Nergis kokusu, delilikten, barastan ve cüzzamdan korur mu?

- Peygamber efendimiz (asm) "Nergis çiçeğini koklayınız o sizi delilikten barastan ve cüzzamdan korur." Buyurmuştur.
- Böyle bir hadis var mıdır kaynağı var mıdır?
- Eğer zayıf da olsa böyle bir rivayet varsa bunu nasıl anlamak gerekir, tıbben bir açıklaması var mı?
- Elbette Peygamberimiz demişse doğrudur, onda şüphemiz yok. Ancak bir açıklama varsa kalbimiz tatmin olsun isteriz.

Değerli kardeşimiz,

Nergis ile ilgili rivayet edilen hadis, hadis âlimlerinin değerlendirmelerine göre hükmen mevzu yani uydurma kabul edilmiştir. Buna karşılık Hz. Peygamber (asm), koku kullanma hususunda “Kokuların en güzeli misktir.” (Esna'l-Metâlib, H. No: 212) buyurmuş; ayrıca güzel koku sürünmenin peygamberlerin sünnetlerinden olduğunu ifade etmiştir. (bk. Tirmizî, Nikâh, 1)

Çiçek türlerine dair birtakım rivayetler nakledilmişse de cerh ve tadîl alimleri bu tür rivayetler hakkında genel itibarıyla mevzu hükmü vermişlerdir. Nitekim Ali el-Kari de bu hususa dikkat çekmektedir. (bk. el-Esrârü’l-Merfûa fî ahbâri’l-mevzûa, s. 350)

Nergis hakkında nakledilen bir rivayette şöyle denilmektedir:

“Günde bir defa, senede bir defa ve ömürde bir defa da olsa nergis koklayınız. Çünkü kalpte cinnetten, cüzzamdan ve baras (deri hastalığı)ndan bir çekirdek vardır; onu ancak nergis koklamak giderir.”

Ancak alimler, bu rivayetin senedinde yer alan raviler -özellikle Muhammed b. Mesleme ve Hennâd- sebebiyle hadisin zayıf, hatta senedinin mevzu olduğunu ifade etmişlerdir. (İbnü'l-Cevzî, Mevzûât, 3/61; Müstağfirî, Tıbbü’n-Nebî, s. 30; Deylemî, el-Firdevs, 2/354)

İbn Kayyım, nergisin bazı faydalarından bahseder:

Beyni ve sinirleri rahatlatıcı etkisi, burun tıkanıklığını açıcı özelliği, bazı baş ağrılarına faydası gibi. (bk. İbn Kayyim el-Cevziyye, Zadu’l-Mead, İklim Yayınları, 5/110)

Ancak bunlar tecrübe ve eski tıp bilgilerine dayanır; “cüzzamı, deliliği kesin önler” gibi kesin ve genel bir tıbbî hüküm değildir.

Özetle: Nergisin bazı faydaları olabilir; fakat bu, rivayetteki gibi kesin koruyucu bir özellik taşıdığı anlamına gelmez.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet