Kazancımı harcamaya, kocamın yasaklama hakkı var mı?

İslami açıdan aile içindeki hak ve sorumluluklar hakkında bir sorum var. Ben Müslüman bir kadın olarak Türkiye'de Türk olan eşimle evliyim. Eşimin önceki evliliğinden 5 yaşında bir oğlu var. Ona kendi evladım gibi bakıyor, onun ihtiyaçlarıyla ilgileniyorum. Benim önceki evliliğimden iki çocuğum var. Çocuklarımın babası vefat etti ve bu nedenle onlar benimle yaşıyor. Ben çalışıyorum ve kendi helal kazancımdan evin gıda masraflarını, temizlik ürünlerini ve çocukların kıyafetlerini karşılıyorum. Zaman zaman eşime de kıyafet aldım. Ayrıca Türkiye'de yaşadığımız için Türkçe öğreniyorum. Bu benim için bir eğlence değil, günlük hayatımı sürdürebilmek için bir ihtiyaçtır. Üvey oğlumu hastanelere ve doktorlara ben götürüyorum. Yakında okula başlayacak ve onun eğitimiyle de ilgileniyorum. Bu nedenle hem kendi Türkçe kursumu hem de çocuklarımın Türkçe kurslarını kendi kazancımla ödüyorum. Eşim ise bunları yapmamı istemiyor ve kendi paramı bu şekilde harcamamı yasaklıyor. İslam'a göre eşimin, benim kendi helal kazancımı bu şekilde harcamamı yasaklama hakkı var mıdır? Kadın kendi malını ve kazancını, gerekli ihtiyaçları, eğitimi ve çocukları için kendi isteğiyle harcayabilir mi? Eş buna engel olabilir mi? Allah razı olsun.

Değerli kardeşimiz,

Zevcenin örf ve âdete göre ihtiyaçlarını sağlamak kocanın görevidir. Kadın, kocanın görevi olmayan meşru yerlere kendi kazancından harcayabilir ve kocanın buna engel olma hakkı yoktur.

İslam hukukuna (fıkıh) ve aile hukukuna göre bu mesele, kadının mülkiyet hakkı ve kocanın ailedeki sorumlulukları çerçevesinde çok net bir şekilde çözüme kavuşturulmuştur. Sorduğunuz soru ve paylaştığınız cevap doğrultusunda konunun detayları şunlardır:

1. Kadının mal mülkiyet ve kazanç hakkı

İslam hukukunda kadının evlendikten sonra da kişisel mal varlığı ve kazancı üzerinde tam mülkiyet hakkı vardır.

Kadının meşru ortamlarda ve şartlarda çalışarak elde ettiği helal kazanç veya sahip olduğu mülkler tamamen kendisine aittir. Koca, karısının malına veya maaşına ortak değildir, onun izni olmadan bu paraya el koyamaz ya da harcamalarına doğrudan müdahale edemez.

2. Evin geçimini sağlamak kimin görevidir?

İslam aile hukukunda ailenin geçimini (gıda, barınma, kıyafet, sağlık gibi temel ihtiyaçlar) sağlama yükümlülüğü tamamen koca üzerindedir. Kadın zengin veya çalışan olsa bile, kendi kazancını ev masraflarına harcamaya kanunen ve dinen zorlanamaz.

3. Kadın kendi kazancını harcayabilir mi kocası engel olabilir mi?

Kadının kendi isteğiyle harcaması: Eğer kadın, gönül rızasıyla ve kendi isteğiyle kazancından evine, çocuklarına, hatta kocasının ihtiyaçlarına harcama yaparsa, bu onun için büyük bir sadaka ve fazilet sayılır.

Kocanın yasaklama hakkı: Koca, zaten kendisinin ödemekle yükümlü olduğu veya eşin kendi çocuklarının, eğitiminin, meşru ihtiyaçlarının karşılandığı durumlarda, kadının kendi helal kazancından bu yerlere harcama yapmasını yasaklama hakkına sahip değildir. Kadın, kendi parasını meşru ve hayırlı işlerde (özellikle çocuklarının eğitimi, kurslar, ev ihtiyaçları gibi konularda) özgürce harcayabilir.

Sizin özel durumunuz açısından değerlendirme:

Üvey oğlunuza annelik şefkatiyle yaklaşmanız, kendi yetim çocuklarınızın sorumluluğunu üstlenmeniz, ev masraflarına ve Türkçe öğrenimi gibi hayati ihtiyaçlara katkı sağlamanız hem insani hem de ahlaki açıdan çok kıymetli ve takdire şayan birer iyiliktir.

Kocanızın bu harcamalara yasak getirme veya müdahale etme hakkı dinen yoktur.

Ancak aile içi huzurun ve dengenin korunması adına, meseleyi eşinizle sakin bir şekilde konuşarak, bu harcamaların aileye olan faydasını ve gerekliliğini ona anlatmanız ve karşılıklı anlayışla bir uzlaşmaya varmanız en güzel yol olacaktır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet