Sigorta ürünleri satmam, İslami ticaret mi?

Benim Sigorta acentem var sigorta ürünleri satıyorum ve Gayrimenkul değerleme şirketim var bankalara değerleme hizmeti veriyorum bu iki meslekte helal mi?

Değerli kardeşimiz,

Katılım sigorta ve katılım bankası değil ise yaptığınız helal olmaz.

Ticari sigorta sözleşmelerinde; belirsizlik (garar), kumar ve faiz unsurlarının (tahvil ve faizli yatırımlar üzerinden) bulunduğu için caiz olmaz. Bu nedenle katılım dışı sigorta ürünlerinin satılması ve bu yolla gelir elde edilmesi dinen helal kabul edilmez.

Ancak mecburi olan sigortalar, katılım sigorta ve katılım bankasında yoksa, mecburiyetten dolayı ticari sigortalarda yapılması caiz olur. "Zaruretler kendi miktarlarınca takdir olunur" kuralı gereği, sadece kanunen mecbur tutulan en alt limitlerde kalınması ve isteğe bağlı ek teminatlardan kaçınılması gerekir.

Bankalara gayrimenkul değerleme hizmeti vermek

Gayrimenkul değerleme (ekspertiz), bir mülkün piyasa rayicini belirlemekten ibaret teknik ve mesleki bir faaliyettir.

Bir gayrimenkulün değerini tespit etmek tek başına mubah (serbest) bir iştir.

Ancak bu hizmetin faizli bankalara sunulması durumunda; bankanın bu ekspertiz raporunu konut kredisi veya faizli finansman işlemlerinde kullanması söz konusudur. Fıkıhta "sebeb-i haram" veya "yardımlaşma" ilkeleri çerçevesinde, doğrudan faizli bir işleme aracılık olduğundan sorumlu olursunuz.

Gayrimenkul değerleme şirketinin sadece faizli bankaların kredi işlemlerine değil; katılım bankalarına, mahkemelere (bilirkişilik), belediyelere, SPK kapsamındaki alım-satım/miras paylaşımlarına veya şahısların kendi mülk değerlemelerine hizmet verebilir. Bu nedenle, mesleği tamamen terk etmek yerine helal alana yönelmeniz sizin için pratik bir çözüm olur.

Eğer bu meslekleri icra ederken tamamen helal ve İslami hassasiyetlere uygun bir çizgide hareket etmek istiyorsanız; katılım sigortacılığı alanına yönelmek veya mevcut iş modellerinizi İslami finans standartlarına uygun hale getirmek (şeri denetim mekanizmalarıyla çalışmak) en ihtiyatlı ve huzurlu yol olacaktır.

Özetle, İslam ticaret ahlakında aslolan, kazancın şüpheli ve faizli mekanizmalardan arındırılmasıdır. Bu sebeple sigortacılıkta katılım (tekâfül) sistemine yönelmek; gayrimenkul değerleme faaliyetlerini ise faizli kredi süreçleri yerine katılım finans kurumları, adli merciler, kamu kurumları veya bireysel alım-satım danışmanlığı gibi meşru alanlara kaydırmak, hem mesleğinizi sürdürmenizi hem de kazancınızı helal dairede tutmanızı sağlayacaktır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet