Psikolojik rahatsızlıkların maneviyat eksikliğiyle nasıl bir bağlantısı var?

Uzun bir süredir panik atağım var. Aniden göğsüm sıkışıyor dünyaya sığamıyor gibi hissediyorum. Psikiyatri psikolog desteği de aldım ama geçmiyor. Bazıları bunun namaz kılmamaktan ya da manevi eksiklikten kaynaklandığını söylüyor. Gerçekten biraz daha ibadetlerime yönelirsem kurtulabilir miyim? Psikolojik hastalıkların kaynağı maneviyat eksikliği midir?

Değerli kardeşimiz,

Psikolojik rahatsızlıkların temel kaynağı her zaman “maneviyat eksikliği” değildir. Bunun fizyolojik ve biyolojik nedenleri de vardır. Ancak maneviyatın destekleyici ve güçlendirici bir etkisi çoktur.

1. Maneviyat, Psikolojik Destekle Birlikte

Maneviyat; inanç, dua, ibadet ve anlam duygusu yoluyla kişiye umut, dayanıklılık ve zor duygularla baş etme gücü sağlar. Müminler için bu, ruhsal olarak destekleyici ve koruyucu bir faktördür. Özellikle belirsizlik, kayıp, çaresizlik gibi durumlarda maneviyat kişinin yalnızlık hissini azaltır ve yaşadıklarına anlam vermesine yardımcı olur.

Bununla birlikte, her ruhsal sorun yalnızca maneviyatla çözülebilecek bir durum değildir. Kaygı bozuklukları, depresyon, travma gibi sorunlar; biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutları olan durumlardır.

Bu nedenle maneviyat, psikolojik destek ve gerekirse tıbbi yaklaşımlarla birlikte ele alındığında daha sağlıklı ve kalıcı sonuçlar verir

2. Panik Atağın Psikolojik Nedenleri ve Maneviyatın Rolü

Panik atak; beynin tehlike alarm sisteminin özellikle kaygıyla ilgili kısımlarının gereğinden fazla çalışmasıyla, stresle, bastırılmış duygularla, kontrol kaygısı ile bazen de biyolojik yatkınlıkla ortaya çıkar. Bu durum, bazen ani gelişebilir, bazen de geçmiş çocukluk yaralarının yeniden kanaması ile ortaya çıkar.

Yani bu durum, her zaman için “zayıflık”, “iman eksikliği” ya da “yanlış bir şey yapıyor olmak” değildir. Namaz kılan, çok dindar insanlar da panik atak yaşayabiliyor. Bu çok önemli bir gerçek.

Kişi bu durumda elbette, sağlık uzmanlarından gerekli tıbbı yardımı almalıdır. Ancak kadere, hayrı ve şerri Allah’ın yarattığına inanan kişi, bu konuda Allah’a teslim olursa, rahatsızlığını daha kolay atlatabilir.

3. “Maneviyat eksikliği” Denmesi Neden Yaygın?

Bazı insanlar şunu fark ediyor: Dua etmek, Yaratana el açıp yalvarmak ve ibadet etmek, her şeye gücü yeten bir Kadir-i mutlak’a sığınmak insanı gerçekten sakinleştiriyor. Yalnız olmadığını hissetmek, rahmeti her şeye kafi gelen birisine umut veriyor, hayata anlam katıyor ve en önemlisi dayanma gücü veriyor.

Bundan da anlaşıldığı gibi psikolog veya psikiyatrist desteği yanında ibadet eder

Bundan dolayı panik atak vb. gibi rahatsızlığa maruz kalanların aklına şu geliyor: “Demek ki sorun tamamen bundanmış.”

Ama bu durum, nedeni açıklamak değil, destekleyici bir faktörü abartmak oluyor.

4. İbadet edersem tamamen geçer mi?

Öncelikle şunu vurgulamak gerekiyor. İbadetleri yalnız ve yalnız Allah için yapmalıyız. Çünkü ibadetler kulluk vazifemiz ve sorumluluğumuzdur. Onları gelecek bir mükâfat için değil, geçmiş nimetlere bir şükür olarak ifa etmeliyiz.

İbadetlerin kişinin ruhsal sıkıntıları üzerindeki olumlu etkisi elbette vardır. Ama bu, samimi bir niyetle Allah’ın rızası için ibadet etmenin bir sonucu olabilir. Çünkü kişi, ibadetleri sayesinde manevi bir huzur kazanacak, bu ise ruh haline etki edecektir.

Ama asla, böyle bir sonuç bekleyerek ibadet edilmemeli. Aksi halde tesirini görmezse ibadete karşı, hatta Allah’a karşı kalbine vesvese gelebilir.

5. Bazen Doğru Tedavi Zaman Alabilir

“Göğsüm sıkışıyor, dünyaya sığamıyorum gibi” demen panik atakta çok çok yaygın bir deneyim. Bu hisler, gerçektir, ama tehlikeli değil. Geçici ve çok yoğun duygulardır.

Destek alıp hâlâ geçmemesi, yanlış bir şey yaptığın anlamına gelmez. Bazen doğru tedaviyi bulmak zaman alır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet