Dini imanı para olmuş, iki dinli demek, kafir oldu demek mi?

Günlük hayatta uyanık üçkağıtçı insanlara onun dini imanı para olmuş tarzı şeyler söyleniyor veya oturulan bir yerde biri bir uyanıklık yaptığında bu iki dinli deniliyor bu sözleri söyleyenler o kişiyi tekfir etmek kastıyla söylememiş olsalar bile onları tekfir etmiş be bir Müslümanı haksız yere tekfir edenin akıbeti ile ilgili Hadisin muhatabı olurlar mı? Yoksa sadece günahkar mı olur?

Değerli kardeşimiz,

Burada iki şeyi ayırmak gerekir:

“Dini imanı para olmuş” veya “iki dinli” gibi sözler, günlük dilde çoğu zaman kişinin çıkarcılığını, para hırsını veya ahlaken yanlış bir davranışını ağır biçimde eleştirmek için kullanılır. Bunlar, söyleyen kişinin kastı ve toplumdaki kullanım şekli itibarıyla doğrudan “Sen kâfirsin” anlamına gelmez.

Dolayısıyla bu sözleri söyleyen kişi, kâfir olduğuna hükmetme/tekfir etme kastı taşımıyor ve söz de o anlamda kullanılmıyorsa, sırf bu ifadeyi kullandı diye “bir Müslümanı kâfir ilan etmiş” sayılması ve tekfirle ilgili hadisin doğrudan muhatabı kabul edilmesi doğru olmaz.

Bununla birlikte bu ifadeler çok ağır, kırıcı ve yanlış anlaşılmaya müsait sözlerdir. Özellikle “iki dinli” ifadesi, bağlama göre kişinin dinsiz, imansız veya münafık olduğu şeklinde anlaşılabilir. Bu nedenle Müslümanın böyle ifadelerden kaçınması daha doğru olur.

“Dini imanı para olmuş” yerine mesela “Para hırsına kapılmış”, “Çıkarını fazla düşünüyor”, “Yaptığı hiç hoş değil” gibi kişinin imanını ve dinini hedef almayan ifadeler kullanılabilir.

Hadis açısından

Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur:

"Bir adam din kardeşine, ey kâfir derse, bu söz ikisinden birine döner. Eğer böyle denilen kişi söylenildiği gibi ise söz doğrudur; yerini bulmuş olur. Aksi takdirde bu söz söyleyene geri döner." (Buhari, Edeb 73; Müslim, İman 111)

Bu hadis, bir Müslümanı gerçekten kâfir olmakla itham etmenin son derece ağır bir mesele olduğunu gösterir.

Fakat her içinde “din”, “iman” veya “küfür” kelimesi geçen argo/kinayeli ifadeyi, fıkhî anlamda tekfir olarak değerlendirmek doğru değildir.

Bununla beraber hadiste geçen ifade, Müslümana kafir diyenin gerçekten dinden çıkacağı şeklinde değil, kafir demenin günahının kedine döneceği manasındadır.

Özetle:

Bu ifadeler her ne kadar lafzen ağır olsa da, örf ve bağlamda kişinin dinden çıktığını bildirmek için değil, onun para hırsını veya yanlış davranışını eleştirmek için kullanılıyorsa tekfir hükmünde değildir. Ancak iman ve din kavramlarını bu şekilde hakaret veya kınama amacıyla kullanmak uygun değildir ve bundan sakınılmalıdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet