Beklenmedik bir şey olunca neden subhanallah deriz?

Beklemediğimiz, ansızın gelişen veya hayret verici bir olayla karşılaştığımızda neden “Sübhanallah” deriz? Bu sözün anlamı nedir ve bize neyi hatırlatır?

Değerli kardeşimiz,

“Sübhanallah” (سُبْحَانَ اللَّهِ), Allah’ın her türlü eksiklikten, kusurdan ve noksanlıktan uzak olduğunu ifade eder.

Beklenmedik bir olay yaşadığımızda veya aklımızı hayrete düşüren bir durumla karşılaştığımızda kendi bilgimizin ve gücümüzün sınırlı olduğunu fark ederiz. Böyle anlarda “Sübhanallah” diyerek Allah’ın yüceliğini, kudretini ve kusursuzluğunu hatırlarız.

1. Şaşkınlığımızı zikre dönüştürmek

İnsan, ansızın gelişen olaylar karşısında doğal olarak şaşırır ve hayrete düşer. İslam’da bu şaşkınlık, Allah’ı anmak ve O’nun kudreti üzerinde düşünmek için bir vesile olabilir.

Böylece yalnızca şaşkınlığımızı dile getirmekle kalmaz, aynı zamanda Allah’ı zikrederiz. Gördüğümüz veya yaşadığımız her şeyin ardındaki hikmeti bütünüyle bilemesek de Allah’ın her türlü eksiklikten uzak olduğunu hatırlarız.

2. Peygamber Efendimizin (asm) hayret karşısında “Sübhanallah” demesi

Peygamber Efendimizin (asm) hadislerinde, şaşırtıcı olaylar karşısında “Sübhanallah” dediğine dair örnekler bulunmaktadır.

Gece uyanınca söylediği söz

Hz. Peygamber (asm), bir gece uyanınca şöyle buyurmuştur:

“Sübhanallah! Bu gece ne kadar büyük fitneler indirildi ve ne kadar çok hazineler açıldı!” (Buhârî, İlim, 40)

Bu hadis, “Sübhanallah” sözünün yalnızca güzel manzaralar veya hayranlık uyandıran olaylar karşısında değil, önemli ve düşündürücü gelişmeler karşısında da söylenebileceğini gösterir.

Ebû Hüreyre (r.a.), cünüp olduğu sırada Peygamber Efendimizle (sasm) karşılaşınca gusletmek üzere yanından ayrılmıştır. Daha sonra geri döndüğünde Resulullah (asm) ona neden ayrıldığını sormuş, Ebû Hüreyre de cünüp olduğu için böyle davrandığını açıklamıştır.

Bunun üzerine Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:

“Sübhanallah! Mümin necis (kirli) olmaz!” (Buhârî, Gusül, 23; Müslim, Hayız, 115)

Burada Peygamber Efendimiz, müminin manevi bakımdan necis olmadığını açıklarken hayretini “Sübhanallah” diyerek ifade etmiştir.

Bu örnek, söz konusu zikrin şaşkınlık ve hayret anlarında da kullanılabildiğini gösterir.

3. Her beklenmedik olay bir işaret midir?

Burada önemli bir noktayı unutmamak gerekir: Her beklenmedik olayın mutlaka özel bir ilahî işaret veya gizli bir mesaj taşıdığını söyleyemeyiz.

“Sübhanallah” demek, her olaydan gizli bir anlam çıkarmak veya geleceğe dair bir işaret aramak değildir. Asıl olan, şaşkınlık anında Allah’ı hatırlamak, O’nun yüceliğini anmak ve insanın kendi bilgisinin sınırlı olduğunu fark etmesidir.

Bazen bir olay bizi hayrete düşürür, bazen bir güzellik karşısında hayran kalırız, bazen de bir gelişme üzerinde uzun uzun düşünürüz. Bütün bu durumlar Allah’ı anmamıza ve O’nun kudretini tefekkür etmemize vesile olabilir.

4. “Sübhanallah”, “Maşallah” ve “Allahu Ekber” Arasındaki Fark

Bu ifadelerin her biri farklı bir anlam taşır:

Sübhanallah: Allah’ı her türlü eksiklikten ve kusurdan tenzih ederim. Hayret ve tefekkür anlarında da söylenir.

Maşallah: Allah’ın dilemesiyle. Genellikle güzel bir şey gördüğümüzde veya bir nimete hayran kaldığımızda söylenir.

Allahu ekber: Allah en büyüktür. Allah’ın büyüklüğünü ve yüceliğini ifade eder.

Estağfirullah: Allah’tan bağışlanma dilerim. Hata ve günahlarımız için af dilerken söylenir.

Sonuç

Ansızın gelişen veya bizi hayrete düşüren bir olay karşısında “Sübhanallah” demek, şaşkınlığımızı Allah’ı anmaya dönüştürmenin güzel bir yoludur.

Bu söz bize Allah’ın her türlü eksiklikten uzak olduğunu, O’nun kudretinin büyüklüğünü ve bizim bilgimizin sınırlılığını hatırlatır.

Kısacası, “Sübhanallah” derken yalnızca şaşkınlığımızı dile getirmeyiz; Allah’ı tesbih eder, O’nun yüceliğini hatırlar ve hayretimizi bir zikir vesilesine dönüştürürüz.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet