Şarkı kalpte nifak mı yeşertir?

- Siteniz olarak müzik konusundaki duruşunuzu biliyorum ama internette karşıma çıkan bir hadis var:
“Müzik suyun geçtiği yerde yeşil bitki açtırması gibi kalpte nifak yapar.” Bu hadis hakkında internette okuduğum kadarıyla bu sözün bazıları Ibn Mesud’un (radiyallahu anh) bazıları ise Hz. Muhammed (aleyhivesselem)’in sözü olduğunu söylüyor.
- Hadisin güvenilirliği ile birlikte bunu açıklar mısınız?

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ifade edelim ki, bu hadis-i şerif zayıftır, ancak sahih bir yönü varsa, bunu, "İslam inancına, hükümlerine, ahlakına aykırı şarkılar ve bunlara aykırı ortamlarda icra edilen müzikler" olarak anlamak gerekir.

Soruda geçen hadis-i şerif şöyledir:

إِنَّ الْغِنَاءَ يُنْبِتُ النِّفَاقَ فِي الْقَلْبِ كَمَا يُنْبِتُ الْمَاءُ الزَّرْعَ، وَإِنَّ الذِّكْرَ يُنْبِتُ الْإِيمَانَ فِي الْقَلْبِ كَمَا يُنْبِتُ الْمَاءُ الزَّرْعَ

“Şüphesiz şarkı (gınâ), suyun ekini yeşerttiği gibi kalpte nifakı yeşertir. Şüphesiz zikir de suyun ekini yeşerttiği gibi kalpte imanı yeşertir.” (bk. Münâvî, Feyzü’l-Kadîr, 4/543)

Bazı muhaddisler bunun Sahabî veya tabiin sözü olma ihtimalini de zikrederler. Bu anlamdaki rivayetlerin hepsinin zayıf olduğu bildirilmiştir.

Özetle, sahih hadis değildir, inanç ve haram–helal belirlemede delil olmaz. Ama manası bütünüyle reddedilmiş de değildir.

Zayıfsa Neden Kitaplarda Bu Kadar Yer Alıyor?

Çünkü bu söz amellere teşvik ve günahtan sakındırma, ahlak ve kalp terbiyesi alanında kullanılabilir. Kuran ve sahih sünnete aykırı bir anlam taşımamaktadır.

Bu tür rivayetler: “Kesin hüküm” değil, irşad ve uyarı dili olarak aktarılır.

İşte alimlerin bunu aktarması da bu yüzdendir; fıkhî hüküm kurmak için değil, kalbin yönelişlerini anlatmak için.

“Şarkı kalpte nifak yeşertir” İfadesi Nasıl Anlaşılmalı?

Bu söz “Şarkı dinleyen herkes münafıktır.” veya “Her müzik nifaktır.” anlamına kesinlikle gelmez.

Buradaki nifak, akaiddeki “küfür nifakı” değildir. Bu amelî nifak / kalbî zaaf anlamındadır. Yani kalbin gaflete alışması, zikre karşı isteksizleşmesi, dünyevi hazlara yönelip uhrevi hassasiyetin zayıflaması demektir.

Neden “şarkı” Deniyor?

Buradaki “gınâ”, şehveti, gafleti, nefsi tahrik eden, kalbi Allah’tan uzaklaştıran eğlence türünü ifade eder. Yani her ses değil, her müzik değil, her ezgi değil, kalbi hangi yöne çektiği esas alınır.

“Zikir imanı yeşertir” Kısmı Sahih mi?

Evet, bu kısım mana itibarıyla kesinlikle sahihtir. Çünkü Kuran’da açıkça, “... Kalpler ancak Allah’ı zikretmekle mutmain olur.” (Rad, 13/28) diye haber verilir.

Sahih hadislerde de “Zikir meclislerini melekler kuşatır…” denilir. (Müslim, Zikir, 39)

Dolayısıyla bu bölüm zayıf bir rivayetle gelmiş olsa bile, Kuran ve sahih sünnetle sabittir.

Özetle:

Kalbi sürekli gaflete sürükleyen şeyler imanı zayıflatır; kalbi Allah’a yönelten şeyler imanı güçlendirir. Bu sözün asıl vermek istediği mesaj tam olarak budur.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet