Ramazan sıcak demekse, neden kışta gelir?

Ramazan ayının anlamı yılın en sıcak ayı olduğu halde neden biz Ramazana kışta giriyoruz? Biz Ramazan ayının anlamı en sıcak ay olduğu halde neden en sıcak vakitte değil kışın Ramazan ayına giriyoruz? Sahabilerin veya Peygamber efendimizin kışın Ramazan Bayramı kutladığı nerede yazıyor?

Değerli kardeşimiz,

Ramazan kelimesinin anlamı

“Ramazan” kelimesi, Arapçada “ramad” kökünden gelir. Bu kök şiddetli sıcak, yakıcı hararet manalarına delâlet eder.

Ancak bu isimlendirme, sadece takvimsel bir sıcaklığa indirgenemez. Âlimler bu konuda farklı hikmetler zikretmişlerdir.

Bu isimlendirme neden yapılmıştır?

a) Oruçla hissedilen iç hararet

Kuran’da ifade edildiği üzere, oruç önceki ümmetlere de farz kılınmıştır. (Bakara, 2/183)

Oruç, açlık ve susuzluk sebebiyle insanda hem bedensel hem de ruhî bir hararet meydana getirir.

Bu biyolojik ve psikolojik hâl dikkate alınarak bu aya Ramazan adı verilmiş olabilir.

b) İlk farz kılındığı zamana denk gelmesi

Ramazan ayı hicrî takvime göre 9. aydır.

Oruç ilk defa farz kılındığında (Hicretin 2. yılı), Ramazan ayı Ağustos–Eylül aylarına denk gelmekteydi. Yani fiilen sıcak bir mevsimde yaşanmış, isimlendirme de buna göre yerleşmiş olabilir.

c) Hükümlerin ekseriyete göre olması

İslâm’da hükümler çoğu zaman ekseriyete göre değerlendirilir.

Orucun denk geldiği mevsimlerin büyük kısmı sıcağı hissettireceği için bu adı almış olabilir.

d) Coğrafî şartların etkisi

Orucun farz kılındığı Hicaz bölgesi, kumluk ve çöl yapısı sebebiyle sıcaklığın çok daha fazla hissedildiği bir coğrafyadır.

Bu nedenle Ramazan ayı, mevsimden bağımsız olarak yakıcı bir sıcaklıkla özdeşleşmiş olabilir. (bk. Zemahşerî, Râzî, Bakara 185. ayetin tefsiri)

e) Manevî temizlik ve günahların “yanması”

Bazı alimlere göre ise “Ramazan”, güz mevsiminden önce yağan ve yeryüzünü temizleyen özel bir yağmurun adıdır. Nasıl o yağmur toprağı temizliyorsa, Ramazan ayı da müminlerin günahlarını temizler.

Bu manaya işaretle bazı rivayetlerde:

“Günahları yaktığı için bu aya Ramazan denilmiştir” şeklinde ifadeler yer alır. (bk. Fahreddin er-Râzî, Bakara 185. ayetin tefsiri)

Peki Ramazan neden kışa denk geliyor?

Ramazan ayının bazen kışa denk gelmesinin sebebi Hicrî takvimin kamerî (ay) esaslı olmasıdır. Bu takvim, her yıl yaklaşık 10–11 gün geri geldiği için Ramazan ayı bütün mevsimleri dolaşır.

Bu sebeple sahabiler de, Peygamber Efendimiz (asm) de hem yaz hem kış Ramazan yaşamış ve bayram kutlamışlardır.

Sonuç

Ramazan kelimesinin “sıcaklık” manası, sadece mevsimsel bir sıcaklığı değil, Oruçla hissedilen bedensel ve ruhî harareti, günahları yakan manevî arınmayı ifade eder.

Dolayısıyla Ramazan’ın kış mevsimine denk gelmesi, ismiyle bir çelişki değil; hikmetinin zamandan bağımsız olduğunun bir göstergesidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet