Allah’ın bizi sevmesi ne anlama gelir?

Allah’ın bizi sevmesi diye bir konu var. Ancak bu sevgiyi anlamakta zorlanıyorum. Ne anlama gelir, nasıl anlamalıyız?
Bazı yerlerde Allah’ın sevmesi, razı olması şeklinde açıklanmış. Ama Allah’ın razı olması diye ayetler olduğu gibi, Allah’ın sevmesi diye ayetler de var. Buna göre arasında fark olması gerekir diye düşünüyorum. Teşekkür ederim.

Değerli kardeşimiz,

Allah'ın kullarını sevdiği hususu ayet ve hadislerle sabittir. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurmaktadır:

"Ey iman edenler! Sizden kim dininden dönerse, Allah öyle bir topluluk getirir ki Allah onları sever, onlar da Allah'ı severler..." (Mâide, 5/54)

Ancak "Allah'ın sevgisi" meselesi, insanların birbirini sevmesiyle aynı şekilde anlaşılmamalıdır. Çünkü Allah'ın bütün sıfatları gibi muhabbet sıfatı da O'nun zatına layık olup yaratılmışların vasıflarına benzemez.

Bu sebeple alimler, "Muhabbetullah"ı açıklarken farklı değerlendirmelerde bulunmuşlardır.

1. Allah'ın muhabbeti mahlûkatın sevgisine benzemez

Allah'ın kullarına olan sevgisi, rıza ve gazap gibi iradî sıfatlarındandır. Kitap ve sünnetle sabittir. Ancak bu sevgi, insanların birbirlerine duyduğu sevgi gibi duygusal bir ihtiyaç, etkilenme veya eksiklikten kaynaklanan bir sevgi değildir. Bir annenin evladını sevmesiyle yahut iki insan arasındaki sevgiyle kıyaslanamaz. Çünkü Allah hiçbir yönden mahlûkatına benzemez.

2. Bazı âlimlere göre Allah'ın sevgisi, ihsan ve ikram etmesidir

Bazı kelâm âlimleri, Allah'ın sevgisini mecazî anlamda yorumlamışlardır. Onlara göre insanlar için kullanılan sevgi kelimesi çoğu zaman duygusal bir meyil ve etkilenmeyi ifade eder. Allah hakkında böyle bir anlam düşünülemeyeceğinden, Kur'an ve sünnette geçen "Allah'ın sevmesi", kullarına ihsan etmesi, nimet vermesi, rahmet etmesi ve onları mükâfatlandırması şeklinde anlaşılmalıdır.

Bu görüş sahiplerine göre ilahî sevgi, muhabbetin doğurduğu neticelerden ibarettir.

3. Ehl-i sünnet âlimlerinin çoğunluğuna göre Allah'ın sevgisi hakikidir

Ehl-i sünnet alimlerinin büyük çoğunluğu ise Allah'ın sevgisinin mecaz değil, hakiki bir sıfat olduğunu kabul etmişlerdir. Onlara göre Kur'an ve sahih hadislerde Allah'a açıkça nispet edilen bu sıfatı zorunlu bir gerekçe olmaksızın tevil etmek doğru değildir.

Nasıl ki Allah'ın işitmesi, görmesi, konuşması ve gazabı mahlûkatınkine benzemezse, sevgisi de mahlûkatın sevgisine benzemez. Benzer olan yalnızca isimdir; hakikati ve keyfiyeti ise Allah'a mahsustur.

İbn Ebi'l-İzz, Şerhu't-Tahâviyye adlı eserinde bu konuda otuzdan fazla yorum bulunduğunu, ancak en isabetli görüşün Allah'ın sevgisini hakiki anlamıyla kabul etmek olduğunu ifade etmektedir.

4. Vedûd ismi de Allah'ın sevgisini gösterir

Allah Teâlâ'nın güzel isimlerinden biri de el-Vedûd'dur. Bu isim hem "çok seven" hem de "çok sevilen" anlamına gelir. Bürûc suresi'nin 14. ayetinde el-Gafûr ismiyle birlikte zikredilmiştir.

Bu da Allah'ın sevgisinin, kullarına yönelik rahmetini, mağfiretini, ihsanını ve ikramını ihtiva ettiğini göstermektedir. Bununla birlikte Allah'ın verdiği nimetlerin tamamı tek başına O'nun sevgisinin kesin delili değildir. Çünkü bazen nimet, kul için bir ikram olduğu gibi bazen de bir istidrac (derece derece helake yaklaştırma) olabilir.

Allah'ın bizi sevmesi ne anlama gelir?

Bütün bu açıklamalar ışığında Allah'ın kulunu sevmesi, insanların birbirini sevmesi gibi duygusal bir ihtiyaç veya etkilenme anlamına gelmez. Allah'ın sevgisi, O'nun kemaline uygun hakiki bir sıfattır.

Bu sevginin kul üzerindeki en önemli tecellileri;
kulundan razı olması,
ona rahmet etmesi,
hidayetini artırması,
günahlardan uzaklaştırması,
salih amellere muvaffak kılması,
dualarına bereket vermesi,
onu koruması
ve nihayet ahirette cennet ve cemaliyle mükâfatlandırmasıdır.

Bu sebeple Allah'ın sevgisi ile rızası tamamen aynı kavram değildir. Allah'ın sevgisi, kuluna yönelik ilahî yakınlığını, rahmetini, yardımını ve ikramını içine alan daha geniş bir kavramdır. Allah'ın rızası ise kulun imanından ve amellerinden hoşnut olmasıdır. Nitekim Kur'an-ı Kerim'de bazı yerlerde Allah'ın hem sevmesinden hem de razı olmasından ayrı ayrı söz edilmesi, bu iki kavramın birbirini tamamlayan fakat tamamen özdeş olmayan iki ilahî sıfat olduğunu göstermektedir.

Allah'ın sevgisinin alametleri

Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın sevgisinin hangi kullar üzerinde tecelli ettiği de bildirilmiştir. Cenâb-ı Hak;
"Allah ihsan edenleri sever." (Bakara, 2/195)
"Allah çok tövbe edenleri ve temizlenenleri sever." (Bakara, 2/222)
"Allah takvâ sahiplerini sever." (Âl-i İmrân, 3/76)
"Allah sabredenleri sever." (Âl-i İmrân, 3/146)
buyurmaktadır.

Dolayısıyla kulun salih amellere muvaffak olması, ihsan, takvâ, sabır ve samimi tövbe gibi güzel vasıflarla donanması Allah'ın sevgisinin önemli alametlerindendir. Elbette bu amellerin ihlasla yapılması, gösteriş ve riyadan uzak olması gerekir.

Kulun kulluk görevini zahir ve batın yönüyle yerine getirebilmesi, Allah'ın bir tevfik ve inayetidir. Bediüzzaman Said Nursî'nin ifade ettiği gibi:

“İnayet ise aldatmaz, hakikatsiz olmaz." (Mektubat, s. 467)

Makbul ameller, ilahî muhabbetin en önemli vesilelerindendir.

Sonuç olarak mümin için en büyük hedef, Allah'ın sevgisini ve rızasını birlikte kazanmaya çalışmaktır. Çünkü Allah'ın sevdiği kul, O'nun rahmet ve inayetine mazhar olur; Allah'ın razı olduğu kul ise hem dünyada hem de ahirette gerçek kurtuluşa erişir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet