Para karşılığında becayiş helal mi, rüşvet mi?

Devlet memurlarının becayiş sistemi var. Resmiyette yeri var. "Becayiş 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre; aynı kurumda farklı yerlerinde bulunan, aynı unvan ve branştaki memurların karşılıklı olarak anlaşarak yer değiştirmeleri işlemidir”
1) Bazı kişiler, karşıdaki personelle yer değiştirmek için para talep etmektedir. Bu parayı vermek caiz midir? Yani becayiş yaparken istenen parayı o personele vermek caiz midir? (Bakanlık veya müdürlük bu parayı bilmiyor. Personeller kendi arasında anlaşıyor.)
2) Becayiş yapabilecek iki kişiyi birleştirip becayiş yapmalarına sebep olan aracı kişinin, becayiş yapan personelden para istemesi Caiz midir?

Değerli kardeşimiz,

Bir memura, yerini başkasıyla değiştirme hakkı verilmiş, bu hakkı para karşılığında kullanabilir. (Yani para alarak yer değiştirmeyi kabul edebilir).

Becayiş, mevzuatın izin verdiği ve memura tanınmış meşru bir yer değiştirme imkanıdır. Bu sebeple, kendisine böyle bir imkân tanınmış olan memurun, karşılıklı yer değiştirmeyi kabul etmesi karşılığında bir bedel alması, tek başına rüşvet olarak değerlendirilmez.

Örneğin bir memur bulunduğu yerde kalmakta herhangi bir sakınca görmüyor, ancak başka bir memur onun bulunduğu yere geçmeyi özellikle istiyorsa ve bu iki kişinin yerleri karşılıklı olarak değiştirilebiliyorsa; isteyen tarafın, diğer tarafın rızasıyla bir bedel vermesi söz konusu olabilir.

Burada verilen para, devlet görevlisine görevini yaptırmak, mevzuata aykırı bir işlem yaptırmak, sırayı bozmak veya başkasının hakkını engellemek için verilen bir rüşvet değildir. Para, tarafların kendi aralarındaki anlaşmaya ve memura tanınmış olan becayiş imkânından yararlanılmasına dayanmaktadır.

Aracının ücret alması

Becayiş yapabilecek iki kişiyi birbirinden haberdar eden, onları buluşturan ve becayişin gerçekleşmesine vesile olan kişinin de yaptığı bu aracılık hizmeti karşılığında ücret alması caizdir.

Çünkü burada alınan ücret, memurun devlet nezdindeki görevini veya yetkisini kullanması karşılığında değil, iki taraf arasında yapılan aracılık ve buluşturma hizmeti karşılığındadır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet