O ise kimselere özenmez. Çünkü dini ona yeterince malzeme sunmuş, ihtiyacını karşılamıştır. Tabii bu tabiiyet ve matbuiyet ilim ve teknikte, sanatta değildir. Çünkü ilim ve teknik Müslümanın yitik malıdır, onu nerede, kimin yanında bulursa almaya daha haklıdır. O halde tabiiyet ve matbuiyet ahlâk, din, adalet ve hakseverliktedir.

O halde diğer dinlerin kutsal saydığı günleri kutlamak, onların âdetlerine uymak, büyük günahlardandır.

Buna birkaç misal verelim:

a) Batı ülkelerinde olduğu gibi, yabancı kadın ve erkeklerin bir arada toplanıp dans etmeleri, çeşitli oyunlar tertiplemeleri İslâm'a göre büyük günahlardandır. Bir Müslümanın onlara özenerek bu gibi şeyleri helâl kabul etmemek şartıyla yaparsa büyük günah işlemiş olur.

b) Güzellik yarışmaları, bilindiği gibi daha çok gayri müslim ülkelerde yapılır. Bundan amaç, şehvetperestlere kadın vücuduyla ziyafetler çekmektedir. Aynı zamanda genç kızları bu gibi ahlâksızlıklara özendirmek suretiyle onları baştan çıkarmaya yöneliktir. Tabii Kur'ân'a ve sünnete göre, bir Müslüman kadının bu tür müsabakalara katılması, soyunup etini teşhir etmesi büyük bir günah ve ağır bir suçtur. Çünkü ahlâkı ifsad etmekte, kadının annelik vakarını düşürmekte, onu bayağı bir eşya gibi müzayedeye çıkarmaktır.

c) Noel Yortusunu Hristiyan alemiyle birlikte kutlamak da büyük günahlardan biridir. Müslümanların kaçınması gerekir. Kendi millî ve dinî günlerimizde tebrikleşmemizde ise sayısız yararlar vardır. Her şeyden önce dinî ve millî âdetlerimizi yaşatmış, çocuklarımıza güzel örnekler vermiş oluruz. (bk. Celal Yıldırım, İslam Fıkhı)

Cevap 3:

1. Noel Baba, Yılbaşı, Christmas bayramı gibi başka dinlerin alameti, sembolü olan günlere, o günü tazîm ve kutlama maksadıyla katılmak, aynı maksatla o günlerde tebrikleşmek ve hediyeleşmek, yine aynı maksatla hindi vb. almak, yemek, ziyafet çekmek, aynı maksatla bu tür kutlamalara katılmak, o günlerde bayram niyetiyle çocuklara elbise almak ve pişirdikleri yemekleri pişirmek caiz değildir.

2. Böyle zamanlarda, böyle zamanlara has hindi vb. şeyleri sırf gıdalaşmak için almak, ucuz postane hizmetinden yararlanmak için tebrikleşmek haram değilse de onlara benzeme, onların uygulamalarını yaygınlaştırma ve meşru gösterme anlamı taşıdığından tehlikeli ve mahzurludur. Müslümanların, hangi maksatla olursa olsun, o günlere mahsus bir şey yapmamaları gerekir.

3. Hindi gibi sırf o günlere mahsus şeyleri, o günlerde satmak, fasıklara "günahta yardım" anlamı taşıdığından, haram ya da tahrimen mekruhtur. Ancak alacağı para haram değildir. Haram ve günah olan o işi yapmasıdır. Bu hindilerin besmele ile kesilmiş olması halinde böyledir. Besmele ile kesilmemişse "meyte" olacaklarından satılmaları hiç bir surette caiz olmaz.

4. Yılbaşı kutlamaları için matbaa sahiplerinin davetiye, afiş, kart vb. şeyleri basmaları da aynıdır. Yani bunlar sırf yılbaşına özel olarak kullanılacaklarsa, yapılıp satılmaları aynı derecede mahzurludur: Eşantiyon eşya için de aynı şey söylenir. Ancak satıcılar bizzat yılbaşını kutlamış gibi günah almazlar. Çünkü, satılan şeylerin kötü amaçla kullanılması haramdır. Halbuki süs eşyaları satmak esasen haram olan bir iş değildir. Bu açıdan satıcıların sattığı süs eşyaları bizzat haram değildir. Bunu bir dükkanı içki imalatçısına vermeye benzetebiliriz. İmamı Azam'a göre içki satışı yapacak birisine binayı kiraya vermek haram değildir. Bu noktadan yapılan satışın kendisi haram değildir. Bunu yanlış yerde kullanacak olanların yaptıkları haramdır.

Bununla beraber, bir şeyin haram olmaması hiçbir sorumluluğunun olmadığı anlamına gelmez. Böyle bir konuda yardımcı olmak, en azından mekruhtur. Mekruh ise harama yakın derecede kişiyi sorumlu eden demektir. Bu nedenle bir mecburiyet yoksa bu işin yapılmasını tavsiye etmeyiz.

- Müslümanlar bu yılbaşını takvim başlangıcı yaparlarsa, yılbaşı gecesinde yapılan âyin veya eğlencelere iştirak ederlerse ne olur?

Yılbaşı dolayısıyla yapılan dinî âyine katılan (Hristiyanlarla beraber bu toplu ibâdeti yapan) Müslümanlar, en azından haram (büyük günah) işlemiş olurlar.

Dinî âyîne katılmadan yılbaşı dolayısıyla toplantı ve eğlence yapan Müslümanlar, bu eğlencelerde ayrıca hiçbir haram işlemeseler dahi, kökeni dinî (İslâm'dan başka ve ona göre bugün mûteber olmayan bir dîne dayalı) olan bir faâliyete katıldıkları ve başka dinden olanlara -dinle ilgili bir konuda- benzer hale geldikleri için günah işlemiş olurlar. Yukarıda kaynağını verdiğimiz, "Bir din ve kültür topluluğuna kendini benzetenler onlardan sayılır." meâlindeki hadîs bu davranışı yasaklamaktadır.

Yılbaşı, takvim, tarih, tatil, eğlence, şenlik ve bunlarla ilgili âdetler bir milletin kültürüdür. Kültür, din ve ideolojinin bedenlenmesi, ete kemiğe bürünmesidir. Bu ikisini birbirinden ayırmak mümkün değildir. Eğer birileri din ile kültürü birbirinden ayırmaya, aralarındaki bağı koparmaya kalkışırsa -zor olmakla beraber bunu yapabilirse- kültür ile beraber dîni de değiştirme yoluna girmiş olur. Bedenini parça parça kaybeden din gider (milletin hayatından çıkar) onun yerine yeni kültürün dîni veya dinsizliği gelir. Kültür ile din arasında böyle bir bağ bulunduğuna göre; kültürün değişmesi dîni yakından ilgilendirir.

İslâm'ın beş temel amacından biri dîni (Müslümanların hayatında İslâm'ı) korumaktır. İslâm'ın korunmasını olumsuz etkileyen bir davranış, bir kültür değişimi, bir kültür taklidi haramdır, bazan bununla da kalmaz dinden çıkma sonucunu doğurur.

Sevgili Peygamberimiz (asm) Medine'ye göçünce, burada öteden beri iki bayramın bulunduğunu ve bu bayramlarda kutlama yapıldığını öğrendi. Bayramlar, dînin etkilenmesi bakımından önemli kültür unsurları olduğu için bunları değiştirdi ve yerlerine Ramazan ile Kurban bayramlarını tebliğ etti. Daha pek çok hadîste, başka dinlerle ilişkisi veya sembolik değeri/fonksiyonu bulunan âdet ve uygulamaları Müslümanlara yasakladı.

İlave bilgi için tıklayınız:

Müslümanlar, yılbaşı gecesi ne yapmalı?

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yazar:
Sorularla İslamiyet
Okunma sayısı : 100.000+

Yorumlar

muratcakir44

Biz kendi yılbaşımızı onlar (hristiyanlar ve taklitleri) kadar ciddiye alıp o gecemizi gereği gibi etrafımıza anlatırsak kurtuluruz bu gafletten.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Anonim

Yazara çok teşekkür ederim, ama Türkiyede ne yazıkki hırıstiyanların yılbaşısı kutlanıyor..

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
MuslimYounG

EsseLamuAleykum

Ecelimize 1 adım daha yaklaştığımız 2011 yılı Hepimize Mübarek 0lsun

Selam ve dua ile kalın...
Kâlbinizin Sâhibi (ALLAH'A) Emanet Olun !

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
sentroll

Sizlere bu siteyi yayınlayıp güncellediğiniz için çok teşekkür ederim. Allah sizlere güç kuvvet versin. Allah razı olsun..

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
seray

40 yaşından sonra aklım başıma geldi..bugüne kadar kutladıklarımızın hesabını nasıl vereceğiz acaba..??

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
tekkilic

Hamd'olsun ilminizi arttıran RABB'ime. Yüce ALLAH (c.c) size güç azim ihsan etsin, inşa'Allah emsaliniz artsın.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ronnyme

"Christmas (Mass of Christ) 31 değil 25 Aralık'tır, biz onu değil yeni yılı kutluyoruz" diyenlere: 1-) O halde neden christmas kutlamasına ait olan noel baba, geyik, çam vs figürleri heryeri süslemekte? 2-) Noeli değil yeni yılı kutladığını sananlar yaşanmamış bir yılın nesini kutluyor ki? henüz yaşanmamış bir başarı öyküsünü mü mesela? Kutlamalar geçmişe dönük olur. Bir tarihte doğmuş olmanı kutlarsın mesela, ya da evlenmiş olmanı, veya bir beldenin fethini, kurtuluşunu vs.. bir de geçmişte bir olaya atfen ilan edilmiş bir bayramı kutlarsın, ki bu tarihte kutlanan bayram da christmas zaten. 3-) Hz. İsa'nın doğum günü belli olmadığından bu bayram Hristiyan dünyasında 25 Aralıktan 19 Ocağa kadar çeşitli tarihlerde kutlanmaktadır. Christmas'a ait semboller olmasa bile bu tarihler arasında böyle kutlamalar yine uygun düşmez. Peygamberimiz bazı özel günlerde oruç tutarken bile yahudiler de o gün tutuyor diye onlara benzememek için siz bir gün sonrasında veya öncesinde de tutun demiştir.(http://www.sorularlaislamiyet.com/qna/5753/baska-kavimlere-benzeme-teseb...) Nitekim Rasûlüllah (s.a.s): Bir kavme benzemeye çalışan, o kavimdendir" (Ahmed b. Hanbel 11, 50; Ebu Davud, Libas, 4) ve "Bizden başkasına benzemeye özenen bizden değildir" (Tirmizî, İsti'zân, 7) buyurmakla, şeklen dahi olsa, bir müslümanın kâfirlere benzemesine karşı olduğunu göstermiştir. (http://www.sorularlaislamiyet.com/article/1902/sapka.html)

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
selamlar83

Allah hepinizden razi olsun,çok güzel bir site !

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
allahakul

şimdi daha iyi anlıyorum,geçmişte yaptığım yanlışları doğruyu buldum çok şükür.yılbaşı eğlence değil düşünüp tartma günü olmalı

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Naz778

işe yılbaşı gecesi televizyon izlemeyerek başlayalım faydası oluyor çocuklarım 13 ve 9 yaşındalar çok şükür yılbaşı gecesi nedir bilmiyorlar.televizyon programların etkisi çok oluyor biz kitap okuyoruz böyle daha iyi oluyor.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
f.cole

Allah razı olsun

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
aslinur33

yorumunuzu çok beğendim çok güzel bizleri her konuda bilgilendirdiğiniz için emeği geçen herkese ayrı ayrı teşekkür ederim.

 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
akrepkral078

Arkadaşlar ne olur bu siteyi duyuralım..inanın siz burdan faydalandığınız kadar bilmeyenlerin de hakkı var lütfen mail atın mesaj atın herkes öğrensin burayı..

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
olmezali1987

hocam herzamanki gibi harikasınız.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
mirzaga

Burada Aynı zamanda Al-i İmran Suresinin 100. Ayetini de gösterebiliriz diye düşünüyorum:

"Ey iman edenler! Kendilerine kitap verilenlerden herhangi bir gruba uyarsanız, imanınızdan sonra sizi döndürüp kâfir yaparlar."(Al-i İmran -100)

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editör

Yılbaşı niyeti ile olaya bakmadan tefekkür ve muhasebe cihetinden bakılıp değerlendirilebilir.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun