Aşırı fakirlerin çok çocuk yapması dinen sakıncalı değil mi?

Afganistan, Suriye, Gazze gibi yerlerde kafirlerin zulmü sebebiyle ülkede ciddi açlık yaşanmakta. Afganistan’da 2025 yılında yaklaşık 15.000 çocuk açlıktan ölmüş. Ülkede yaklaşık 15 milyon insan "güvensiz gıda beslenmesi" yaşıyormuş. Ama bu kadar fakir ve zor durumda olmalarına rağmen aşırı çocuk yapıyorlar. Bugün yoksul Afganistan'da ortalama yaş: 17,2 iken, zengin Almanya'nın yaş ortalaması 45,7. Sormak istediğim şu: Bir Müslüman, çocuğunun açlıktan ciddi ölüm tehlikesine gireceğini bilmesine rağmen çocuk yapması caiz mi? Üstelik bu ülkeler ciddi güvenlik tehdidi altında. Cahil cahil konuşmamak için sizden beni bu konuda bilgilendirmenizi istiyorum. Varsa ayet ve hadisten örnek verirseniz; başkalarına da örnek verirken kullanırım. Şimdiden Allah razı olsun.

Değerli kardeşimiz,

Esasen, bu meseleye sadece ekonomik açıdan değil, İslam'ın insan, aile, rızık ve tevekkül anlayışı açısından da bakmak gerekir.

Kur'an-ı Kerîm'de Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır:

"Geçim endişesiyle çocuklarınızı öldürmeyin. Onların da sizin de rızkınızı biz veririz." (İsra, 17/31)

Bu ayet, çocuk sahibi olmanın sırf fakirlik korkusuyla reddedilmesini doğru görmez. Çünkü insanın gelecekteki rızkını ve şartlarını kesin olarak bilmesi mümkün değildir. Fakir olan bir kimse zamanla zenginleşebileceği gibi, bugün varlıklı olan biri de yarın yoksullaşabilir. Rızık konusunda son hüküm Allah'a aittir.

Bununla birlikte İslam, insanların imkânlarını ve sorumluluklarını da göz ardı etmez. Bir anne ve babanın çocuklarına karşı beslenme, bakım, eğitim ve güvenlik gibi görevleri vardır. Bu sebeple ailelerin, mevcut şartlarını dikkate alarak çocuk sayısını planlamaları ve meşru yöntemlerle doğum aralığını düzenlemeleri caiz görülmüştür. Nitekim sahabe döneminde azil uygulamasının bilinmesi ve tamamen yasaklanmamış olması da buna delil olarak gösterilmiştir.

Ancak bir toplumun savaş, işgal, açlık veya yoksulluk yaşaması tek başına o toplumdaki bütün insanların çocuk sahibi olmasını dinen yanlış hale getirmez. Çünkü insanlar aynı ülke içinde bile farklı şartlarda yaşayabilmekte ve geleceğe dair kesin hükümler verebilmek mümkün olmamaktadır.

Öte yandan, bir kimsenin çocuğunu açlığa, bakımsızlığa veya ağır ihmale mahkûm edeceğini kesin olarak bilmesine rağmen gerekli tedbirleri almaması elbette doğru değildir. Müslüman hem Allah'a tevekkül eder hem de sebeplere sarılır. Tevekkül, tedbiri terk etmek değil; tedbir aldıktan sonra sonucu Allah'a bırakmaktır.

Sonuç olarak, İslam fakirlik korkusuyla çocuk sahibi olmayı bütünüyle reddetmeyi doğru görmez. Ancak ailelerin kendi imkânlarını, sorumluluklarını ve içinde bulundukları şartları dikkate alarak hareket etmelerini; çocuklarına karşı görevlerini yerine getirebilecekleri ölçüde planlama yapmalarını da meşru kabul eder.

Bu sebeple mesele, "Fakirler çocuk yapmamalıdır." veya "Ne olursa olsun çok çocuk yapılmalıdır." şeklinde iki uç yaklaşım yerine, tevekkül ile sorumluluk arasında dengeli bir bakış açısıyla değerlendirilmelidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet